تعیین برنامه زراعی به منظور تولید محصولات ارگانیک در مناطق منتخب استان کرمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه زابل

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی دانشگاه زابل

چکیده

به موازات افزایش روز افزون جمعیت جهانی، یکی از بزرگترین چالش‌های پیش روی جامعه بشری در دهه‌های اخیر مسئله امنیت غذایی و افزایش تولیدات کشاورزی بوده است. این امر سبب استفاده بیش از حد از سموم و کودهای شیمیایی و آثار زیان‌بار آن شده است. در سال‌های اخیر اقداماتی در جهت بازگشت به سمت کشاورزی ارگانیک آغاز شده است. مبنای پژوهش حاضر، برنامه‌ریزی زراعی به نحوی است که در آن مدیر واحد زراعی علاوه بر آرمان‌های اقتصادی، جنبه زیست‌محیطی را بوسیله تولید محصولات ارگانیک مد نظر قرار دهد. برای دست‌یابی به این اهداف، از روش‌های برنامه‌ریزی آرمانی و ترکیب آن‌ها در قالب مدل برنامه‏ریزی آرمانی ترتیبی تعمیم‏یافته، بر اساس تصمیم‌گیری‌های چند معیاره در شهرستان‌های بردسیر و ارزوئیه استفاده شد. اطلاعات لازم با استفاده از 567 پرسش‌نامه و مصاحبه حضوری با بهره‌برداران زراعی و بکارگیری روش نمونه‌گیری تصادفی ساده در سال 1392 به دست آمد. در تحقیق حاضر، شش آرمان بیشینه‏سازی سود، بیشینه‏سازی اشتغال نیروی کار، کمینه‏سازی آب آبیاری، ساعات کار ماشین آلات، مصرف کود و سموم شیمیایی در اولویت‌های مختلف در مدل قرار گرفتند، نتایج نشان داد که با بهینه‏سازی الگوی کشت، می‏توان بدون نقصان در تولید و سود واحد زراعی میزان استفاده از نهاده‌های زیان‏آور را کاهش داد. بنابراین آگاه کردن بهره‌برداران از مزایای کشاورزی ارگانیک و حمایت دولت می‌تواند گامی موثر در حرکت به سمت پایداری تولید باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determine cropping pattern in order to production organic products in selected district in Karman province

نویسندگان [English]

  • mahmoud ahmadpour borazjani 1
  • Hadi nikoee dastjerdi 2
1 Assistant Professor. Department of Agricultural Economics, University of Zabol
2 M.Sc. in Agricultural Economics, University of Zabol
چکیده [English]

In parallel with the increasing global population, food security or increasing agricultural products is one of the biggest challenges that human society is faced with during the recent decades, this necessity led to overuse of pesticides and fertilizers which cause serious and sometimes irreversible dangers. In the resent years, several measures have been taken to return to organic agriculture. The current study attempted to represent a agronomic program in which decision makers in addition to their economic goals, pay more attention to environment by producing organic products. To achieve this goal, goal programming and its combination with Extended Lexicographic Goal Programming framework, based on multiple criteria decision making methods were used in Bardsir and Orzoyeh regions. The required data were collected using 567 questionnaires and doing interview with beneficiaries using random sampling method in 2013. In the current study, six different goals included profit maximization, employment of labor maximization, minimization of irrigation water, working machinery, fertilizer and pesticides at difference priorities were put in the model. The results indicated that by optimizing the cropping pattern; we can reduce consumption of harmful inputs without any reduction in yield or profit. Therefore, informing farmers about advantages of organic agriculture and government’s supports could be an effective step towards sustainable production.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fertilizers
  • Goal Programming
  • optimization
  • Organic Products
  • Pesticides

سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان. 1392. آمارنامه کشاورزی. بخش آمار زراعی و داده‏های کشاورزی.

قدیری مقدم، ا. و نعمتی، ا. 1390. مقایسه سودآوری کشت محصولات ارگانیک و متعارف (مطالعه موردی پنبه در استان خراسان رضوی). نشریه بوم‏شناسی کشاورزی، 3(2): 207-198.

کیانی، ج. و لیاقتی، چ. 1385. ارزیابی اقتصادی تبدیل کشاورزی جاری به کشاورزی اورگانیک با استفاده از برنامه‏ریزی خطی پویا. دومین کنفرانس ملی اگرو-اکولوژی. گرگان. ایران، 2727-2738.

مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان ارزوئیه. 1392. گزارش سالانه زراعی. بخش امور زراعی و آمار و اطلاعات کشاورزی.

مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بردسیر. 1392. گزارش تولید محصولات کشاورزی. بخش طرح و برنامه.

ملکوتی، م. 1378. کشاورزی پایدار و افزایش عملکرد با بهینه سازی مصرف کود در ایران، نشر آموزش کشاورزی. چاپ دوم، 460 ص.

ملک سعیدی،  ح.، آجیلی، ع. و رضایی مقدم، ک. 1388. عوامل مؤثر بر دانش کارشناسان کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان نسبت به کشاورزی ارگانیک. مجله تحقیقات اقتصاد در توسعه کشاورزی ایران، 40(2): 91-81.

مهدی‏پور، م. 1394. سهم تولید محصولات ارگانیک در کشور. قابل دستیابی در: http://www.asriran.com. آخرین دسترسی: 10/12/1393.

مهدوی دامغانی، ع. و رضوانی مقدم، پ. 1383. شاخص‏های پایداری ابزاری برای کمی کردن مفاهیم کشاورزی بوم‏شناختی. علوم محیطی، 2(4): 10-1.

نصر اصفهانی، ا. و میرفندرسکی، س. 1384. بررسی وضعیت کشاورزی ارگانیک در جهان و ایران. مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی، 37 ص.

Akoz, O. and Petrovic, D. 2007. A fuzzy goal programming method with imprecise goal hierarchy. EuropeanJournal of Operational Research, 181: 1427-1433.

Arenas, M., Bilbao, A., Perez, B. and Rodriguez, M. V. 2004. Fuzzy extended lexicographic goal programming. Soft Methodology and Random Information Systems, Springer-Verlag, Berlin, 543–550.

Hasan, B. and Hasan, H.O. 2007. A goal programming approach to weight dispersion in data envelopment analysis, G.U. Journal of  Science, 20: 117-125.

Jones, D.F. and Tamiz, M. 2010. Goal programming in the period 1990-2000. In: Ehrgott, M., Gandibleux, X. (Eds), Multiple Criteria Optimization State of the Art Annotated Bibliographic Surveys. USA: Kluwer Academic Publishers: 129-170.

Liaghati, H., Mahmoudi, H. and Kambozia, J. 2006. Review of organic agriculture situation in world. Ninth congresses of agronomy and plant breeding of Tehran University. Tehran. Iran.

Patrick, G. F., Blake, B.F. and Whitaker, S. H. 1983. Farmers goals: Uni- or multi-dimensional. AmericanJournal of Agricultural Economics. 67: 315-319.  

Romero, C. 2001. Extended lexicographic goal programming: A unifying approach. Omega. TheInternational Journal of Management Science, 29: 63–71.

Romero, C. 2004. A general structure of achievement function for a goal programming model. EuropeanJournal of Operational Research,153: 675–686.

Sarker, R. A. and Quaddus, M. A. 2002. Modelling a nationwide crop planning problem using a multiple criteria decision making tool. Computers and Industrial Engineering, 42: 541-553.

Sharma, D. K., Jana, R. K.  and Guar, A. 2007. Fuzzy goal programming for agricultural land allocation problems, Yugoslav Journal of Operational Research, 17: 31-42.

Tilak, K. S., Janardhana, N. H.  and Jhansilakshmi, S. 1991. Effect of pesticides mixed in different  ratios to the fresh water Labeo rohita. Ecotoxicol Environ Monit, 1: 49-52.                               

Willer, H. and Kilcher, L. 2012. The World of Organic Agriculture - Statistics and Emerging  Trends 2012. Research Institute of Organic Agriculture (FiBL), Frick, and International Federation of Organic Agriculture Movements (IFOAM), Bonn.