سنجش پایداری کیفیت زندگی در سکونتگاه‏های روستایی (مورد مطالعه: دهستان حسنلو، آذربایجان غربی، ایران)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‎ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی، تهران

2 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران

10.22048/rdsj.2018.67951.1609

چکیده

ارتقاء کیفیت زندگی یکی از مفاهیم محوری توسعه پایدار است که در تمام زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، محیطی، کالبدی و نهادی ظاهر می‌شود. هدف اصلی این مقاله سنجش پایداری کیفیت زندگی در سکونتگاه‌های روستایی دهستان حسنلو از توابع شهرستان نقده است. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق را دو گروه خانوارهای روستایی و مسئولان محلی تشکیل می‌دهد. برای تعیین حجم نمونه از مدل کوکران و برای نمونه گیری از نمونه گیری در دسترس و هدفمند استفاده شده است. گردآوری اطلاعات به صورت میدانی با استفاده از پرسشنامه صورت گرفته است. داده‌های جمع‌آوری شده با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تی تک نمونه‏ای، تحلیل واریانس یک‌طرفه، آزمون توکی و مدل تصمیم‎گیری چند شاخصه WASPAS مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفته‌ است. نتایج کلی حاصل از مقایسه دیدگاه‌های مردم و مسئولین نشان داد که بهبود تمام شاخص‌های مورد بررسی برای پایداری کیفیت زندگی در سکونتگاه‌های روستایی ضروری به نظر می‌رسد. ازاین‌رو، بین نظرات هر دو گروه مردم و مسئولین همسانی وجود دارد. نتایج کلی پژوهش نشان داد سطح کیفیت زندگی در محدوده موردمطالعه پایین‌تر از حد متوسط (با امتیاز 91/2) است. همچنین نتایج تحلیل WASPAS نشان داد که روستاهای حسنلو، بارانی کرد و شیخ احمد به لحاظ کیفیت زندگی با رتبه یک، دو و سه در قیاس با سایر سکونتگاه‎ها، در سطح پایداری متوسط قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessment of Sustainability of Quality of Life in Rural Settlements (Case of Study: The Hassanlou County, West Azerbaijan, Iran)

نویسندگان [English]

  • shamsi salehpour 1
  • hamid jalalian 2
1 kharazmi university
2 kharazmi univercity
چکیده [English]

Promoting the quality of life is one of the key concepts of sustainable development that appears in all economic, social, cultural, environmental, physical and institutional fields. The main purpose of this article is measuring the sustainability of quality of life in rural settlements of the Hassanlou County that is from the Naghadeh County. The present study was conducted using descriptive-analytic method. The statistical population of the study consisted of two groups of rural households and local authorities.  To determine the sample size, the Cochran model was used and available samples were used for sampling. Field information was gathered using a questionnaire. The collected data was analyzed using the SPSS software package and Pearson correlation coefficient, single sample T, one way analysis of variance, Tukey test and the multi-criteria decision making model WASPAS. The overall results from comparing the views of people and authorities showed that improving all of the indicators examined to sustain the quality of life in rural settlements is necessary. Therefore, there is a convergence between the views of both the people and the authorities. Overall, the research results showed that the level of quality of life in the studied range is lower than the average (with a score of 2.91). Also, the results of the WASPAS analysis showed that the villages of Hasanlou, Baranye Kord and Sheikh Ahmad, ranked one, two and three, in terms of quality of life, and in comparison with other settlements, they are in a medium level of sustainability.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quality of Life
  • Sustainability
  • rural settlements
  • Hassanloo
  • Nagadeh
بدری، س. ع.، رضوانی، م. ر. و قرنجیک، م. 1392.  سنجش شاخص‌های ذهنی کیفیت زندگی در نواحی روستایی (مطالعه موردی: دهستان جعفربای جنوبی شهرستان ترکمن). فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 24(2): 74-53.
رضوانی، م ر.، متکیان، ع ا.، منصوریان، ح. و ستاری، م ح. 1388. توسعه و سنجش شاخص‏های کیفیت زندگی شهری (مطالعه موردی: شهر نورآباد، استان لرستان). مجله مطالعات و پژوهش‎های شهری و منطقه‏ای، 1(2): 110-87.
حیدری ساربان، و. 1393. سنجش و اولویت‌بندی مناطق روستایی برحسب سطوح کیفیت زندگی شهرستان مشکین‌شهر، فصلنامه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 4(33): 152-131.
سلیمانی، م.، منصوریان، ح. و براتی، ز. 1392. سنجش کیفیت زندگی در محله‌های در حال گذر شهری (موردمطالعه: محله دروازه شمیران از منطقه 12 شهر تهران). فصلنامه جغرافیا، 11(38): 75-51.
 شاطریان، م.، اشنویی، ا. و گنجی پور، م. 1391. سنجش میزان رضایتمندی ساکنان بافت قدیم شهر آران و بیدگل از شاخص‏های کیفیت زندگی. فصلنامه مطالعات و پژوهش‏های شهری و منطقه ای، 4(13): 127-144.
شاهرخی ساردو، ص.، نوری پور، م. و پدرام، پ. 1394. ارزیابی کیفیت زندگی مناطق روستایی با استفاده از تاکسونومی عددی (مورد مطالعه: دهستان اسفندقه، شهرستان جیرفت). فصلنامه علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 11(2): 47-31.
ف س، ح س.، صادقلو، ط. و سجاسی قیداری، ح. 1390. سنجش کیفیت زندگی در مناطق روستایی: مطالعه موردی دهستان آقبلاغ استان زنجان. فصلنامه روستا و توسعه، 11(31): 48-27.
فرجی ملایی، ا. 1389. تحلیل شاخص‏های کیفیت زندگی شهری و برنامه‏ریزی برای بهبود آن. پایان‏نامة کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.
قادر مرزی، ح.،  جمینی، د. و جمشیدی، ع ر. 1395. توزیع فضایی کیفیت زندگی در سکونتگاه­های روستایی شهرستان روانسر. فصلنامه مسکن و محیط روستا، 35(155): 93-108.
قنبری، ی.، رحیمی، ح. و احمدیان، م. 1392. سنجش و ارزیابی شاخص کیفیت زندگی در مناطق روستایی (مطالعه موردی: دهستان میانده، شهرستان فسا). فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی روستایی، 2(3): 95-73.
گروسی، س. و نقوی، ع. 1387. سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در شهر کرمان. فصلنامه رفاه اجتماعی، 30 و 31: 82-61.
مهدی زاده، ج. 1385. برنامه ریزی راهبردی توسعه شهری (تجربیات اخیر جهان و جایگاه آن در ایران). انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران، تهران.
Bell, M., Benjamin, F. and Ellis, H. 2003. The Use of Multi-criteria Decision-making Methods in the Integrated Assessment of Climate Changes: Implications for IA Practitioners, Socio-Economic Planning Sciences, (37): 289-316.
Bloom, D. E., Craig Patricia, H. and Malaney, P.N. 2001. THE QUALITY OF LIFE IN RURAL ASIA: Determination of the Quality of life. Published in the United States by Oxford University Press Inc., New York.
Boncinelli, F., Pagnotta, G., Riccioli, F. and Casini, L. 2015. The determinants of quality of life in rural areas from a geographic perspective: the case of tuscany, rurds, 27(2): 104-117.     
Brauer, R. and Dymitrow, M. 2014. Cuality of life in rural areas: a topic for the rural Development policy? Bulletin of Geography. Socio–economic Series, 25: 25–54.
Chakraborty, S. and Zavadskas, E.K. 2014. Applications of WASPAS method in manufacturing decision making. Informatica, 25(1): 1-20.
Costanza, R. 2007. Quality of life: An approach integrating opportunities, human needs. and subjective well- being, Ecological Economics, 61: 2-13.
Das, D. 2008. Urban Quality of Life: A case study of Guwahati. Social Indicators Research, 88: 297-310.
Foo, T.S. 2000. Subjective assessment of urban quality of life in Singapore (1997-1998). Habitat International, 24: 31-49.                            
Goran, R. and Jelisavka, B. 2016. Theoretical approach to the study of quality of life in rural and urban settlements. Analele Universităţii din Oradea, Seria Geografie, 1: 05-24.
Lee, Y.J. 2008. Subjective quality of life measurement in Taipei. Building and Environment, 43 (7): 1205 – 1215.
Madić, M., Gecevska, V., Radovanović, M. and Petković, D., 2011. Multi-criteria Economic Analysis of Machining Processes using the WASPAS Method. Jurnal of Production Enjineering, 17(2): 79- 82. 
Marans, R.W. and Stimson R. 2011. Investigating quality of urban life: Theory, methods, and empirical research. Social Indicators Research Series, 45: 1–29.
Mc Creat, R., Shyy, T. K. and Stimson, R. 2006. What is the strength of the link between objective and Subjective indicators of urban quality of life? Applied Research in Quality of Life. 1(1): 79-96.
Neuman, W. L. 1997. Social Research Method: Qualitative and Quantitive Aproaches. 3rd Edition, Allyn and Bacon, Boston.
Pacione, M. 2003. Urban environmental quality and human wellbeing- a social geographical perspective. Landscape and Urban Planning, 66(1-2): 19-30.
Parker, J. S. and Moor, R.H. 2005. Conservation use and quality of life in a rural community: an extension of Goldschmidt, s findings. Southern Rural Sociology, 23(1): 235-236.
Pal, A. K. and Kumar, U. C. 2005. Quality of life concept for the Evaluation of Societal development of rural Community in west Bangal, India. Journal Rural Development, 15: 302-317.
Pospěch, p., Delín, M. and Spěšná, D. 2009.Quality of life in Czech rural areas. Agric. Econ. – Czech, 55(6): 284–295.
Praveen, V. and Rani, M, A. 2016. Quality of life among elderly in a rural area. International Journal of Community Medicine and Public Health, 3(3): 754-757.
Sedaghatnia, S., Sapura, M., Ghahramanpouri, A, and Sapura, M. 2013. An Evaluation of Residents Quality of Life through Neighborhood Satisfaction in Malaysia, Environmental Management and Sustainable Development, 2(1): 114-125. 
Van Kamp, I., Leidelmeijer, K. and Marsman, G. 2003. Urban Environmental Quality and Human Well- Being towards a Conceptual Framework and Demarcation of Concepts; A Literature Study, Landscape and Urban Planning,Elsevier Science, 65: 5–18.
Zielinska Wczkowska, H. and Dziora-Kornatowska, K. W. 2010. Evaluation of Quality of life (QoL) of Student of the University of Third Age (U3A) on the Basis of Socio-Demographic Factors and Health Status. Archives of Gerontology and Geriatrics, 53(2): 198-202.
UNESCO.1997. Educating for a Sustainable Future. UNESCO, Government of Greece, Theasalonik.
Zavadskas, E. K., Turskis, Z., Antucheviciene, J. and Zakarevicius, A. 2012. Optimization of Weighted Aggregated Sum Product Assessment. Electronics and Electrical Engineering, 122(6): 3-6.
Zavadskas, E. K., Antucheviciene, J.A., Šaparauska, J. and Turskis, Z. 2013. Multi-criteria Assessment of Facades’ Alternatives: Peculiarities of Ranking Methodology. 11th International Conference on Modern Building Materials, Structures and Techniques, MBMST, Procedia Engineering 57: 107 – 112.