دیدگاه جوامع روستایی در رابطه با عوامل بازدارنده و پیش‌برنده کشاورزی ارگانیک در روستاهای بخش مرکزی شهرستان اردبیل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارگروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

کشاورزی ارگانیک یک سامانه مدیریت تولیدی جامع­نگر است که موجب بهبود سلامت کشت­بوم از طریق حفظ و تقویت تنوع زیستی، چرخه­های زیستی و فعالیت زیستی خاک می­شود، اما بر سر راه این سامانه موانع و مشکلات فراوانی قرار دارد. از این­رو شناسایی عوامل بازدارنده و پیش­برنده از دیدگاه روستاییان امری ضروری است. بنابراین هدف تحقیق حاضر ارزیابی دیدگاه جوامع روستایی در رابطه با عوامل بازدارنده و پیش­برنده کشاورزی ارگانیک است. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش، 64 روستایی بالای 20 خانوار بخش مرکزی شهرستان اردبیل با جمعیت 50039 نفر بوده­است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 356 نفر برآورد گردید که برحسب تعداد جمعیت موجود در هر روستا توزیع گردید. جهت گردآوری اطلاعات مورد نیاز از روش­های کتابخانه­ای و میدانی استفاده گردید. شاخص­های درنظر گرفته­شده برای تنظیم پرسشنامه در چهار زمینه اقتصادی، فنی و اطلاعاتی، مدیریتی و اجتماعی در دو بعد بازدارنده و پیش­برنده در قالب 42 متغیر تنظیم گردید. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم­افزارهای spss19 و lisrel بهره گرفته شد. براساس نتایج حاصله، در بین عوامل بازدارنده کشاورزی ارگانیک عامل اجتماعی، دارای بیش­ترین میزان بازدارندگی و عوامل اقتصادی دارای کم­ترین میزان بود. در بین عوامل پیش­برنده نیز عوامل فنی و اطلاعاتی بیش­ترین تأثیر را بر پیش­برد کشاورزی ارگانیک داشته است و عوامل اقتصادی کم­ترین تأثیر را بر پیش­برندگی کشاورزی ارگانیک دارا بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The analysis of rural communities’ perspective regarding deterrent and promoter factors of organic agriculture. Case study: Central rural area of the Ardabil County

نویسندگان [English]

  • bahram imani 1
  • Soheyla Bakhtar 2
  • Saied Jafari 3
1 Assistant Professor of Geography, Faculty of Literature and Humanities, University of Mohaghegh Ardabili
2 MA of Geography and Rural Planning, Faculty of Literature and Humanities, University of Mohaghegh Ardabili
3 Graduate student of Geography and Rural Planning, Faculty of Literature and Humanities, University of Mohaghegh Ardabili
چکیده [English]

Organic farming is a holistic production management system which enhances agro ecosystem health by maintaining and enhancing biodiversity, biological cycles and soil biological activity. However, there are many obstacles in the way of implementing this system. . Hence, identifying the barriers and promoters of rural perspective is essential. The purpose of this study is to evaluate the aspects of rural communities in relation with the barriers and promoters of organic farming. This research study is an applied research that is based on a descriptive analytical approach. The statistical population used in this study consists of 64 villages with over 20 households in the central part of the city of Ardabil with a total population of 50039. According to the Cochran formula, the sample size was estimated to be 356. In order to gather the required information library and field methods were used. The indicators that were designed for preparing the questionnaire were economic, technical-information, management and social factors in two dimensions of restrictive and leading factors in the form of 42 variables. The SPSS19 and Lisrel software packages were used in order to analyze the data. Based on the results, among the organic farming restrictions, social factors had the maximum amount of restricting effect and economic factors had the minimum amount of restricting effect. Among the promoting factors, technical and informational factors had the greatest impact on the advancement of organic agriculture and the economic factors had the least impact.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Restrictive factors
  • Leading factors
  • Rural Development
  • Organic agriculture
  • Rural Areas

آجودانی، زهرا و مهدی­زاده، ح. 1388، زمینه­یابی امکان توسعه و ترویج کشاورزی ارگانیک در استان کرمانشاه از دیدگاه کارشناسان کشاورزی، ترویج و آموزش کشاورزی، 2(4): 65-73.

پاپ­زن، ع. و شیری، ن. 1391. بررسی موانع و مشکلات توسعه کشاورزی ارگانیک، اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 1(1): 113-126.

جعفری، ا.، مجلوجی، م.، صلحی، م. و دوازده امامی، س. 1386. اصول و مبانی و چالش­های کشاورزی ارگانیک، کشاورزی پایدار، 4(3): 13-19.

رضوی، س.ح.، پورطاهری، م. و رکن­الدین افتخاری، ع. 1394. ارزیابی جایگاه توسعه کشاورزی ارگانیک در مناطق روستایی ایران، مطالعه موردی: تولیدکنندگان محصولات ارگانیک گواهی­شده و در حال گذر، پژوهش­های روستایی، 6(1): 27-45.

رنجبرشمس، ح. و امیدی نجف­آبادی، م. 1393. عوامل مؤثر بر نگرش مصرف محصولات کشاورزی ارگانیک در تهران، پژوهش ترویج و آموزش کشاورزی، 7(2): 51-62.

شوکت­فدایی، م.، خالدی، م. و صادقی، ا. 1393. بررسی عوامل مؤثر بر تمایل کشاورزان به کشت محصول ارگانیک در میان گوجه­فرنگی­کاران استان البرز، اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 45(3): 521-528.

فاطمی، م. و شاه­ولی، م. 1392، تبیین نظام ارتباطات و اطلاع­رسانی ترویج کشاورزی ارگانیک بر مبنای حکمت توحیدی، برنامه­ریزی و آمایش فضا، 17(4): 129-158.

قدیمی، ع.، شعبانعلی فمی، ح. و اسدی، ع. 1391، بررسی عوامل مؤثر بر نگرش کشاورزان نسبت به کشاورزی ارگانیک، مطالعه موردی: شهرستان فریدن، ترویج و آموزش­های کشاورزی، 5(4): 69-80.

کریمی، ا.، صدیقی، ح. و بابایی، ع. 1390، بررسی موانع پیش­برد کشاورزی ارگانیک از دیدگاه کارشناسان وزارت جهاد کشاورزی، تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 2(2): 231-242.

مجردی، غ.، گلباز، س. ش. و عطایی، ح. 1393، تحلیل سازه­های پیش­برنده و بازدارنده پذیرش کشاورزی ارگانیک از دیدگاه کارشناسان جهاد کشاورزی زنجان، علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 10( 2): 1-15.

محمودی، ح.، مهدوی دامغانی، ع. و لیاقتی، ه. 1387، درامدی بر کشاورزی ارگانیک (زیستی)، مشهد انتشارات جهاد دانشگاهی، 50ص.

مقیسه، س.، 1390. بررسی وضعیت کشاورزی ارگانیک در ایران، مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی، 5ص.

نصابیان، ش.، مؤذنی، ن. و محمدی، ه. 1393. بررسی عوامل مؤثر بر بهره­وری انرژی کشت ارگانیک، مطالعه موردی: روستائیان استان گلستان، راهبردهای توسعه روستایی، 1(4): 25-37.

نوروزی، ع. و شهبازی، 1. 1389. نقش ترویج در توسعه کشاورزی ارگانیک در روستاهای کشور، توسعه روستایی، 2(2): 1-22.

Acs, S. 2006. Bio-economic modelling of conversion from conventional to organic farming. Ph.D. dissertation, Wageningen University, The Netherlands.

Angulo, A.M., Gil, J.M. and Tamburo, L. 2003, Food safety and consumers’ willingness to pay for labelled beef in Spain, paper presented at the 83rd EAAE Seminar, Chania, 4-6 September, available at: www.maich/eaae.

Asami, D. K., Hong, Y. J., Barrett, D. M. and Mitchell, A. E. 2003, Comparison of the total phenolic and ascorbic acid content of freeze-dried and air dried marionberry, strawberry and corn grown using conventional, organic and sustainable agriculture, practices. Journal of Agricultural and Food Chemistry, no51, 1237-1241.

Aygen, G. F. 2012. Attitudes and behavior of turkish consumers with respect to organic foods.  international business and social science. 18.

Azzurra, A., Riccardo, V. 2016. Organic farming and sustainability in food choices: an analysis of consumer preference in Southern Italy, Agriculture and Agricultural Science Procedia, no 8, 193 – 200 pp.

Faller, A. L. K. and Fialho, E. 2010. Polyphenol content and antioxidant capacity in organic and conventional plant foods. The Journal of Food Composition and Analysis, 23(6): 561-568.

Flora, P,2015, Organic Farming Education in Azerbaijan, Present and Future, Social and Behavioral Sciences 197, 2407 – 2410 pp.

Food and Agriculture Organisation of the United Nations (FAO). 2005. Organic Agriculture, Environment and Food Security, Environment and Natural Resources, 6-48 pp.

Karki, L., Schleenbecker, R and Hamm, U. 2011. Factors influencing a conversion to organic farming in Nepalese tea farms. Journal of Agriculture and Rural Development in the Tropics and Subtropics, 2: 113–123.

Khaledi, M., Gray. R., Weseen, S. and Sawyer, E. 2007. Assessing the Barriers to Conversion to Organic Farming: An Institutional Analysis, Department of Agricultural Economics University of Saskatchewan.

Kubala, J., Grodzinska, M., Cichon, M. 2008, Motivations For Organic Farming Among Farmers Farming among Farmers Form Malopolska Province,Poland, On WebSite; www. Inderscience.com/ search/ index.php. action=record&rec-id.

Leifeld, J. 2012. How sustainable is organic farming?, Agriculture, Ecosystems & Environment, 150: 121-122.

Mukesh, K., Vishal, P. and Dolly, G. 2008, Organic Farming-principles and practices for progressive agriculture. Green Farming, 6:16 –19.

Olhan, Emine , Ataseven, Yener , and Gun , Sema, 2005, Organic Farming in Turkey. Pakistan Journal of Biological Sciences, 8(3): 505-509.

Shi-ming, M. and Sauerborn, J. 2006. Review of History and Recent Development of Organic Farming World Wide. Agricultural Science in China, 5: 169- 178.

Sterrett, S., Groover, G. E., Taylor, D. B. and Mundy. K, 2005. Describing Organic Agriculture Production in Virginia Results of the 2004 Farm Survey Virginia,s Rural Economic Analysis Program, Department of Agricultural and Applied Economics, College of Agriculture and Life Sciences, Virginia Tech.

Trewavas, A. 2004. A critical assessment of organic farming and food assertions with particular respect to the uk and the potential environmental benefits of no till agriculture, journal of crop protection, no 23, 757-781 pp.

United Ststes Department of Agicultur. 2013. What is Organic?, Retrieved From http://www.NOSB.al.htm

Wheeler, S. 2008. What influences agriculture professionals views towards organic agriculture?, Ecological Economics, 65(1): 145-154.