بررسی عوامل مؤثر بر انگیزۀ جوانان روستایی برای انتخاب مشاغل کشاورزی (مورد مطالعه: منطقه آزاد ماکو)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 گروه مدیریت کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ماکو، ایران

10.22048/rdsj.2024.359902.2048
چکیده
در کشورهای در حال توسعه جوانان نه‌ تنها به عنوان رهبران آینده بلکه به عنوان جزئی از سرمایه انسانی برای رسیدن به توسعه می‌باشند عدم تمایل جوانان برای انتخاب مشاغل کشاورزی تهدیدی جدی در دستیابی به توسعه پایدار روستایی می‌باشد. هدف تحقیق، شناسایی عوامل مؤثر بر انگیزۀ جوانان روستایی برای انتخاب مشاغل کشاورزی در منطقه آزاد ماکو بود. تحقیق با بکارگیری روش پیمایشی و ابزار پرسشنامه در سال 1395 انجام شد. جامعه آماری شامل جوانان روستایی 24-15 ساله منطقه‌ی آزاد ماکو به تعداد 2032 بود که بر اساس فرمول نیاریکی تعداد 128 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند. به منظور تجزیه و تحلیل داده-ها از آزمون کای اسکویر و ضرایب فی، و اتا و رگرسیون لجستیکی با به کارگیری نرم افزار SPSS Version26 استفاده شد. نتایج نشان داد که 2/74 درصد جوانان علاقمند به انتخاب مشاغل کشاورزی و 8/25 درصد علاقمند به انتخاب مشاغل غیرکشاورزی هستند و چهار متغیر، دیدگاه جوانان به کشاورزی (با Exp، 932/4)، سطح سواد جوانان (با Exp، 538/0)، سطح سواد پدر پاسخگو (با Exp، 711/0) و تاهل (با Exp، 350/1) در مدل رگرسیونی معنی‌دار و پیش بینی کننده انتخاب آنها است لذا پیشنهاد می‌گردد که نهادها و دستگاههای دولتی و غیردولتی ضمن اهمیت دادن به بخش کشاورزی در سیاستگزاری‌های کلان، الگوهای موفق کشاورزی را در سطح جامعه ترویج نمایند تا ارزش کار و اشتغال در بخش کشاورزی جزء هنجارهای جامعه تلقی گردد. به علاوه، دولت با بهره‌گیری از پتانسیل منطقه آزاد با اختصاص زمین و آب کشاورزی، ارائه تسهیلات و توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی می‌تواند به اشتغال آنها در زمینه کشاورزی کمک نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analyzing the factors affecting rural youth motivation for choosing agricultural jobs: The case of Maku free zone

نویسندگان English

Shahram Mohammadzadeh 1
Gholam-Reza Azimkhani 2
1 Assistant Professor of Agricultural Extension & Education, Department of Agricultural Extension and Education, Gorgan University of Agricultural Sciences & Natural resources
2 Department of Agricultural Management, Islamic Azad University, Maku Branch, Iran
چکیده English

In developing countries, young people are not only future leaders but also part of the human capital to achieve development. The unwillingness of young people to choose agricultural jobs is a serious threat to achieving sustainable rural development. The purpose of the research was to analyze the factors affecting the motivation of rural youth to choose agricultural jobs in the Maku free zone. The research was conducted using a survey method and questionnaire tool in 2016. The statistical population included all rural youth aged 15-24 in Maku Free Zone, 128 of whom were selected as samples by random sampling method. Data were analyzed by applying the chi-square test, phi and Eta coefficients, logistic regression, and SPSS software. The results showed that 74.2% of young people are interested in choosing agricultural jobs and 25.8% are interested in choosing non-agricultural jobs. Four variables including, the youth's view of agriculture (with Exp., 4.932), the literacy level of young people (with Exp., 0.538), the literacy level of the respondent's father (with Exp., 0.711), and marriage (with Exp., 1.350) explained their choice for agricultural jobs. Therefore, it is suggested that governmental and non-governmental organizations and institutions, while giving importance to the agricultural sector in macro-politics and introducing successful models of agriculture promote the value of work and employment in the agricultural sector so that, it is considered as part of the norms of the society. In addition, using free zone potential, the government can help their employment in the agricultural field by allocating land and water, providing facilities, and developing transformational and complementary industries.

کلیدواژه‌ها English

Motivation
Agricultural Jobs
Rural Youth
Rural economics
Maku Free Zone
احمدی ا.، یعقوبی، ج.، خسروی پور، ب. (1401). عوامل مؤثر بر انگیزه مهاجرت جوانان روستایی بخش کشاورزی به شهر مورد: دانشجویان رشته‌های کشاورزی دانشگاه زنجان. اقتصاد فضا و توسعه روستایی: ۱۱ (۳۹) :۱۴۶-۱۳۱.
ارتیاعی، ف، چیذری ، م، و جعفری، م. (1390)، عوامل تأثیر گذار بر مشارکت جوانان روستایی در زمینه توسعه کشاورزی. مجله پژوهش روستایی، 2 (3): 73-55.
پورسینا، م.، چیذری، م.، فرج­الله حسینی، س.ج.، طهماسبی، م. (1389). عوامل موثر بر میزان انگیزه جوانان روستایی برای اشتغال به حرفه کشاورزی: مطالعه موردی روستاهای شهرستان کلاردشت. روستا و توسعه، 13 (3): 49-31.
حافظی، ف.، رحیمیان، م.، غلامرضایی، س. (1396). سنجش گرایش جوانان روستایی به اشتغال در زیربخشهای کشاورزی )مورد مطالعه: بیرانشهر در استان لرستان(. راهبردهای توسعه روستایی، 4 (3): 347-333. https://doi.org/10.22048/rdsj.2018.72472.1629doi:
رستم­علی­زاده، و.، قاسمی اردهانی، ع. و رستمی، ن. (1392). عوامل موثر بر ماندگاری جوانان روستایی، مطالعه موردی شهرستان اهر. پژوهشهای روستایی، 4 (3): 534-505. 10.22059/JRUR.2013.36492doi:
رضایی، ا.، محمدزاده، ش.، و زینالپور، ح. (1401). واکاوی عوامل مؤثر بر رفتار کشاورزان در بازپرداخت تسهیلات بانک کشاورزی شهرستان چالدران استان آذربایجان غربی. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 18، (ویژه نامه)، 223-213.
رضایی، ا.، نخعی، ن.، و محمدزاده، ش. (1392). برآورد ارزش تفرجی پارک جمشیدیه تهران با استفاده از روش ارزشگذاری مشروطمحیط شناسی، 39 (2): 32-25. doi: 10.22059/jes.2013.35411
سازمان منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو. (1401). سرمایه گذاری یک هزار و ۵۰۰ میلیارد ریالی در حوزه کشاورزی منطقه آزاد ماکو. قابل دسترس در: https://makufz.ir/news/10308
سلطانی، ع.، چهارسوقی امین، ح.، آرایش، م. ب.، (1393). تحلیل عوامل موثر بر گرایش جوانان روستایی شهرستان ایلام به اشتغال در بخش کشاورزی. مجله پژوهش­های ترویج و آموزش کشاورزی، 7 (3): 72-57.
سواری ممبنی، آ.، و خسروی پور، ب.، و برادران، م.، و یزدان پناه، م. (1396). کاربرد نظریه شغلی اجتماعی در تببین عوامل مؤثر بر تمایل جوانان روستایی پیرامون اشتغال در بخش کشاورزی (مورد مطالعه: شهرستان باغملک). تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران (علوم کشاورزی ایران), 48 (2)، 287-298. doi: 10.22059/IJAEDR.2017.62746
شمس، ع.، قدیمی، م.، میرک­زاده، ع. و هوشمندان مقدم فرد، ز. (1394). دلایل بی­انگیزگی جوانان روستایی به اشتغال در بخش کشاورزی (مورد مطالعه: شهرستان بوئین­زهرا). تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی، 46-2 (4): 869-859. doi:10.22059/IJAEDR.2016.58038
شهریاران، ف.، نبی­ئیان، ص.، و مهرایی بشرآبادی، ح. (1393). بررسی تأثیر صادرات بر اشتغال در زیربخش‌های کشاورزی ایران. راهبردهای توسعه روستایی، 1 (1): 28-15. https://doi.org/10.22048/rdsj.2014.5996
عسکری ندوشن، ع.، صباغچی، م. (1397). ارزیابی نیازهای جوانان و اولویت‌های سیاستی مرتبط با آنان در شهر یزد با به کارگیری الگوی اهمیت عملکرد. جامعه شناسی کاربردی. 29(2): 64-39.  doi: 10.22108/JAS.2018.102124.1059
قاسمی اردهایی، ع. و نوبخت، ر.، رستمی، ن. (1396). ماندگاری جوانان، کارآفرینی و اشتغال پایدار در مناطق روستایی شهرستان اهر. راهبردهای توسعه روستایی، 4 (2): 279-265. https://doi.org/10.22048/rdsj.2017.62695.1583
محمدزاده، ش.، صدیقی، ح.، پزشکی­راد، غ.، مخدوم، م.، و شریفی­کیا، م. (1393). تحلیل پیامدهای تغییر کاربری اراضی زراعی به باغی از دیدگاه باغداران در غرب حوضه آبریز دریاچه ارومیه. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 45 (4): 785-775. doi:  10.22059/IJAEDR.2014.53850
محمودی، م.، و دانشورکاخکی، م.، و شاهنوشی فروشانی، ن.، و محمدی، ح. (1398). بکارگیری الگوهای چندسطحی در بررسی عوامل مؤثر بر تمایل به ماندگاری جوانان در روستاها (مطالعه موردی: روستاهای منتخب استان کرمانشاه). تحقیقات اقتصادی، 54(3)، 695-737. doi: 10.22059/JTE.2019.72778
مخت، س.، باقری، ا.، و شعبانعلی فمی، ح. (1391). بررسی نگرش جوانان روستایی شهرستان گنبدکاووس نسبت به اشتغال در بخش کشاورزی. روستا و توسعه، 15 (4): 136-115.  doi: 10.30490/RVT.2018.59107
مرکز آمار ایران. (1402). نتایج آمارگیری نیروی کار. قابل دسترس در: https://www.amar.org.ir
موسایی، م. و عمانی، ا. (1389)، عوامل موثر نگرش جوانان روستایی استان کهگیلویه و بویراحمد نسبت به اشتغال در بخش کشاورزی، پژوهش­های ترویج و آموزش کشاورزی، 3 (2)، 37-50
Dasgupta, S. (2022). Global employment trends for youth 2022 investing in transforming futures for young people (No. 995171991002676). International Labour Office, Economic and Labour Market Analysis Department. Available at: https://www.ilo.org/global/publications/books/WCMS_853321/lang--en/index.htm
Haris, D. R., & Fuller, D. Q. (2014). Agriculture: definition and overview. Encyclopedia of global archaeology, 104-113.
Kaki, R. S., Houessou, D. M., Gbedomon, R. C., Thoto, F. S., Gandji, K., Aoudji, A. K., & Biaou, G. (2023). Impact of mentoring on the likelihood of getting jobs in the agricultural sector in Benin. Development in Practice, 1-16. Doi: https://doi.org/10.1080/09614524.2023.2240039.
Kidido, J. K., Bugri, J. T., & Kasanga, R. K. (2017). Dynamics of youth access to agricultural land under the customary tenure regime in the Techiman traditional area of Ghana. Land Use Policy, 60, 254-266. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2016.10.040
Lopez Barrera, E. (2016). Hispanics immigrants on the fields: Is discrimination a barrier to get non-agricultural jobs? (Doctoral dissertation, NORTH DAKOTA STATE UNIVERSITY).
Luckstead, J., Nayga Jr, R. M., & Snell, H. A. (2023). US domestic workers' willingness to accept agricultural field jobs. Applied Economic Perspectives and Policy, 45(3), 1693-1715. https://doi.org/10.1002/aepp.13321
Marinoudi, V., Lampridi, M., Kateris, D., Pearson, S., Sørensen, C. G., & Bochtis, D. (2021). The future of agricultural jobs in view of robotization. Sustainability, 13(21), 12109. https://doi.org/10.3390/su132112109
Nyariki, D. M. (2009). Household data collection for socio-economic research in agriculture: Approaches and challenges in developing countries. J Soc Sci, 19(2), 91-99. https://doi.org/10.1080/09718923.2009.11892696
Ommani, A. R. (2011). Strategies for Retaining Youth in Rural Communities. Journal of American Science, 7(1), 980-983.
Oruç, E., & Çağlar, İ. (2022). The relationship between tendency of rural population to work in non-agricultural jobs and some socio-economic factors (example of Tokat Kazova great plain conservation area). Journal of Rural Studies, 92, 50-55. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2022.03.008
Way, C. 2015.The Millennium Development Goals Report. United Nations, New York (USA).