بررسی وضعیت توزیع درآمد و تأثیر آن بر رفاه اجتماعی خانوارهای روستایی (مطالعه موردی منطقه الموت)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور تهران (پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین و عضو بنیاد ملی نخبگان).

2 استادیار گروه مدیریت صنعتی دانشگاه بین الملل امام خمینی (ره) قزوین

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی دانشگاه بین‌الملل امام خمینی (ره) قزوین.

چکیده

هدف اصلی این تحقیق بررسی وضعیت توزیع درآمد و رفاه اجتماعی خانوارهای روستایی منطقه الموت استان قزوین است. این تحقیق از نوع کاربردی با رویکرد توصیفی- تحلیلی بوده و جامعه آماری در آن شامل کلیه خانوارهای روستایی منطقه الموت است. داده‌های موردنیاز مربوط به سال 92-1391 بوده که با تکمیل پرسشنامه‌ از 328 خانوار نمونه جمع‌آوری شد. خانوارهای نمونه با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی‌شده و فرمول کوکران انتخاب شدند. برای تعیین روایی و اعتبار پرسشنامه‌های تنظیمی از روش آلفای کرونباخ، برای اندازه‌گیری نابرابری توزیع درآمد از ضریب جینی، برای محاسبه رفاه اجتماعی از شاخص سن و برای تعیین معنی‌داری نابرابری توزیع درآمد از آزمون کروسکال- والیس استفاده شد. تحلیل‌ آماری در محیط نرم‌افزاری SPSS صورت گرفت. مقدار ضریب جینی برای مناطق رودبارالموت شرقی، رجایی‌دشت و رودبارالموت غربی به ترتیب 52/0، 44/0 و 39/0 برآورد شد. نتایج نشان داد می‌دهد که توزیع درآمد خانوارهای روستایی در منطقه رودبار الموت شرقی نسبت به دیگر مناطق ناپایدارتر است. نتایج آزمون کروسکال-والیس نیز نابرابری توزیع درآمد را در منطقه الموت نشان می‌دهد. افزون بر این، نتایج حاکی از آن است که سهم درآمد حاصل از فعالیت‌های باغداری مهم‌ترین عامل نابرابری توزیع درآمد در منطقه الموت است. نتایج حاصل از شاخص سن نیز نشان داد که خانوارهای روستایی منطقه رودبار الموت غربی از بیشترین سطح رفاه اجتماعی برخوردار هستند. با توجه به نتایج به‌دست آمده، برای توزیع پایدار درآمد و انتقال آن از بخش باغداری به سایر بخش‌ها، سرمایه‌گذاری کافی در امر آموزش، هماهنگی فعالیت‌های بازتوزیعی دستگاه‌های اجرایی، فراهم نمودن زمینه برای جذب گردشگر، ارائه تسهیلات به نسل جوان برای جذب در بخش زراعی و ایجاد شغل دوم در صنعت و خدمات برای کشاورزان منطقه الموت پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Survey of the Income Distribution and its Impact on the Social Welfare of Rural Households (Case Study Alamout Region)

نویسندگان [English]

  • Abozar Parhizkari 1
  • Mohammad Mahdi Mozaffari 2
  • Roya Parhizkari 3
1 Associate Professor of Industries Management, Imam Khomeini International University Qazvin
2 Associate Professor of Industries Management, Imam Khomeini International University Qazvin
3 MSc student of Industries Management, Imam Khomeini International University Qazvin

ارسلان بد، م. 1365. توزیع درآمد در روستاهای ایران در سال 1351. مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، 48: 148-141.

افشاری، ز. و خورده­پر، ز. 1389. مقایسه نابرابری توزیع درآمد در استان فارس و کل کشور بر حسب مناطق شهری و روستایی طی سال‌های 1383- 1360. دو فصلنامه برنامه و بودجه. 108: 99-75.

براتی، ا. 1385. بررسی توضعیت وزیع درآمد بین خانوارهای روستایی در شهرستان قوچان. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، 10(2): 26-17.

پروین، س. 1380. اثر سیاست­های تعدیل بر فقر و توزیع درآمد در ایران. مجله تحقیقات اقتصادی. 58(3): 83- 67.

پرهیزکاری، ا.، صبوحی، م. و سالارپور، م. 1391. بررسی چگونگی توزیع درآمد و تأثیر آن بر اقتصاد خانوارهای روستایی در شهرستان قزوین. همایش توسعه روستایی، 16-15 شهریور، گیلان، دانشگاه گیلان.

پرهیزکاری، ا. و صبوحی، م. 1392. شبیه­سازی پاسخ کشاورزان به سیاست کاهش آب آبیاری دردسترس. مجله آب و آبیاری. 3(2): 74-59.

توده روستا، م. 1380. بررسی عوامل موثر بر وضعیت توزیع درآمد در بین کشاورزان شهرستان ساوجبلاغ. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان.

جمشیدی، ر. و سلیمی­فر، م. 1392. بررسی و مقایسه توزیع درآمد خانوارهای روستایی و شهری استان خراسان رضوی و کشور طی سال‌های 90-1385. مجله اقتصاد و توسعه کشاورزی. 27(3): 266-253.

حسینی، م. و نجفی، ع. 1388. توزیع درآمد در مناطق روستایی و شهری ایران (1386-1363). مجله تحقیقات اقتصاد کشاورزی. 1(3): 165- 147.

خالدی، ک. 1379. بررسی اقتصادی فقر روستایی و عوامل موثر بر آن در ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین. 1391. اداره تولید و بهبودات گیاهی.

سپهردوست، ح. و زمانی شبخانه، ص. 1393. بررسی عوامل موثر بر توزیع درآمد مناطق روستایی با تأکید بر فن­آوری اطلاعات و ارتباطات. نشریه راهبردهای توسعه روستایی. 1(1): 41-31.

سرداری، ک. 1385. بررسی مقایسه­های وضعیت توزیع درآمد استان لرستان با کل کشور. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی اراک، اراک.

طرازکار، م. و زیبایی، م. 1383. بررسی معیارهای رفاه اجتماعی و توزیع درآمد در جوامع روستایی و شهری. نشریه اقتصاد کشاورزی و توسعه، 48: 164-137.

عربی، م. و خداپرست مشهدی، م. 1393. مقایسه معیارهای رفاه اجتماعی، توزیع درآمد و فقر خانوارهای روستایی استان خراسان شمالی و کشور طی سال­های 1390-1384. نشریه راهبردهای توسعه روستایی. 1(2): 50-35.

مردانی، ی. و کرمی، ا. 1391. بررسی نابرابری درآمدی در مناطق روستایی ایران. مجله تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 5(1): 63-47.

مرکز آمار ایران. 1390. نتایج تفضیلی آمارگیری از هزینه و درآمد خانوارهای روستایی سال 1388. تهران، مرکز آمار ایران.

Abounoori, E. 2003. Unemployment, Inflation and Income Distribution: A Cross-country Analysis, Journal of Iranian Economic Review, 8(9): 1-11.

Bergh, A. and Nilsson, T. 2010. Do Liberalization and Globalization Increase Income Inequality. European Journal of Political Economy, 26(4): 488-505.

Borraz, O. and Benamouzig, D. 2007. Food and Pharmaceutical Agencies in Europe, Between Bureaucracy and Democracy. Cross National Perspectives, A Commented Bibliography and Publications de la MSH, Pp: 63-87.

Deininger, K. and Squire, L. 1996. A new data set measuring income inequality, World Bank Economic Review, No: 87.

Dollar, D. and Kraay, A. 2000. Growth is good for the poor, Working Paper, Washington, World Bank, No: 116.

Figini, P. 2000. Measuring Inequality: on the Correlation between Indices. Luxembourg Income Study, Working Paper, 226: 27-33.

Forster, M. and Pearson, M. 2002. Income distribution and poverty in the OECD area: Trends and driving Forces. OECD Economic Studies, NO: 34, I.

Garcia, F. and Banderia, A.C. 2004. Economic reforms, inequality and growth in Latin America and the Caribbean, University of Sao Paulo, School of Economics and Business, Pp: 106-118.

Green, S.B. and Salkind, N.J. 2008. Using SPSS for Window and Macintosh: Analyzing and understanding data, Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall, Pp: 33-51.

Harding, A. and Greenwell, H. 2001. Trends in Income and Expenditure Inequality in the 1980s and 1990s. Discussion Paper No. 56, National Centre for Social and Economic Modeling, University of Canberra, Canberra, Available: http://www.natse.canberra.edu.au.

Kaasa, A. 2003. Factors Influencing Income Inequality in Transition Economics, University of Tartu Faculty of Economics and Business Administration, www.tyk.ut.ee, Order No: 207.

Kimenju, S. and Tschirley, D. 2008. Agricultural and livelihood diversification in Kenyan rural households. Tagamet Institute Working Paper Series, No: 29. Available at: http://www.tegemeo.org/.

Liu, H. 2006. Changing regional rural inequality in China 1980–2002, Institute of Geographical Sciences and Natural Resources Research, CAS, Beijing, (8): 100-113.

Li, H. and Heng-fu, Z. 2002. Inflation, Growth and Distribution: a Cross-country study. Annals of Economics and Finance, Pp: 68-85.

Piketty, T. and Seaz, E. 2003. Income Inequality in the United States, 1913-1998, the Quarterly Journal of Economics, 118 (1): 1-39.

Sen, A. 1977. On weights and measures: Information constraints in social welfare analysis. Econometrical, (7): 1539-1572.

Somda, J., Kamuanga, M. and Eric, T. 2006. Resources endowment, income distribution and needs for technologies among peri- urban smallholders in the Gambia, Biotechnology Argon Solation Environment, 10(3): 229–236.

Wu, X. and Perloff, J. 2005. China's Income Distribution, 1985-2001. Review of Economics and Statistics, 87 (4): 763-775.