راهبردهای توسعه روستایی

تحلیل سازوکارهای ارتباط اثربخش بین تحقیقات و ترویج در نظام نوین ترویج کشاورزی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

جواد قاسمی 1
حسن علی پور 2
ندا علیزاده 3

1 سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی

2 دانشیار، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استادیار، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22048/rdsj.2023.362657.2053
چکیده
ارتباط بین تحقیقات و ترویج، همواره به‌عنوان یکی از موضوعات مهم و چالش‌برانگیز در نظام‌های نوآوری کشاورزی به‌شمار می‌رود. با اجرای طرح نظام نوین ترویج کشاورزی، ارتباط بین این دو بخش به‌عنوان یک مؤلفه مهم مورد توجه قرار گرفت. هدف کلی تحقیق پیمایشی حاضر که در سال‌های 1400 تا 1401 انجام شد، تحلیل سازوکارهای ارتباط اثربخش بین تحقیقات و ترویج در نظام نوین ترویج کشاورزی بود. جامعه آماری پژوهش، مروجان (1113 نفر) استان‌های البرز، فارس، سیستان و بلوچستان و لرستان بودند. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان، 291 نفر برآورد شد که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخت بود که روایی آن از طریق نظرخواهی از متخصصان (روایی صوری) و روایی سازه‌ای و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزارهایSPSS نسخه 22 و Smart PLS نسخه 3 انجام شد. رتبه‌بندی سازوکارهای ارتباط اثربخش بین تحقیقات و ترویج نشان داد که سازوکارهای «انگیزشی» و «نظارت و ارزیابی» به‌ترتیب با میانگین 85/3 و 80/3 در بالاترین و سازوکارهای «ساختاری-کارکردی» و «مشارکتی» به‌ترتیب با میانگین 66/3 و 67/3 در پایین‌ترین رتبه‌ها قرار گرفتند. همچنین، نتایج حاصل از تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که این سازوکارها دارای هشت مؤلفه اصلی «انگیزشی»، «مشارکتی»، «زیرساختی-پشتیبانی»، «قانونی-سیاستگذاری»، «ساختاری–کارکردی»، «نظارت و ارزیابی»، «ارتباطی» و «آموزشی–توانمندسازی» بودند که همگنی و پایایی معرف‌ها مورد تأیید قرار گرفت که مؤلفه‌های «ارتباطی» و «انگیزشی» به‌ترتیب دارای بیشترین و کمترین مقدار ضریب استاندارد بودند (964/0 و 786/0). بر این اساس، به‌منظور بهبود ارتباط بین تحقیقات و ترویج، سازوکارهایی چون: انگیزه‌های مادی و معنوی، مشارکت در فرآیند برنامه‌ریزی چندسطحی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های بخش غیردولتی، برنامه‌های آموزشی و توانمندسازی، اصلاحات ساختاری، فراهم نمودن امکانات و زیرساخت‌های لازم و استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها

نظام نوین ترویج کشاورزی
ترویج کشاورزی
تحقیقات کشاورزی
ارتباط اثربخش

موضوعات

عنوان مقاله English

Analyzing Effective Linkage Mechanisms between Research and Extension in the Agricultural Extension New System of Iran

نویسندگان English

javad ghasemi 1
hasan alipour 2
Neda Alizadeh 3
1 agricultural research, education and extension
2 Associate Professor, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
چکیده English

The linkage between research and extension has always been considered as one of the most important and challenging issues in agricultural innovation systems. After the implementation of the agricultural extension new system, the linkage between these two sectors was considered as an important component. The main purpose of this survey research (which was done in 2021-2022) was to analyzing effective linkage mechanisms between research and extension in the agricultural extension new system in Iran. The statistical population of the study consisted of extension agents (N= 1113) in Alborz, Fars, Sistan & Baluchestan and Lorestan Provinces, out of whom 291 extension agents determined as sample using Krejcie and Morgan sampling table and proportionate stratified sampling technique. Data were collected through a questionnaire, validity of which was approved by a panel of experts and construct validity (AVE Index). Reliability of the questionnaire was approved by calculating the Cronbach's alpha and composite reliability (CR). The collected data were analyzed by SPSS22 and Smart PLS3 software. Results of prioritizing effective linkage mechanisms between research and extension indicated that "motivation" and "monitoring and evaluation" mechanisms, respectively, with the average of 3.85 and 3.80 were in the highest ranks and "structural-functional" and "participatory" mechanisms, respectively, with the average of 3.66 and 3.67 were in the lowest ranks. In addition, the results of confirmatory factor analysis confirmed that these mechanisms had eight components (i.e. motivation, participation, infrastructure-support, legal-policy, structural-functional, monitoring - evaluation, communication and training-empowerment), that “motivation” and “communication” components had the highest and lowest values of standard coefficient (0.964 and 0.786). Accordingly, it is recommended to improve the linkage between research and extension through: motivation, participation in the multilevel planning process, using the capacities of the non-governmental sector, training and empowerment programs, structural reforms, providing the necessary facilities and infrastructure and use of information and communication technology.

کلیدواژه‌ها English

Agricultural Extension New System
Agricultural Extension
Agricultural Research
Effective Linkage
اسداله‌پور، ع.، علیپور، ح. و فرهادی، ف. (1400). نقش مؤلفه‌ها در چالش‌های نظام نوین ترویج کشاورزی مازندران. فصلنامه پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، 57 و 58، 5-27. https://doi.org/ 10.22092/jaear.2021.354876.1836
بردبار، م.، ملک محمدی، ا.، حسینی، س.م. و چیذری، م. (1399). تدوین مدل جامع ساماندهی ترویج کشاورزی با رویکرد نظریه آشفتگی. پژوهش‌های ترویج و آموزش کشاورزی، 13(2)، 13-26.
دین‌پناه، ر. (1398). عوامل مؤثر بر نظام دانش و اطلاعات کشاورزی از دیدگاه کارشناسان ترویج. پژوهش‌های ترویج و آموزش کشاورزی، 12(1)، 15-26.
رسولی آذر، س. و فعلی، س. (1392). شناسایی عوامل مؤثر بر ارتباط بین ترویج و تحقیق از دیدگاه کارشناسان ترویج استان آذربایجان غربی. پژوهش­های ترویج و آموزش کشاورزی، 6(4)،47-60.
سعدی، ح.، عطایی، م.، حبیببی، ف.، نادری مهدیی، ک. و علی توکلی، ف. (1400). بررسی و تحلیل مهم‌ترین چالش‌های ارتباط بین تحقیق و ترویج کشاورزی استان همدان. پژوهش‌های ترویج و آموزش کشاورزی، 14(4)، 53-66. https://doi.org/ 10.30495/jaeer.2022.61225.10894
شریف‌زاده، ا. و عبدالله‌زاده، غ. (1390). شناسایی جایگاه کنونی و مطلوب دست‌اندرکاران مختلف در نظام تحقیقات کشاورزی کشور. سیاست علم و فناوری، 4(1)، 77-94.
علیزاده، ن.، علیپور، ح.، نیکویی، ع.، حاجی میررحیمی، س.د.، بخشی جهرمی، ا. و حسن‌پور، ب. (1397). شناسایی چالش‌ها و الزامات ترویج کشاورزی و آسیب‏‌شناسی وضع موجود نظام نوین ترویج کشاورزی ایران. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 14(2)، 21-35.
قاسمی، ج.، طهماسبی، م.، درجانی، ع.، امیری لاریجانی، ب.، سرافرازی، ع. و  بنی‌هاشم، ف. (1397). طرح نظام نوین ترویج کشاورزی: پیشینه، دستاوردها، چشم‌انداز آینده، هفتمین کنگره ملی علوم ترویج و آموزش کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست پایدار ایران، همدان، دانشگاه بوعلی، 3 تا 5 شهریور 1397.
کوچکی، ع. (1382). پژوهش‌های کشاورزی در گذشته و دورنمای آن در آینده، نامه فرهنگستان علوم. 22، 185-203.
گزارش طرح نظام نوین ترویج کشاورزی در استان‌های پایلوت. 1395. معاونت ترویج، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی.
منفرد، ن. و بیات، پ. (1399). الویت‌بندی عوامل مؤثر بر مشارکت محققان معین در برنامه‏‌های شبکه دانش (مطالعه موردی: استان بوشهر). هشتمین کنگره ملی علوم ترویج و آموزش کشاورزی، منابع طبیعی و محیط‌زیست پایدار، 6 تا 8 آبان‌ماه، تهران، مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی.
نوروزی، ع. و ملک محمدی، ا. (1386). مشکلات ارتباط تحقیق و ترویج و سازوکارهای ارتباطی ممکن. فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، 15(2)، 135-150. https://doi.org/ 10.30490/aead.2007.58895
Adesoji, S., and Tunde, A. (2012). Evaluation of the linkage system of Research- Extension-Farmers in Oyo State, Nigeria: Lesson for Agricultural Extension Administrators. Journal of Agricultural Extension and Rural Development, 20, 561-568. https://doi.org/10.5897/JAERD12.043.
Al-Ansari, A., Al-Janab, T., and Alotaibi, J. (2020). The reality of the relationship between agricultural research and extension organizations in Iraq. Arab Universities Journal of Agricultural Sciences, 28(3), 737-748.  https://doi.org/10.21608/ajs.2020.153536.
Ashraf, I., Muhammad, S., and Chaudhry, K.M. (2007). Effect of decentralization on linkage among research, extension and farming community. Pakistan Journal of Agricultural Sciences, 44(4): 660-663.
Bereir, A.M. 2022. Evaluation of agricultural research, extension and farmers linkages: A case study from Gezira State Sudan. International Journal of Agricultural Science, Research and Technology in Extension and Education Systems (IJASRT in EESs), 12(2), 111-117.
Debele, T., Gebeyehu, M., and Abebe, A. (2019). Contributions and challenges in research and extension linkage for agricultural transformation in Ethiopia: A Review. International Journal of Agricultural Extension, 7(2), 187-195. https://doi.org/10.33687/ijae.007.02.2971.
Deneke, T.T., and Gulti, D. (2016). Agricultural research and extension linkages in the Amhara Region, Ethiopia. In: Gatzweiler, F., von Braun, J. (eds) Technological and Institutional Innovations for Marginalized Smallholders in Agricultural Development. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-25718-1_7.
Hair, J.F., Hult, G.T.M., Ringle, C.M., and Sarstedt, M. (2017). A Primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM), 2nd ed. Sage, Thousand Oaks, CA.
Jaishi, M. (2020). Strengthening research-education-extension (R-E-E) linkage in new context of federal structured Nepal. Responsible Education, Learning and Teaching in Emerging Economies, 2(1), 1-11. https://doi.org/10.26710/relate.v2i1.1309.
Mengal, A.A., Mirani, Z.D., Habib, S., Baloch, F.M., and Tareen, M.A. (2017). Linkages mechanism between research-extension-farmer in Balochistan: A policy paradigm. Pakistan journal of agriculture, agricultural engineering & veterinary sciences, 33(1), 100-110.
Mojaki, R.A., and Keregero, K.J.B. (2019). Turning challenges into opportunity: Potential for adoption of e-extension in Lesotho. Journal of Agricultural Extension and Rural Development, 11(11), 184-191. https://doi.org/10.5897/JAERD2019.1040.
Oladimeji, I.O., Jun-Ichi, S., and T. Kazunobu. (2006). Research–Extension–Farmer Linkage System in Southwestern Nigeria. WFL Publisher. Journal of Food, Agriculture and Environment, 4(1), 197-200. https://doi.org/10.1234/4.2006.792.
Park, D.B., and Ma, S.J. (2016). Linkage of Agricultural Research and Extension in Paraguay - Interview to Key Actors. Journal of Agricultural Extension & Community Development, 23(2), 181-193. https://doi.org/10.12653/jecd.2016.23.2.0181.
Paudel, K.P., Bhattarai, T., and Subedi, Y.P. (2016). Nepal’s agriculture development: Civic analysis of Nepal agriculture development Strategy 2015. Alliance for agriculture and food (AAF), Forest Action Nepal.
Rathore, S., Intodia, S.L., and Singh, R.P., (2008). Analysis of research-extension- farmer linkage in the arid zone of India, Indian Research Journal of Extension Education, 283, 69-72.
Research, S., and Chiligati, J. (2021). Factors Influencing Research –Extension – Farmer Linkages in Tanzania: A Case of the Western Agricultural Research Zone. Retrieved from https://afribary.com/works/factors-influencing-research-extension-farmer-linkages-in-tanzania-a-case-of-the-western-agricultural-research-zone.
Tenenhaus, M., Vinzi, V.E., Chatalin, Y.M., and Lauro, C. (2005). PLS path modeling. Computational Statistics & Data Analysis, 48(1), 159-205. https://doi.org/10.1016/j.csda.2004.03.005.
Urhibo, F.A. (2021). Global role dimension of research-extension-farmers linkages in agricultural extension service delivery in selected countries. MOJOVTE Maiden Edition, 1, 114 – 123.
Wetzels, M., Odekerken-Schröder, G., and Van Oppen, C. (2009). Using PLS path modeling for assessing hierarchical construct models: Guidelines and empirical illustration. MIS quarterly, 33(1), 177-195. https://doi.org/10.2307/20650284.
Worku, W.A. (2022). Determinants of Research-Extension-Farmers Linkage in the Process of Technology Transfer: The Case of Dangila District, Ethiopia. International Journal of Energy and Environmental Science, 8(2), 13-18. https://doi.org/ 10.11648/j.ijees.20220702.11.

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما