راهبردهای توسعه روستایی

واکاوی ارتباط شاخص‌های کارآفرینی و توسعه پایدار روستایی با استفاده از تحلیل کانونی، مورد مطالعه: سکونتگاه‌های روستایی غرب دریاچه ارومیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علیرضا جمشیدی 1
داود جمینی 2
معصومه جمشیدی 3

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشگاه کردستان

3 دانشگاه ایلام

https://doi.org/10.22048/rdsj.2023.360063.2050
چکیده
توسعه کارآفرینی روستایی، کلید حل مشکلات مختلف موجود در جوامع روستایی کشور از جمله بیکاری، فقر، ناامنی غذایی، مهاجرت، و دیگر ناهنجاری های اقتصادی و اجتماعی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی همبستگی کانونی بین شاخص‌های کارآفرینی (متغیر‌های X شامل توفیق‌طلبی، ...) بر توسعه پایدار روستایی (متغیرهای Y شامل پایداری اجتماعی، پایداری اقتصادی، ...) در مناطق روستایی غرب دریاچه ارومیه (در سال 1401-1400) انجام شده است. جامعه آماری مطالعه حاضر شامل تمامی خانوارهای روستایی ساکن در حاشیه غربی دریاچه ارومیه بوده (17738= N)، که 374 نفر با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای چند مرحله‌ای با انتساب متناسب به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‏های میدانی، پرسشنامه‌ای محقق ساخته بود که روایی آن به صورت صوری و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (بین 703/0 تا 836/0) مورد تأیید قرار گرفت. جهت بررسی اهداف مطالعه از تحلیل همبستگی کانونی و ضریب همبستگی اسپیرمن و با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام شده است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل همبستگی کانونی نشان داد که ترکیب خطی مناسبی بین مجموعه متغیرهای کانونی شاخص‌های کارآفرینی روستایی و مولفه‌های توسعه پایدار روستایی مناطق مورد مطالعه وجود دارد. همچنین، تحلیل کانونی دو مجموعه معنادار نشان داد که خلاقیت (833/0) و اعتماد به‌نفس (898/0) رابطه معنی‌داری با پایداری اقتصادی (835/0) و پایداری کالبدی (982/0) دارند. به عبارتی می‌توان نتیجه گرفت با بهبود وضعیت عوامل تأثیرگذار بر توسعه کارآفرینی در مناطق روستایی، می‌توان شاهد توسعه پایدار روستایی بود. لذا می‌توان افزایش مهارت‌هایی از جمله خوداتکایی، اعتماد به‌نفس، خلاقیت و مسئولیت‌پذیری در بین روستاییان را پیشنهاد نمود.

کلیدواژه‌ها

کارآفرینی روستایی
توسعه پایدار روستایی
ضریب همبستگی کانونی
دریاچه ارومیه

موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the Relationship Between Entrepreneurship Indicators and Sustainable Rural Development Using Focal Analysis (Case Study: Rural Settlements West of Urmia Lake)

نویسندگان English

Alireza Jamshidi 1
Davood Jamini 2
Masomeh Jamshidi 3
1 Assistant Professor, Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, Urmia, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geomorphology, Faculty of Natural Resources, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran
3 Lecturer in the Department of Entrepreneurship and Rural Development, Faculty of Literature and Human Sciences, Ilam University, Ilam, Iran
چکیده English

The development of rural entrepreneurship is the key to solving various problems in the country's rural communities, including unemployment, poverty, food insecurity, migration, social anomalies, etc. The study aimed at investigating the focal correlation between entrepreneurship indicators (X variables including success, …) on sustainable rural development (Y variables including social sustainability, economic sustainability…) in rural areas west of Urmia Lake (in 2020-2021) to determine the variability between the two sets of variables. The statistical population of the study includes all households living on the western shore of Urmia Lake (N = 17738), of which 374 sample (households) were selected using Cochran's formula and multi-stage stratified sampling with proportional assignment. The data collection tool was a researcher-made questionnaire whose validity and reliability were confirmed using face validity and Cronbach's alpha coefficient (Between 0.703 and 0.836). In this research, in order to investigate the objectives of the study, Canonical Correlation Analysisand Spearman's correlation coefficient were performed using SPSS software. The results of Canonical Correlation Analysis showed that there is a good linear combination between the set of focal variables of rural entrepreneurship indicators and the components of sustainable rural development in the studied areas. Also, the canonical correlation analysis of two significant sets showed that creativity (0.833) and self-confidence (0.898) have a significant relationship with economic stability (0.835) and physical stability (0.982). In other words, it can be concluded that by improving the situation of factors affecting the development of entrepreneurship in rural areas, we can see sustainable rural development. Therefore, it can be suggested to increase skills such as self-reliance, self-confidence, creativity, responsibility, etc. among the villagers through holding various training classes.

کلیدواژه‌ها English

Rural Entrepreneurship
Sustainable Rural Development
Focal Correlation Coefficient
Urmia Lake
احمدپور داریانی، م. و عرفانیان، ا. 1388. تبیین ارتباط توسعه اقتصادی با دو مقوله «توسعه کسب و کار» و «کارآفرینی». مجله علمی و پژوهشی شریف، 49: 92-85.
اسکندری، م.، تقدیسی، ا. و قنبری، ی. 1399. تحلیل شاخص­ها و ظرفیت­های توسعه کارآفرینی در سکونتگاه­های روستایی شهرستان بویراحمد. مطالعات برنامه­ریزی سکونتگاه­های انسانی، 15(4): 1290-1273.
ایمانی، ب.، یاری­حصار، ا. و ویسی، ز. 1399. ارزیابی اثرات کارآفرینی در توسعه روستایی (مطالعه موردی:روستاهای مرکزی و اطراف شهرستان پاوه). مهندسی جغرافیایی سرزمین، 4(7): 107-92.
جمشیدی، ع.ر. و عنابستانی، ع.ا. 1399. الگوی ساختاری ـ تفسیری عوامل تأثیرگذار بر توسعه­ی تاب­آوری روستاییان غرب دریاچه­ی ارومیه در برابر تغییر اقلیم (با تأکید بر خشکسالی). مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 11(42): 22-1.
جمشیدی، ع.ر. و عنابستانی، ع.ا. 1400. تحلیل فضایی تاثیر شاخص‌های عدالت توزیعی بر تاب‌‌آوری مناطق روستایی در برابر خشکسالی (مطالعه موردی: مناطق روستایی غرب دریاچه ارومیه). مخاطرات محیط طبیعی، 10(30): 150-127.
جمشیدی، ع.ر.، جمینی، د. و نظری­سرمازه، ح. 1393. بررسی عوامل پیش­برنده و بازدارنده­ی توسعه­ی کارآفرینی زنان روستایی (مطالعه­ی موردی: زنان روستایی بخش میانکوه شهرستان اردل). فصلنامه زن و جامعه، 5(1): 94-75.
جمینی، د. و جمشیدی، ع.ر. 1400. مدلسازی عوامل مؤثر بر توسعه شاخص­های کارآفرینی در مناطق روستایی ایران (مطالعه موردی: منطقه اورامانات؛ استان کرمانشاه). برنامه­ریزی فضایی، 11(42): 94-73.
جمینی، د. و جمشیدی، ع.ر.، کماسی، ح. و هوشنگی، ع. 1395. تحلیل موانع توسعه کارآفزینی زنان در نواحی روستایی مورد: روستاهای شهرستان چرداول. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 5(18): 63-45.
حسینی­نیا، غ.­ح. و فلاحی، ه. 1396. عوامل مؤثر بر توسعه کارآفرینی روستایی (نمونه مطالعه: مناطق روستایی شهرستان منوجان). فصلنامه پژوهش­های روستایی، 8(1): 35-25.
دانائی، ع.، ولی­شریعت پناهی، م. و مهدوی، م. 1396. تحلیل نقش شاخص­های (اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی) کیفیت زندگی در توسعه پایدار روستایی (مطالعه موردی: دهستان بهمئی گرمسیری، شهرستان بهمئی از توابع استان کهگیلویه و بویراحمد). فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 14(53): 92-71.
دهقانی، ا. و جمینی، د. 1396. سنجش وضعیت شاخص­های کارآفرینی، تعیین­کننده­ها و راهکارهای توسعه آن در سکونتگاه­های روستایی (مطالعه موردی: شهرستان جوانرود). فصلنامه فضای جغرافیایی، 17(60): 265-247.
ریاحی، و.،جوان، ف. و شیخکانلوی میلان، ا. 1399. تحلیل اثرات صندوق کارآفرینی امید در توسعه اقتصادی سکونتگاه­های روستایی (مطالعه موردی: شهرستان خوی). راهبردهای توسعه روستایی، 7(3): 285-267.
سرشماری عمومی نفوس و مسکن (1395). سالنامه آماری استان آذربایجان غربی، بخش سرزمین و آب و هوا. برگرفته از سازمان برنامه و بودجه استان: https://www.mporg.ir/Portal/View/Page.aspx?PageId=981b6a1a-eab0-4fa0-9e4e-c6bf6d68909d
علوی­زاده، س.ا.م. 1396. کارآفرینی و نقش آن در توسعۀ پایدار روستایی (مطالعۀ موردی: استان ایلام). فصلنامه علمی ـ ترویجی فرهنگ ایلام، 18: 57-56.
علی­آبادی، و.، عطائی، پ. و موحدی، ر. 1396. کاربرد تحلیل محتوای تلخیصی در الگوسازی مفهومی شایستگی­های کارآفرینی مورد نیاز زنان روستایی. نشریه کارآفرینی در کشاورزی، 4(4): 48-37.
کلاگر، پ و آقائی، م. 1393. بررسی نقش کارآفرینی کشاورزی در توسعه روستایی. نشریه کارآفرینی در کشاورزی، 1(1): 83-61.
گلکارفرد، م.، رضائی­مقدم، ک. و فاطمی، م. 1398. واکاوی مقایسه­ای زمینه­های کارآفرینی زنان روستایی استان فارس. راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 6(12): 47-35.
محمدی یگانه، ب.، عینالی، ج. و بیگدلی، ا. 1395. نقش کارآفرینی در توسعه مناطق روستایی با تأکید بر گردشگری (مورد: دهستان حصار ولیعصر ـ شهرستان آوج). فصلنامه برنامه­ریزی منطقه­ای، 6(21): 204-193.
مختارپور، م. 1400. تبیین تئوریک اثرات کارآفرینی بر توسعه پایدار با تاکید بر اندیشه ساختارگرا. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 13(2): 151-131.
هاشمی، س.س.، مهرابی، ع.­ا.، ایمنی، س. و نجاحی، ا. 1390. توسعه روستایی با تأکید بر اشتغال و کارآفرینی: مطالعه موردی: دهستان شباب در استان ایلام. فصلنامه روستا و توسعه، 14(1). 58-35.
ولائی، م.، عبدالهی، ع.، منافی­آذر، ر. و صفری، ن. 1394. تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه پایدار روستایی با تأکید بر کارآفرینی (مطالعه موردی: دهستاى مرحمت آباد شمالی ـ شهرستان میاندوآب). فصلنامه برنامه­ریزی منطقه­ای، 5(19): 162-149.
یزدانی، ر.، خیراندیش، م.، محمدی­خیاره، م. و امینی، ه. 1397. تأثیر نوآوری بر توسعه روستایی با تأکید بر نقش میانجی کارآفرینی روستایی (مطالعه موردی خراسان شمالی). فصلنامه راهبردهای توسعه روستایی، 5(4): 453-441.
Akinbami, C.A.O. 2021. Migration and Climate Change Impacts on Rural Entrepreneurs in Nigeria: A Gender Perspective. Sustainability, 13: 8882. https://doi.org/10.3390/su13168882.
Bawakyillenuo, S. & Agbelie, I.S.K. 2021. Environmental Consciousness of Entrepreneurs in Ghana: How Do Entrepreneur Types, Demographic Characteristics and Product Competitiveness Count? Sustainability, 13: 9139, https://doi.org/10.3390/su13169139.
Boggia, A., Rocchi, L., Paolotti, L., Musotti, F., & Greco, S. 2014. Assessing Rural Sustainable Development potentialities using a Dominance-based Rough Set Approach. Journal of Environmental Management, 144: 160 -167.
Bouichou, E.H., Abdoulaye, T., Allali, K., Bouayad, A. & Fadlaoui, A. 2021. Entrepreneurial Intention among Rural Youth in Moroccan Agricultural Cooperatives: The Future of Rural Entrepreneurship. Sustainability, 13: 9247, https://doi.org/10.3390/su13169247.
Gardner, S., Gowerb, C., & Rouxa, N. J. 2006. A synthesis of canonical variate analysis, generalized canonical correlation and procrustes analysis. Computational Statistics & Data Analysis, 50(1), 107–134.
Habersetzer, A., Rataj, M., Eriksson, R.H. & Mayer, H. 2021. Entrepreneurship in rural regions: the role of industry experience and home advantage for newly founded firms. Regional Studies, 55(5): 936-950, DOI: 10.1080/00343404.2020.1826038.
Hagebakken, G., Reimers, C. & Solstad, E. 2021. Entrepreneurship Education as a Strategy to Build Regional Sustainability. Sustainability, 13: 2529, https://doi.org/10.3390/su13052529.
Jamini, D., Amini, A., Gadermarzi, H., & Tavakoli, J. 2017. Challenges of food security in rural areas using grouned theory approach in ravansar countery, western Iran. European Journal of Geography, 8(4): 26-40.
Liu, J., Drane, W., Liu, X., & Wu, T. 2009. Examination of the relationships between environmental exposures to volatile organic compounds and biochemical liver tests: application of canonical correlation analysis. Envaironmental Research, 109(2), 193–199.
López, M., Cazorla, A. & del Pilar Panta, M. 2019. Rural Entrepreneurship Strategies: Empirical Experience in the Northern Sub-Plateau of Spain. Sustainability, 11: 1243; doi:10.3390/su11051243.
Michelsen, G., Adomßent, M., Martens, P., & Von Hauff, M. 2016. Sustainable Development: Background and Context. in H. Heinrichs, P. Martens, G. Michelsen, & A. Wiek (Hrsg.), Sustainability Science: An Introduction. (S. 5-29). Dordrecht: Springer Science + Business Media.
Nwankwo, F.O. & Okeke, C.S. 2017. Rural entrepreneurship and rural development in Nigeria. Africa’s Public Service Delivery and Performance Review, 5(1): a152. https://doi.org/10.4102/apsdpr.v5i1.152.
Ouarda, T. B. M. J., Girard, C., Cavadias, G. S., & Bernard, B. 2000. Regional flood frequency estimation with canonical correlation analysis. Journal of Hydrology. 254 (1-4):157-173.
Pato, L. 2020. Entrepreneurship and Innovation Towards Rural Development Evidence from a Peripheral Area in Portugal. European Countryside, 12(2): 209-220.
Perez-Encinas, A., de Pablo, I., Bueno, Y. & Santos, B. 2021. Intergenerational Entrepreneurship to Foster Sustainable Development: A Methodological Training Proposal. Sustainability, 13: 9654, https://doi.org/10.3390/su13179654.
Rado, I., Lu, M.F., Lin, I.C. & Aoo, K. 2021. Societal Entrepreneurship for Sustainable Asian Rural Societies: A Multi-Sectoral Social Capital Approach in Thailand, Taiwan, and Japan. Sustainability, 13: 2747, https://doi.org/10.3390/su13052747.
Romero-Castro, N., Miramontes-Viña, V. & López- Cabarcos, M.Á. 2022. Understanding the Antecedents of Entrepreneurship and Renewable Energies to Promote the Development of Community Renewable Energy in Rural Areas. Sustainability, 14: 1234, https://doi.org/10.3390/su14031234.
Roomi, M.A., Saiz-Alvarez, J.M. & Coduras, A. 2021. Measuring Sustainable Entrepreneurship and Eco-Innovation: A Methodological Proposal for the Global Entrepreneurship Monitor (GEM). Sustainability, 13: 4056, https://doi.org/10.3390/su13074056.
Stawicka, E. 2021. Sustainable Development in the Digital Age of Entrepreneurship. Sustainability, 13: 4429. https://doi.org/10.3390/su13084429.
Tabachnick, B.G. & Fidell, L. S. 2013. Using multivariate statistics. 6th edition. Pearson education Inc.
Živojinovi, I., Ludvig, A. & Hogl, K. 2019. Social Innovation to Sustain Rural Communities: Overcoming Institutional Challenges in Serbia. Sustainability, 11: 7248; doi:10.3390/su11247248.
 
 

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما