ارزش‌گذاری اقتصادی خدمات تفریحی منابع محیط‌زیست (مطالعه موردی: روستای رودمعجن تربت حیدریه؛ استان خراسان‌رضوی)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصادکشاورزی دانشگاه تربت حیدریه

2 استادیار اقتصادکشاورزی دانشگاه تربت حیدریه

10.22048/rdsj.2019.177914.1790

چکیده

ارزش‌گذاری کارکرد‌ها و خدمات غیر بازاری محیط‌زیست به دلایل زیادی ازجمله شناخت و فهم منافع زیست‌محیطی و اکولوژیکی توسط انسان‌ها، ارائه مسائل محیطی کشور به تصمیم‌گیرندگان و برنامه‌ریزان، فراهم آوردن ارتباط میان سیاست‌های اقتصادی و درآمد‌های طبیعی، جلوگیری از تخریب و بهره‌برداری بی‌رویه منابع‌طبیعی مهم می‌باشد. هدف از این مطالعه تعیین ارزش خدمات تفریحی روستای رودمعجن از توابع شهرستان تربت‌حیدریه استان خراسان‌رضوی می‌باشد. دو نوع متفاوت روش‌شناسی، برای تعیین ارزش خدمات تفریحی وجود دارد: روش اول مبتنی بر تابع تقاضای مسافرت و محاسبه تمایل به پرداخت هر مسافر بوده و روش دوم بر‌اساس تخمین توابع تولید تفریح و هزینه نهایی و محاسبه قیمت سایه‌ای تفریح است. در این مطالعه از هر دو روش استفاده می‌شود، داده‌های مورد نیاز از طریق تکمیل 100 پرسشنامه از بازدیدکنندگان روستای رودمعجن در سال 1396 جمع‌آوری شد. نتایج الگوی رگرسیون در برآورد تابع تقاضا نشان می‌دهد که فاکتورهای درآمد بازدیدکننده، هزینه سفر، هزینه سفر مکان جایگزین و تعداد بازدید مکان جایگزین رابطة معناداری با تعداد بازدید افراد از روستای رود‌معجن دارد و فاکتورهای اندازه خانوار، سن، تحصیلات و جنسیت تاثیر معنی‌داری بر تعداد بازدید افراد از روستای رودمعجن ندارند. همچنین مازاد مصرف‌کننده 204347/82 و ارزش تفریحی سالانه این منطقه معادل 71521737000 ریال محاسبه شد. همچنین نتایج روش تابع تولید تفریح نشان می‌دهد که زمان، مسافرت، هزینه های سفر بر تولید تفریح مؤثر هستند و قیمت سایه‌ای تفریح معادل با 203007/693 ریال می‌باشد و ارزش تفریحی این منطقه معادل 710526925/5 ریال می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Economic valuation of recreational services of environmental resources (Case study: Rudmajan Torbate Heidarieh Village, Razavi Khorasan Province)

نویسندگان [English]

  • malihe sheybani 1
  • Fatemeh Rastegaripour 2
1 Graduate student of Agricultural Economics, Torbat Heydarieh University
2 Assistant Professor of Agricultural Economics, Torbat Heydarieh University
چکیده [English]

Evaluating non-market services and services for the environment for many reasons of understanding and understanding of the environmental and cultural goals of humans, providing the country's environmental issues to decision makers and planners, providing a link between economic policies and natural income, preventing Destruction and unnecessary exploitation of natural resources is important. The purpose of this study was to determine the value of recreational services in the village of Rudmajan from Torbate Heydarieh province, Khorasan Razavi province. There are two different types of methodology to determine the value of recreational services: The first method is based on the demand for travel function and the calculation of the willingness to pay for each passenger, and the second method is based on the estimation of recreational and final cost functions and the calculation of the entertainment shadow price. In this study, both methods were used. Data was collected by completing 100 questionnaires from RudMajan village visitors in 1396. The results of the regression model in estimating the demand function show that the income factor of the visitor, the travel cost, the cost of alternative travel and the number of visits to the alternative place have a meaningful relationship with the number of visitors from the village of Mijn. The factors affecting the size of the household, age, education, and gender have a meaning. There is no indication of the number of people visiting the village of Roodmagn. The consumption surplus was 204347.82 and the annual recreational value of this region was 71521737000 Rials. Also, the results of the recreational production function show that time, travel, travel expenses are effective in recreation production, and the cost of recreational shading is equal to 203007.693 Rials and the recreational value of this area is equal to 710526925.5 Rials.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Consumption surplus
  • Fun production function
  • Shadow price
  • Travel demand function
آزادی، ع.، امامی میبدی، ع.، آزادی، ف. و خاکسار، م. 1393. برآورد ارزش اقتصادی طاق بستان با استفاده از روش ارزش­گذاری مشروط، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات مدیریت گردشگری، 8 (2): 77-96.
ایزدی، ح. وبرزگر، س. 1390. بررسی روش­های ارزش­گذاری اقتصادی در تحلیل مسائل زیست­محیطی شهرها. اولین کنفرانس اقتصاد شهری ایران، 3-2 آذر، مشهد، دانشگاه فردوسی مشهد.
بافنده ایمان دوست، ص.، لشکری، م. و مقتدایی، ف. 1394. ارزش­گذاری اقتصادی خدمات تفریحی شهری پارک ملت مشهد مقدس، اقتصاد و مدیریت شهری، 3 (10): 21-35.
باقرزاده، ع. 1390. ارزش­گذاری محیطزیستی پارک ملی دریاچه ارومیه به روش تابع تولید و هزینه خانوار. پژوهش­های محیط زیست، 3(5): 3-12.
پژویان، ج. و فلیحی، ن. 1387. ارزش­گذاری اقتصادی خدمات تفریحی منابع زیست­محیطی. پژوهشنامه اقتصادی، 8 (1): 147-171.
سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی، 1396.
شهبازی، ح . 1395. ارزش اکوتوریستی روستای هدف گردشگری ملهم دره شهرستان اسدآباد همدان. فصلنامه انسان و محیط زیست، 14(3): 13-25.
صالح، ا.، باستانی، م . و عابدی، س. 1394. برآورد ارزش اقتصادی تفرجگاه‌های طبیعی با استفاده از رویکرد هزینه سفر (مورد مطالعه: بوستان فاتح). مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 46(2): 393-385.
عبدشاهی، ع. و انسان، ا. 1395. ارزش­گذاری اقتصادی کارکرد تفرج گاهی پارک ساحلی اهواز با استفاده از روش هزینه سفر انفرادی. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 20(2): 193-202.
عزیزی، و. و سیدان، س. م. 1393. برآورد ارزش تفریحی منابع زیست­محیطی تالاب شیرین­سو همدان با استفاده از روش هزینه سفر منطقه­ای. فصلنامه علمی پژوهشی اکوبیولوژی تالاب، 6 (19): 15-30.
کرمی، ر. و امیری، م. 1393. ارزش گذاری تفرجگاهی چاه نیمه زابل به روش هزینة سفر فردی. علوم و مهندسی محیط­زیست، 1(3): 59-67.
کونانی، ن. و پورگراوندی، م. 1391. برآورد ارزش حسابداری و اقتصادی پارک جنگلی شورآب خرم­آباد به روش هزینه سفر فردی، دومین همایش بررسی راهکارهای ارتقاء مباحث مدیریت، حسابداری و مهندسی صنابع سازمان­ها، 27-26آذر
مافی­غلامی، د.، یارعلی، ن. ا. و نوری­کمری، ا. 1391. ارزش­گذاری جاذبه­های گردشگری طبیعی با استفاده از روش هزینه­سفر منطفه‌ای. جغرافیا و آمایش شهری- منطقه­ای، 1(3): 103-118.
منزه، ه. 1385. برآورد ارزش اقتصادی تفرجی بوستان­های شهری تهران (منطقه 3و17). پایان‌نامه کارشناسی ارشد محیط زیست. دانشگاه آزاد اسلامی. واحدعلوم وتحقیقات تهران،187 صفحه.
نخعی، ن.، مرتضوی، ا.، امیرنژاد، ح. و نوازی، م. ع. 1389. برآورد ارزش حفاظتی پارک جنگلی نور. اقتصاد کشاورزی،  4(1): 171-189.
 
Anderson, D.M. 2010. Estimating the economic value of ice climbing in Hyalite Canyon: an application of travel cost count data models that account for excess zeros. Journal of Environmental Management. 91(4): 1012-1020.
Bhatt, M. S. and Bhatt, M.Y. 2016. Valuation of national parks: An Individual Travel Cost approach. International Journal of Multidisciplinary Research and Development, 3(3): 7-12.
Chae, D. R., Wattage, P. and Pascoe, S., 2012. Recreational benefits from a marine protected area: A travel cost analysis of Lundy. Tourism Management, Elsevier, 33(4): 971-977.
Demir, Aynur. 2014 Determination of the Recreational Value of Botanic Gardens. A Case Studys: Kew, London. Journal of Revista de cercetare si interventie sociala. 41(2): 87-102.
Enyew, Sitotaw. 2003.Valuation of the benefits of outdoor recreation using the Travel Cost Method: The case of Wabi-Shebelle Langano Recreation Siti", M.Sc. thesis, University of Addis Ababa, Ethiopia.
Grilli, G., Pletto, A. and Meo, I. D. 2015. Economic valuation of forest recreation in an Alpine valley. Baltic Forestry, 20(1): 167-175.
Hanely, N. and Spash, C.L. 1993. Cost-Benefit analysis and the environment. Edward Elgar Publishing Ltd., Cheltenham.
Musamba, E. B., Boon, E. K., Ngaga, Y. M., Giliba, R. A. and Dumulinyi, T. 2012. The Recreational Value of Wetlands: Activities, Socio-economic Activities and Consumers’ Surplus around Lake Victoria in Musoma Municipality, Tanzania. Journal of Human Ecology. 37(2): 85 – 92.    
Ortaçeşme, V., Ozkan, B., and Karaguzel, O. 2002. An Estimation of the Recreational Use Value of Kursunlu Waterfall Nature Park by the Individual Travel Cost Method. Turkish Journal of Agricultural Forestry, 26(1): 57-62. 
Voke, M., Fairley, I., Willis, M., and Masters, I. 2013. Economic evaluation of the recreational value of the coastal environment in a marine renewables deployment area. Ocean and Coastal Management. Elsevier, 78: 77-87.
Wallis, K. g. and Garrod, G. D. 1991. An individual travel cost method of evaluating forest recreation. Journal of Agricultural Economics. Wiley Blackwell, 42(1): 33-42