بررسی عوامل اثرگذار بر کارایی شالیکوبی‌های استان مازندران

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

10.22048/rdsj.2020.217743.1833

چکیده

شالیکوبی­ها به عنوان یکی از قدیمی­ترین و مهم­ترین صنایع تبدیلی کشاورزی در استان مازندران به­شمار می­آیند. علی­رغم تعداد زیاد این واحدها در استان مازندران، تاکنون مطالعه کمی در زمینه اندازه­گیری کارایی آنها صورت گرفته است. هدف از این مطالعه شناسایی عوامل اثرگذار بر کارایی این واحدها است. برای دست یافتن به اهداف مطالعه، تعداد 167 پرسشنامه به روش تصادفی از شالیکوبی­های در شهرستان­های مختلف استان مازندران در سال 1397 تکمیل شد. برای شناسایی عوامل اثرگذار بر میزان کارایی شالیکوبی­ها از الگوی توبیت استفاده شده است. نتایج الگوی توبیت نشان داد ضرایب هر یک از متغیرهای ظرفیت بالقوه واحد تعداد روزهای کار، سهم هزینه انرژی از هزینه­ها، تحصیلات بالاتر از دیپلم مدیر، سن مدیر، برنامه­های آموزشی کارگران، تبلیغات و متغیر شهرستان (عباس­آباد، نوشهر، چالوس و تنکابن) ­ به ترتیب 07/0، 001/0، 003/0- ، 003/0- ، 06/0- ، 11/0- و 08/0- بر میزان کارایی می­باشد. در میان متغیرهای ذکر شده، متغیرهای ظرفیت شالیکوبی، تعداد روزهای فعالیت، تبلیغات، سهم هزینه انرژی از هزینه‌ها و سن مدیر دارای اثر معنی­دار بر کارایی دارند. بیشترین اثرگذاری بر کارایی متعلق به متغیرهای تحصیلات مدیر (بدون سواد 04/0-)، تبلیغات (032/0) و مکان استقرار شالیکوبی (03/0-) می­باشد. با توجه به نتایج این تحقیق پیشنهاداتی چون برگزاری دوره‌های آموزشی، پرداخت تسهیلات و تغییر وضعیت واحدهای سنتی به مدرن با رعایت تمامی جوانب ارائه گردیده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the Factors Affecting the Efficiency of Rice mills of Mazandaran Province

نویسندگان [English]

  • Seyed Mojtaba Mojaverian 1
  • Roghayeh Zahedian tejeneki 2
  • Seyed Ali Hosseini Yekani 1
1 Associate Professor, Department of Agricultural Economics, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources
2 PhD student in Agricultural Economics, Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources
چکیده [English]

Rice Mills are one of the oldest and most important agricultural conversion industries in Mazandaran province. Despite the large number of these units in Mazandaran province, so far little research has been done to measure their efficiency. The purpose of this study is to identify the factors affecting the efficiency of these units. To achieve the objectives of the study, 167 questionnaires were completed by random sampling from different cities of the Mazandaran province in 2018. The Tobit model was used to identify the factors affecting the performance of units. The results of Tobit model showed that the coefficients of potential unit capacity, the number of working days, the energy cost share of the costs, higher education than manager's diploma, manager's age, workers' training programs, advertising and city (Abbas Abad, Noshahr, Chalus and Tonekabon) variables, respectively 0.001, -0.003, -0.003, -0.06, -0.11 and -0.08 effect on efficiency. Among these, variables of paddy capacity, number of days of activity, advertising, share of energy costs and manager age have a significant effect on efficiency. The variables of manager's education (-0.04 uneducated), advertising (0.032) and location unit (-0.03) have the most impact on the efficiency of rice mills unit. Based on the results of this research, suggestions such as training courses, payment facilities and changing the status of traditional units to modern have been provided with all due regard.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agricultural Conversion Industries
  • rice
  • Tobit
  • Efficiency
ابراهیمی­پور فائز، س.، کریمی‌موغاری، ز.، و محمدی، ت. 1396. درونزایی در برآورد مدل کار کودک با داده­های سانسورشده، با بکارگیری مدل توبیت با متغیر ابزاری، فصلنامه نظریه کاربردی اقتصاد، 4(3): 1-34.
رحیمی­سوره، ص.، و میرکاظمی، م.ر. 1393. بررسی تأثیر نوسازی شالیکوبی سنتی به صنعتی در کاهش ضایعات برنج مطالعه موردی شهرستان تالش، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، 22(86): 183- 200.
زراعی، ع. 1383. طرح افزایش تولید برنج سال 1382، سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، مدیریت زراعت.
شهابی، س.، صالحی، ا.، و سیف­الهی، م. 1394. بررسی عوامل مؤثر بر میزان موفقیت صنایع روستایی در اشتغال­زایی (مطالعه موردی: استان اصفهان). مجله پژوهش و برنامه­ریزی روستایی، 4(1): 29-40.
کاووسی، ش.، ابراهیم­پور ازبری، م. و خیاطی، م. 1389. تحلیل بهره­وری صنایع تبدیلی برنج استان گیلان با روش تابع تولید و تحلیل پوششی داده­ها. فصلنامه علوم اقتصادی، 3(12): 81- 95.
کشاورز حداد، غ. 1390. مدل­های رگرسیون با متغیر وابسته گسسته. انتشارات دانشگاه صنعتی شریف.
Afzal, M. N., Lawrey R., Anaholy M. S. and Gope, J. 2018. A comparative analysis of the efficiency and productivity of selected food processing industries in Malaysia. Malaysian Journal of Sustainable Agriculture, 2(1): 19-28.
Apriande C. 2013. Efficiency of rice milling industry, case study: two sub-districts in Cianjur regency, West Java province. Graduate School Boger Agricultural University.
Bime, M. J., Fon, D. E., Ngalim, S. B., and Ongla, J. 2014. Profitability and Efficiency Analyses of Small-Scale Rice processing units in Ngoketunjia Division North West Region Cameroon, Journal of Advances in Agriculture, 3(2): 177-182.
Cochran, W.G. 1977. Sampling techniques. New York: John Wiley and Sons. 3d. ED.
Ekawati R., Guci F.M. and Ferdinant P.F. 2019. A Proposal on efficiency measuring of rice milling process by using AHP/DEA method. Journal of Engineering and Management in Industrial System, 7(2):104-109.
Fu, W. G., Sun, S., and Zhou, Z. Y. 2011. Technical efficiency of food processing in China: the case of flour and rice processing. China Agricultural Economic Review, 3(3): 321-334.
Obisesan, O.O., Salmann K.K. and Akintayo, O. 2017. Analysis of profit efficiency among rice processors in Ekiti and Ebonyi states, Nigeria. Russian Journal of Agricultural and Socio-Economic Sciences, 63(3): 148- 153.
Redzuan, M. and Aref , F. 2009. Path-analysis Model of the Development of Handicraft (Batik) Industries in Kelantan, Malaysia. Journal of American Science, 5(8), 31-38.
Shwetha, M. K., Mahajanashetti, S.B., and Kerur, N.M. 2011. Economics of paddy processing: a comparative analysis of conventional and modern rice mills. Karnataka Journal of Agricultural Sciences, 24(3): 331-335.
Tobin, J. 1958. Estimation of relationships for limited dependent variables. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 26(1): 24- 36.
Wang, L. 2007. A simple nonparametric test for diagnosing non-linearity in Tobit median regression model. Statistics and Probability, 77: 1034-1042.
Wijesinghe, A. and Weerahewa, J. 2017. Structure, conduct and performance of the rice milling industry of Srilanka evidence from selected cases. Economic Research, 4(2): 71- 90.