راهبردهای توسعه روستایی

ارزیابی شاخص ناامنی غذایی خانوارهای شهری و روستایی در شهرستان بهمئی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سید مهدی اسعدی خوب 1
عبدالحمید پاپ زن 2
رضا حق پرست 3

1 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران

2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران

3 دانشیار و عضو هیئت علمی، معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم. کرمانشاه، ایران

10.22048/rdsj.2025.377902.2072
چکیده
امنیت غذایی از اهداف مهم توسعه پایدار است که همچنان در دستور کار توسعه سازمان ملل متحد قرار دارد و ناامنی غذایی موضوع مهمی در میان دست اندرکاران توسعه است. هدف اصلی این مطالعه، ارزیابی ناامنی غذایی خانوارهای شهری و روستایی با استفاده از مقیاس تجربه ناامنی غذایی به روش توصیفی – پیمایشی در شهرستان بهمئی، استان کهگیلویه و بویراحمد است. جامعه آماری تحقیق شامل سرپرست خانوارهای شهری و روستایی شهرستان بهمئی بود که 400 خانوار به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای چندمرحله‌ای برای بررسی انتخاب شدند. داده-های مورد نیاز از طریق پرسشنامه استاندارد مقیاس ناامنی غذایی خانوار (HFIAS)در سال 1401 گردآوری شده است. نتایج تحقیق نشان داد اکثریت خانوارهای شهری و روستایی در وضعیت نسبتا امن غذایی قرار دارند. به طوری که 22 درصد از خانوارهای مورد مطالعه در وضعیت امن غذایی، 5/58 درصد دچار ناامنی غذایی ضعیف، 15 درصد ناامنی غذایی متوسط و تنها 5/4 درصد دچار ناامنی غذایی شدید بوده‌اند. یافته‌های تحقیق حاکی از تفاوت آماری معنی‌دار بین خانوارهای شهری و روستایی در شاخص ناامنی غذایی می‌باشد. آزمون مقایسه میانگین‌ها نشان داد که وضعیت ناامنی غذایی بین گروه‌های مختلف درآمدی دارای تفاوت آماری معنی‌دار بوده است، اما تفاوت معنی‌داری بین گروه‌های مختلف اجتماعی مشاهده نشد. براین اساس پیشنهاد می‌گردد، از دیگر روش‌های سنجش ناامنی و امنیت غذایی خانوار بکار گرفته شود تا بتوان تصویر جامع و گویا از امنیت غذایی خانوار ارائه نمود. همچنین پیشنهاد می‌گردد در شرایط تورم و فشار اقتصادی شدید بر طبقه فقیر و متوسط جامعه، نسبت به حمایت از این طبقات با تخصیص یارانه مواد غذایی و یارانه معیشتی، در نظر گرفتن سبد کالا و افزایش حمایت‌های مالی اقدام گردد. بنابراین اتخاذ سیاست های حمایتی و جبرانی دولت باید متناسب با نرخ تورمی نقطه‌ای از تولیدکنندگان و مصرف کنندگان و به گونه‌ای باشد که منجر به الگوهای تولیدی و مصرفی پایدار گردد.

کلیدواژه‌ها

امنیت غذایی
خانوار
گروه‌های اقتصادی &‌‌ndash
اجتماعی

موضوعات

عنوان مقاله English

Assessment of the food insecurity index of urban and rural households in Behmaei county.

نویسندگان English

sayed mehdi asadikhoob 1
Abdolhamid Papzan 2
Reza haghparast 3
1 PhD Student, Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture , Razi University of Kermanshah, Iran.
2 Department of Agricultural Extension & Education, Faculty of Agriculture, Razi University. Iran
3 Associate professor,dryland agricaltural research sub –institute. Kermanshah. Iran.
چکیده English

Abstract

Food security remains central in the United Nation Development Agenda (2030) as highlighted in the Sustainable Development Goal (SDGs 2). Food insecurity is an important topic among development practitioners.

The main goal of this study is to assessment the food insecurity of urban and rural households using the food insecurity experience scale in a descriptive-survey method in Behmai county, Kohgiluyeh and Boyer Ahmad provinces.The statistical population of the research included the heads of urban and rural households in Behmai county, and 400 households were selected for study using a multi-stage stratified sampling method.

The required data has been collected through the standard household food insecurity scale questionnaire (HFIAS) in 2022. The results of the research showed that the majority of urban and rural households are in a relatively secure food situation. So that 22% of the study households are in a food secure situation, 58.5% mildly food insecure, 15% have moderate food insecurity and only 4.5% have very severe food insecurity.

The findings of the research indicate a statistically significant difference between urban and rural households in the index of food insecurity. The comparison test showed that the food insecurity situation between different income groups had a statistically significant difference, but there was no significant difference between different social observation groups. It is suggested to use other methods of measuring insecurity and food security of the household in order to present a comprehensive and expressive picture of the food security of the household. It is also suggested that in the conditions of inflation and severe economic pressure on the poor classes and society, to support these classes by allocating food subsidies and increasing financial support. Therefore, the adoption of support and compensation policies of the government should be proportional to the point inflation rate of producers and consumers and in such a way which leads to sustainable production and consumption patterns.

کلیدواژه‌ها English

Food security
household
economic-social groups
اعظمی، م.، هاشمی امین، ن. و سروش مهر. ه. (1396). سنجش ناامنی غذایی خانوارهای روستایی و عوامل مؤثر بر آن در استان خوزستان: مطالعة موردی دهستان بستان. روستا و توسعه، 20(4) : 94-73. 10.30490/RVT.2018.61353
اکبرپور، م.، مهدوی دامغانی، ع.، دیهیم فرد، ر. و ویسی. ه. 1395. بررسی وضعیت امنیت غذایی در شهرستان مرودشت. کشاورزی بوم شناختی، 6(1): 10-1.
بخشی, م،ر.، ملایی، ز.، فرجی سبکبار، ح.، بدری، ع. و پاکدل، ف. (1390). وضعیت امنیت غذایی کشورهای عضو مرکز توسعه یکپارچه روستایی آسیا و اقیانوسیه: کاربرد رهیافت تلفیقی PROMETHEE و AHP. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 19(1): 46-21.  10.30490/AEAD.2011.58776
پاکروان، م.، حسینی، س. ص.، سلامی، ح. و یزدانی. س. (1394). شناسایی عوامل مؤثر بر امنیت غذایی خانوارهای شهری و روستایی ایران. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 46(3): 408-395. 10.22059/IJAEDR.2015.55514
چراغی، ی.، بهروز، م. و مظفری قره بلاغ،ص. (1402). تحلیلی بر تاب آوری خانوارهای روستایی در برابر ناامنی غذایی، مطالعه موردی: شهرستان زنجان. مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی، 18(4): 220-211. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2022.103331
دستگیری، س.، سلطانعلی، م.، توتونچی. و استاد رحیمی،ع. (1385). عوامل مؤثر بر ناامنی غذایی: یک مطالعه مقطعی در شهر تبریز سال 84-1393، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، 6 (3) : 239-233.
رزم آور، ف.، عبدشاهی، ع.، سواری، م. و بیات، پ. (1401). چالش‌های امنیت غذایی در میان خانوارهای روستایی استان بوشهر، روستا و توسعه، 25(4): 162-139. 10.30490/RVT.2022.355248.1377
رستمی، ف، شاهمرادی، م، بقایی، سارا. (1393). بررسی عوامل موثر بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی (مورد مطالعه: روستای کرناچی، شهرستان کرمانشاه). تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 45(4): 737-725. 10.22059/IJAEDR.2014.53846
زراعت کیش، س.ی. و کمائی، ژ. (1396). بررسی عوامل موثر بر امنیت غذایی در خانوارهای کشاورز روستایی استان کهکیلویه و بویراحمد. علوم غذایی و تغذیه، 14 (2): 86-77.
سواری، م. و غنیان، م. (1397). تحلیل اثر ریسک های معیشتی بر ناامنی غذایی در خانوارهای روستایی شهرستان دیواندره. پژوهش های روستایی، 9(4): 607- 594.  10.22059/JRUR.2018.252935.1224
سواری، م. و غنیان، م. 1398. تحلیل چالش‌ها و راهبردهای بهبود امنیت غذایی در خانوارهای روستایی ایران با تحلیل سلسله مراتبی. روستا و توسعه، 22(3): 124-95. 10.30490/RVT.2020.275542.1034
شرفخانی، ر.، دستگیری، س.، قره آغاجی اصل، ر. و قوام زاده.س. (1390). شیوع و عوامل مؤثر بر ناامنی غذایی خانوار: یک مطالعه مقطعی (دهستان قره سو، شهرستان خوی- 1388). مجله مطاعات علوم پزشکی ارومیه، 22 (2): 128-123.
شعبان زاده خوشرودی، م، و حسینی، س.ص. (1400). بررسی عوامل موثر بر امنیت غذایی خانوارها در استان تهران. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 29(3): 237-209. 10.30490/AEAD.2021.352428.1279
ضیائی، س.م.، شیرانی بیدآبادی، ف.، اشراقی.ف. وکرامت زاده. ع. (1397). شناسایی راهکارهای مقابله با عدم امنیت غذایی و عوامل مؤثر بر آن در مناطق روستایی گرگان. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 26 (4) : 69-47. 10.30490/AEAD.2019.85064
قهرمان زاده، م.، جعفرزاده، ف. و فتحی، ر. (1401). تحلیل ناامنی غذایی و ارزش اقتصادی غذا در ایران. اقتصاد و توسعه کشاورزی، 36(3): 225-207.  10.22067/JEAD.2022.70211.1044
مهرابی بشرآبادی، ح، و اوحدی، ع. (1393). بررسی عوامل موثر بر امنیت غذایی در ایران، اقتصاد کشاورزی، ویژه نامه، دوره 8: 121-11.
موسوی نسب، ا، و رحمانی، ر. (1394). وضعیت امنیت غذایی در گروه های مختلف درآمدی (مطالعه موردی: شهرستان بویراحمد). اقتصاد کشاورزی و توسعه، 23(4): 245-217. 10.30490/AEAD.2016.59019
Alonso, E. B., Cockx, L. And Swinnen, J. (2018). Culture And Food Security. Global Food Security, 17: 113-127. Https://Doi.Org/10.1016/J.Gfs.2018.02.002
Antwi-Agyei, P., Dougill, A. J., Fraser, E. D.And stringer, L. C. (2013). Characterising The Nature Of Household Vulnerability To Climate Variability: Empirical Evidence From Two Regions Of Ghana. Environment, Development And Sustainability, 15: 903-926. Https://Doi.Org/10.1007/S10668-012-9418-9
Banerjee, A. V.And duflo, E. (2008). What Is Middle Class About The Middle Classes Around The World? Journal Of Economic Perspectives, 22: 3-28. Doi: 10.1257/Jep.22.2.3
Barrett, C. B. (2002). Food Security And Food Assistance Programs. Handbook Of Agricultural Economics, 2: 2103-2190. Https://Doi.Org/10.1016/S1574-0072(02)10027-2
Barrett, C. B. (2010). Measuring Food Insecurity. Science, 327: 825-828. Doi: 10.1126/Science.1182768.
Borch, A.Andkjaernes, U. (2016). Food Security And Food Insecurity In Europe: An Analysis Of The Academic Discourse (1975–2013). Appetite, 103: 137-147. Https://Doi.Org/10.1016/J.Appet.2016.04.005.
Cafiero, C., Viviani, S.And nord, M. (2018). Food Security Measurement In A Global Context: The Food Insecurity Experience Scale. Measurement, 116: 146-152.
Coates, J., Swindale, A.And bilinsky, P. (2007). Household Food Insecurity Access Scale (Hfias) For Measurement Of Food Access: Indicator Guide: Version 3. Https://Doi.Org/10.1016/J.Measurement.2017.10.06
Coates, J., Webb, P.And houser, R. 2003. Measuring Food Insecurity: Going Beyond Indicators Of Income And Anthropometry, Food And Nutrition Technical Assistance Project, Academy For Educational ….
Fao (1996). Rome Declaration On World Food Security And World Food Summit Plan Of Action. Italy: Fao, Italy: Fao. Https://Doi.Org/10.1057/9780230589780_35
Fao, A. (2008). An Introduction To The Basic Concepts Of Food Security. Fao, Rome, Italy, Fao, Rome, Italy.
Faotexe2018
Frayne, B., Pendleton, W., Crush, J., Acquah, B., Battersby-Lennard, J., Bras, E., Chiweza, A., Dlamini, T., Fincham, R.And kroll, F. (2010). The State Of Urban Food Insecurity In Southern Africa. Urban Food Security Series, 2. Https://Www.Researchgate.Net/Publication/228495588.
Frongillo, E. A. (2022). Validity And Cross-Context Equivalence Of Experience-Based Measures Of Food Insecurity. Global Food Security, 32: 100599. Https://Doi.Org/10.1016/J.Gfs.2021.100599.
Frongillo, E. A.And nanama, S. (2006). Development And Validation Of An Experience-Based Measure Of Household Food Insecurity Within And Across Seasons In Northern Burkina Faso. The Journal Of Nutrition, 136: 1409s-1419s. Https://Doi.Org/10.1093/Jn/136.5.1409s.
Gebre, G. G. (2021). Prevalence Of Household Food Insecurity In East Africa: Linking Food Access With Climate Vulnerability. Climate Risk Management, 33: 100333. Https://Doi.Org/10.1016/J.Crm.2021.100333.
Headey, D., Goudet, S., Isabel, L., Maffioli, E. M., Oo, T. Z.And russell, T. (2022). Poverty And Food Insecurity During Covid-19: Phone-Survey Evidence From Rural And Urban Myanmar In 2020. Global Food Security, Global Food Security 100626. Https://Doi.Org/10.1016/J.Gfs.2022.100626.
Islam, M. M.And al Mamun, M. A. (2020). Beyond The Risks To Food Availability–Linking Climatic Hazard Vulnerability With The Food Access Of Delta-Dwelling Households. Food Security, 12: 37-58. Doi:Https://Doi.Org/10.1007/S12571-019-00995-Y.
Kehinde, A., Adeyemo, R.And ogundeji, A. (2021). Does Social Capital Improve Farm Productivity And Food Security? Evidence From Cocoa-Based Farming Households In Southwestern Nigeria. Heliyon, 7: 1-14. Https://Doi.Org/10.1016/J.Heliyon.2021.E06592.
Mabuza, N.And Mamba, S. F. (2022). Food Insecurity, Food Insecurity Determinants And Coping Strategies In The Urban Space–The Experience Of Low Income Households Of Msunduza In Mbabane. Social Sciences & Humanities Open, 6: 100271. Https://Doi.Org/10.1016/J.Ssaho.2022.100271.
Mendy, J., Asongwe, G. A.And Nkongho, R. N. (2020). Vulnerability To Food Insecurity And Coping Strategies Of Agrarian Households In The Lower River Region Of The Gambia: Implication For Policy. International Journal Of Agricultural Science And Food Technology, 6: 115-126. Doi: Https://Dx.Doi.Org/10.17352/2455-815x.000064
Ndlovu, P., Thamaga-Chitja, J.And Ojo, T. (2022). Impact Of Value Chain Participation On Household Food Insecurity Among Smallholder Vegetable Farmers In Swayimane Kwazulu-Natal. Scientific African, 16: E01168. Https://Doi.Org/10.1016/J.Sciaf.2022.E01168.
Pérez-Escamilla, R., Gubert, M. B., Rogers, B.Andhromi-Fiedler, A. (2017). Food Security Measurement And Governance: Assessment Of The Usefulness Of Diverse Food Insecurity Indicators For Policy Makers. Global Food Security, 14: 96-104. Https://Doi.Org/10.1016/J.Gfs.2017.06.003.
Poudel, D.And Gopinath, M. (2021). Exploring The Disparity In Global Food Security Indicators. Global Food Security, 29: 100549. Https://Doi.Org/10.1016/J.Gfs.2021.100549.
Radimer, K. L., Olson, C. M., Greene, J. C., Campbell, C. C.Andhabicht, J.-P. (1992). Understanding Hunger And Developing Indicators To Assess It In Women And Children. Journal Of Nutrition Education, 24: 36s-44s. Https://Doi.Org/10.1016/S0022-3182(12)80137-3.
Smith, M. D., Kassa, W.And Winters, P. (2017). Assessing Food Insecurity In Latin America And The Caribbean Using Fao’s Food Insecurity Experience Scale. Food Policy, 71: 48-61. Https://Doi.Org/10.1016/J.Foodpol.2017.07.005.
Tamburino, L., Bravo, G., Clough, Y.And Nicholas, K. A. (2020). From Population To Production: 50 Years Of Scientific Literature On How To Feed The World. Global Food Security, 24: 100346. Https://Doi.Org/10.1016/J.Gfs.2019.100346.
Wu, C.-H., Lin, C.-Y., Hsieh, Y.-P., Strong, C., Meshki, C., Lin, Y.-C.And tsai, M.-C. (2019). Dietary Behaviors Mediate The Association Between Food Insecurity And Obesity Among Socioeconomically Disadvantaged Youth. Appetite, 132: 275-281. Https://Doi.Org/10.1016/J.Appet.2018.10.013
Zakari, S., Ying, L.And song, B. (2014). Factors Influencing Household Food Security In West Africa: The Case Of Southern Niger. Sustainability, 6: 1191-1202. Https://Doi.Org/10.3390/Su6031191.
 
 
 

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما