مقایسه تطبیقی- تحلیلی کارایی تولید و عملکرد محصولات کشاورزی در نظام‌های بهره‌برداری خرده‌مالکی و تعاونی‌تولید روستایی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه بیرجند.

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند

3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

4 دانشجوی دکتری و مربی گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند

10.22048/rdsj.2018.116326.1705

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تطبیقی کارایی تولید محصولات زراعی دو نظام بهره‌برداری خرده‌مالکی و تعاونی‌ تولید روستایی در تولید محصولات زراعی می­باشد. جامعه آماری تحقیق بهره­برداران بخش کشاورزی شهرستان خوسف واقع در استان خراسان‌جنوبی می‌باشد. این تحقیق از نظر ماهیت از نوع تحقیقات کمی و با توجه به هدف تحقیق، از نوع تحقیقات کاربردی و از لحاظ گردآوری داده‌ها، پژوهش پیمایشی می­باشد. داده‌های مورد ‌نیاز با استفاده از ابزار پرسشنامه و بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای و کاربرد انتساب متناسب از 207 بهره‌بردار در نظام بهره‌برداری خرده‌مالکی و 38 بهره­بردار در نظام بهره‌برداری تعاونی‌ تولید روستایی گردآوری و با استفاده از روش تحلیل پوششی داده­ها مورد تجریه ­و تحلیل قرار‌گرفت. نتایج بیانگر برتری نسبی نظام بهره‌برداری تعاونی تولید نسبت به نظام بهره‌برداری خرده‌مالکی بر اساس معیارهای کارایی فنی و کارایی مقیاس می‌باشد. میانگین کارایی فنی و مقیاس در نظام بهره‌برداری تعاونی تولید به ترتیب برابر با 89/0 ، 94/0 و در نظام خرده‌مالکی به ترتیب برابر با 65/0 و 81/0 می­باشد. هم­چنین نتایج آزمون ناپارامتری من–وایتنی نشان داد عملکرد و درآمد ‌خالص محصولات زراعی در نظام بهره‌برداری تعاونی ‌تولید روستایی به­طور معناداری بیش از نظام بهره‌برداری خرده‌مالکی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparative –analytical comparison of efficiency and performance of smallholding and rural production cooperative utilization systems

نویسندگان [English]

  • Behnaz Nejati 1
  • Mofid Shateri 2
  • Mohammad Reza Bakhshi 3
  • Ali Ashrafi 4
1 Former MSc Department of Geography, Faculty of Literature and Human Sciences, University of Birjand.
2 Assistant Professor, Department of Geography, Faculty of Literature and Human Sciences, Universityof Birjand.
3 Associate Professor, Department of Agronomy, Agriculture Faculty, University of Birjand.
4 PhD student and Lecturer, Department of Geography, Faculty of Literature and Human Sciences, University of Birjand
چکیده [English]

The present study is aimed to evaluate the efficiency of Smallholding and Rural Production Cooperative Utilization Systems in crops production. The statistical population of the study is the farmers in the Khusf county of the South Khorasan province. This study is applied in purpose and analytical in nature. It uses the descriptive –analytical method along with a survey approach. The data collection instrument was a researcher made questionnaire and the required data have been collected with a sample of 207 farmers from Smallholding and 38 farmers of Rural Production Cooperatives. The samples were selected using the stratified random sampling method and were analyzed using the data envelopment analysis method. The results indicate the relative superiority of the operating system of the cooperative production versus the Smallholding utilization system based on the technical efficiency measures and scale efficiency. The average technical efficiency and scale in the operating system of cooperative production are respectively 0.98, 0.94 and in the Smallholding utilization system respectively 0.65 and 0.81, respectively. The Mann - Whitney test showed the average yield and net income of crops in rural production cooperatives is more and significantly difference from Smallholding utilization system. Overall, the results indicate the relative superiority of cooperative farming to smallholder system based on technical and economic efficiency criteria.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crops
  • Khusf County
  • Production Cooperative
  • Utilization system
Kidane, A. and Timgum, E. 2015. A comparative analysis of technical efficiency of smallholder tobacco and maize farmers in Tabora, Tanzania. Journal of Development Agricultural Econemics, 7(2): 72–79.