تحلیل ریسک سواد فرهنگی در حوزه سرمایه معنوی چشم انداز روستایی ‏(مورد مطالعه: روستائیان استان لرستان)‏

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده
اخیراً توجه خاصی به نقش فرهنگ در توسعه پایدار جامعه معطوف شده است. افراد و جوامع دارای ارزش‌ها، معانی، آداب و رسوم و ‏سیستم‌های دانش خاص خود هستند. با این حال، از چنین ویژگی‌هایی غالباً در برنامه‌ریزی توسعه چشم پوشی شده است. هدف از این‎ ‎پژوهش تحلیل‎ ‎ریسک سواد فرهنگی مناطق‎ ‎روستایی‎ ‎در سرمایه معنوی چشم‌انداز روستایی‎ ‎استان لرستان‎ ‎است. روش‎ ‎تحقیق‎ ‎این‎ ‎مقاله ‏به صورت پیمایشی، و در چارچوب مطالعات کتابخانه‌ای و‎ ‎اسنادی است. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از ابزار علت و معلولی دیماتل ‏استفاده شده‎.‎‏ نتایج‎ ‎نشان داد در بین عوامل تآثیرگذار بر سواد فرهنگی روستاها: عوامل باورهای جبر مسلکی و قوم مداری به ‏ترتیب با ضریب وزنی 296/1 و 848/0به عنوان عوامل اثرگذار، و از سویی عوامل درک فضایی و دانش، بینش و مهارت به ترتیب ‏با ضریب وزنی 229/1- و 077/1- به عنوان اثرپذیرترین معیارها در بین شاخص‌های مؤثر بر ریسک سواد فرهنگی در بین روستائیان بوده ‏است. بر این اساس، عوامل باورهای جبر مسلکی و قوم مداری بعنوان عوامل علت و عوامل درک فضایی و دانش، بینش و مهارت، درک ‏مکانی و ارزش‌ها و هنجارها تحت نام عوامل معلول در حوزه سرمایه معنوی چشم‌انداز روستایی منطقه مورد مطالعه شناسایی و مشخص ‏گردیدند. لذا پیشنهاداتی چون حذف باورهای ناسازگار و پایدار شده در روستاها؛ برخورد ریشه‌ای با افکار و احساسات غیر منطقی روستائیان ‏و غیره ارائه گردیده است.‏

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Cultural Literacy Risk Analysis in the Field of Rural Capital Spiritual Capital (Case Study: Villagers of Lorestan Province)

نویسندگان English

morteza tavakoli 1
ali khodadadi 2
1 Trabiat Modares University
2 PHD student
چکیده English

Recently, special attention has been paid to the role of culture in the sustainable development ‎of society. Individuals and societies have their own values, meanings, customs and knowledge ‎systems. However, such features are often overlooked in development planning. The purpose ‎of this study is to analyze the risk of cultural literacy in rural areas in the spiritual capital of ‎rural landscape of Lorestan province. The research method of this article is in the framework ‎of library and documentary studies, and Dimatel cause and effect tool was used to analyze the ‎information. On the cultural literacy of the villages, the factors of professional and ‎ethnocentric algebra beliefs with a weight coefficient of 1.296 and 0.848, respectively, as ‎influential factors, and on the other hand, the factors of spatial perception and knowledge, ‎insight and skill with a weight coefficient of 229, respectively. 1- and 077 / 1- have been ‎considered as the most effective criteria among the effective indicators on cultural literacy risk ‎among villages. Based on this, the factors of professional and ethnocentric beliefs are ‎identified and identified as causes and factors of spatial perception and knowledge, insight and ‎skill, spatial perception and values and norms under the name of factors in the field of ‎spiritual capital. Became.‎

کلیدواژه‌ها English

Cultural literacy
spiritual capital
rural landscape
Lorestan
  1. ازکیا، م. 1381. جامعه‌شناسی توسعه و توسعه‌نیافتگی روستایی ایران. چاپ ششم، نشر اطلاعات، تهران.

    امینی­فسخودی، ع. 1389. تحلیلی بر وضعیت رفتارهای فرهنگی در نواحی روستایی کشور. فصلنامه پژوهش­های روستایی،1(3): 82-53.

    آزادارمکی، ت.، ترکارانی، م. و حق­ندری، ا. 1393. تحلیل کیفی نگرش توسعه­ای در ادبیات عامیانه با تأکید بر ضر بالمثل­های لری. جامعه­شناسی نهادهای اجتماعی، 1: 34-9.

    احمدی، ع.ا.، و صالحی، ع. 1390. مدیریت دانش. چاپ اول، انتشارات پیام نور.

    امیری، م.، نرگسیان، ع.، فرهی، ع. و غلامی، ب. 1400.  ارائه مدل سرمایه معنوی در سازمان­های مردم نهاد شهر تهران. نشریه علمی پژوهش­های مدیریت منابع انسانی، 13(1): 129- 101.

    بدخشانی، ف.، و پیری، ش. 1390. مفهوم سرمایه معنوی و جایگاه آن در سازمان­ها.

    بنی­سی، پ.، و فرهودی، ه. 1397. بررسی تأثیر سرمایه معنوی و سرمایه اجتماعی برفرهنگ سازمانی کارکنان دانشگاه آزاداسلامی واحد دماوند. فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 9(4): 120-105.

    بهرامی، و.، نیازی، م.، موسوی، س­م. و سهرابزاده، م. 1398. تحلیلی بر فرهنگ شهروندی و عوامل مؤثر بر آن. مورد مطالعه: استان لرستان. مجلة مطالعات اجتماعی ایران، 13(1): 59-31.

    بیک­محمدی، ح.،  کریمی، ف.، قطب­آبادی، و شکوهی، ش. 1396. تحلیل شاخص­های توسعه فرهنگی، مورد مطالعه: شهرستانهای استان فارس، فصلنامه مطالعات برنامه­ریزی ­_ سکونتگاه­های انسانی، 12(1): 68-53.

    پورفرج، ع.، کشاورز، ه. و انصاری­سامانی، ح. 1391. فرهنگ، قلب اقتصاد دانش­بنیان در رشد و توسعه اقتصادی. نشریه مهندسی فرهنگ، 6(64-63)، 28-13.

    ترکارانی، م. 1393. مواجهة نظام ایلی با توسعه در لرستان، رسالة دکتری جامعه شناسی توسعه، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.

    جعفری، م. و رییس­میرزایی، ن. 1393. تأثیر سواد فرهنگی بر توسعه توریسم فرهنگی، مجموعه مقالات دومین همایش ملی مهندسی صنایع و مدیریت پایدار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لنجان، 23-24 مهرماه، اصفهان.

    حبیبی، م. 1379. خصایص مدیران فرهنگی، انتشارات تبیان، تهران.

    حبیبی، ی.، عیوضی، ی. و معظمی­گودرزی، ا. 1396. مسئلۀ فرهنگی و مسئله­شناسی فرهنگی ایران(در دیدگاه نخبگان دانشگاهی و حوزوی داخلی)، فرهنگ در دانشگاه اسلامی،  7(4): 550- 525.

    حیدری­ساربان، و. و خاجوی، و. 1398. نقش سنت­های فرهنگی در معیشت پایدار روستایی. مورد مطالعه: شهرستان اردبیل، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 12(4): 169-137.

    خاکپور، م.، و شیخ­مهدی، ع. 1390. بررسی فرهنگ و تغییرات اجتماعی بر مسکن روستایی گیلان. فصلنامه مدیریت شهری، 27:  246-229.

    رحمانی، جعفر.، باقری­نصرآبادی.، و حسنی، م. 1396. بایسته­های سواد فرهنگی مدیران.

    رضوانی، م­.ر.  و احمدی، ع. 1388. مکان و نقش فرهنگ در شکل­گیری هویت مکانی. فصلنامه پژوهش فرهنگی، 10(3): 68-45.

    رکن­الدین­افتخاری، ع­ر. 1399. تبیین اندیشه­ها، نظریه­ها و رویکردهای توسعه روستایی. جزوه کلاسی دوره دکتری، دانشگاه تربیت مدرس.

    سازمان نقشه­برداری کشور، https://www.ncc.gov.ir، 1400.

    سعیدی، ع. 1394. مبانی جغرافیای روستایی. چاپ پانزدهم، انتشارات سمت، تهران.

    شفیع­زاده، ح.، سادات­محسنی، ه. و جمشیدی، ل. 1390. بسترسازى فرهنگى توسعه کارآفرینى در دانشگاه­ها و مؤسسات آموزش عالى. نشریه مهندسی فرهنگی، 6(58-57): 98-86.

    شکوئی، ح. 1385. اندیشه­های نو در فلسفه جغرافیا. جلد اول، چاپ هشتم، مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.

    عنابستانی، ع.، خسروبیگی، ر.، تقیلو، ع. و اکبری، م­ح. 1391. تحلیل عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر میزان مشارکت مردم در نواحی روستایی. مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان جهرم، فصلنامه روستا و توسعه، 15(1): 108-85.

    غفاری، غ. و بخشی­زاده، ح. 1398. نقش ICT روستایی و توسعه فرهنگی در توسعه قابلیتی روستاهای دهستان سردابه شهر اردبیل. فصلنامه علمی جامعه­شناسی فرهنگ و هنر، 1(1): 19-1.

    فاضل­نیا، غ.، توکلی، م. و تاجبخش،ک. 1389. ارزیابی برنامه­های توسعه فرهنگی در مناطق روستایی بخش مرکزی شهرستان رستم. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 3(3): 177-149.

    فرمهینی­فراهانی، م. 1397. نقش سواد فرهنگی در تحول علوم انسانی اسلامی، فصلنامه بین­رشته­ای تحقیقات کاربردی علوم انسانی اسلامی در چارچوب رسالت­های کنگره بین­المللی علوم انسانی اسلامی، 2(2): 33-13.

    فیاض، ا.، سرفراز، ح. و احمدی، ع. 1390. نشانه­شناسی چشم­اندازهای فرهنگی در جغرافیای فرهنگی؛ راهبردی مفهومی برای فهم و کشف معنا. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 4(4): 116-91.

    گودرزی، غ. و شیخ­زاده، م. 1388. تحلیل وضعیت موجود ساماندهی نهادهای فرهنگی کشور با نگاهی به مفهوم و مبانی مهندسی فرهنگی، فصلنامة پژوهش فرهنگی، 10(3)5: 139-119.

    گیدنز، آ. (ترجمه). 1376. جامعه شناسی. منوچهر صبوری، نشر نی، تهران.

    لطفی، ح. 1397. نوسازی فرهنگی روستا و شکست سیاست­های کارآفرینی روستایی در استان ایلام. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی. 7(3): 122-101.

    مرکز آمار ایران، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، 1395.

    منطقی، م. 1394. مهارتهای مدیران فرهنگی از منظر قرآن. فصلنامه معرفت فرهنگ اجتماعی، 6(4): 132-109.

    موحدی، م. 1385. فرهنگ ایرانى و توسعه. برگرفته از سایت ایران کالچر.

    میرزمانی، ا. 1393. واکاوی مفهوم مهندسی فرهنگی در تاریخ. نشریه مهندسی فرهنگی، 8(80): 26-10.

    میرمحمدی، م. و علائی، س. 1392. بررسی نقش و اهمیت هوش فرهنگی در مدیریت فرهنگی. نشریه مهندسی فرهنگ، 8(88): 199-169.

    ناظمی­اردکانی، م. و کشاورز، س. 1385. مبانى نظری مدیریت تحول فرهنگى در ایران.

    نقوی، م­ر.، پایدار، ا. و محمودی، س. 1391. نقش مدرنیته(نوگرایی) در تغییرات فرهنگی مناطق روستایی با استفاده از مدل تشابه به حل ایده­آل(TOPSIS). مورد: دهستان شهرستان شهداد، فصلنامه برنامه­ریزی و آمایش فضا، 17(1): 127-105.

    نقوی، م­ر.، دیوسالار، ا. و ریاحی، و. 1397. سنجش کیفیت زندگی درشهرهای ساحلی با استفاده از مدل DEMATEL در شهر ساحلی نور. فصلنامه جغرافیا و توسعه، 52:  226-211.

    نقوی، م­ر.،  پایدار، ا. و قاسمی، ی. 1391. بررسی و تحلیل نقش فرهنگ در توسعه مناطق روستایی با رویکردهای توسعه پایدار. نشریه مهندسی فرهنگ، 6(68-67): 107-93.

    نویدادهم، م.، حاجیانی، ا.، بنیانیان، ح.، بای، ی­م.، نوروزی، ا.، انصاری، ف.، عینی­زاده، م­ت.، رمضانی، ف.، اعتصامی، م­م. و دلبری، س­م. 1397. تحلیل فرهنگی(کتاب درسی مطالعات فرهنگی) پایۀ یازدهم و دوازدهم دورۀ دوم متوسطه. سازمان پژوهش و برنامه­ریزی آموزشی، چاپ دوم، شرکت چاپ و نشر کتاب­های درسی ایران، تهران.

    همزه­ای، م­ر.، شاه­حسینی، ا.، برزو، غ. و موسوی­مطلوب، س. 1391. شناخت فرهنگ فقر در روستاییان شهرستان هرسین، فصلنامة رفاه اجتماعی، 12(45): 240-211.

    Barnett, B.J., and SKEES,  J.R., 2007. Poverty Traps and Index-Based Risk Transfer Products. World Development, 36(10), 1766–1785, doi:10.1016/j.worlddev.2007. 10.016.

    Bate, S.C., 2009. Understanding  Human  Society. Nairobi: Pauline Publications Africa.

    Brennan, M. A., 2005. The importance of  incorporating  local culture into community Development, EDIS, Gainesville, Florida cooperative extension service, Institute of food and agriculture sciences, Univ. of Florida, Pub. Num.: FCS9232. (http://edis.ifas.ufl.rdu).

    Daskon, C., and Binns, T., 2009.  Culture, tradition and sustainable rural livelihoods: exploring the culture–development interface in Kandy, Sri Lanka. Community Development Journal, 45(4): 494–517.

    Dauppe, M. A., 2011. Critical frameworks for graphic design: graphic design and visual culture. Design Principles and Practices: an International Journal, 5 (5): 489-498.

    Detcharat, S., and Pongpun, A., 2013. Using Dematel Method to Analyze the Causal Relations on Technological Innovation Capability Evaluation Factors in Thai Technology- Based Firms. International Transaction Journal of Engineering, Management, Applied Sciences Technologies.

    Dickman, A.J., 2010. Complexities of conflict: the importance of considering social factors for effectively resolving human–wildlife conflict. Animal Conservation, 13: 458–466.

    Didraga, O., 2013. The Role and the Effects of Risk Management in IT Projects Success. Informatica Economică, 17, 1/2013, DOI: 10.12948/issn14531305/17.1.2013.08.

    Han, S.B., 1991. the role of  Endogenous culture in socio-economic Development of Korea, in Yogesh Ataled. culture-development inference, New Delhi: Vikas publishing hause.

    Irvine, M., 2011. The Work on the Street: Street Art and Visual Culture. Chapter in The Handbook of Visual Culture, ed. Barry Sandy well and Ian Heywood. London and NewYork: Berg.

    1. Uskul, A., and Over, H., 2014. Responses to Social Exclusion in Cultural Context: Evidence From Farming and Herding Communities, 106(5): 752–771.

    Kaushik,  S., and Somvir, D.r., 2015. DEMATEL: A Methodology for Research in Library and Information Science. International Journal of Librarianship and Administration, 6(2): 179-185.

    Kostov, P., and Lingard, J., 2003. Risk management: a general framework for rural development. Journal of Rural Studies, 19(4):  463-476.

    Martinez, R.J.,  Rogers, R. Yancey, G and Singletary, J., 2011.  Spiritual capital in modern organizations. Journal of Biblical Integration in Business, Vol 13 No 1.

    Mirzoeff, N., 1999. An Introduction to Visual Culture. London: Routledge.

    Mitchell, W.J.T., 2002. Showing seeing: a critique of visual culture. Journal Of Visual Culture, 1(2): 165-181.

    Neubert, M.J., Bradley, S.W., Ardianti, R and Simiyu, E.M., 2017. The Role of Spiritual Capital in Innovation and Performance: Evidence from Developing Economies. ENTREPRENEURSHIP THEORY and PRACTICE, DOI: 10.1111/etap.12172.

    Ngazile Ngema, L and Lange, M.E. (2020). Pathways Indra Congress: Cultural Literacy for Social Change. Critical Arts, 34:5, 153-168, DOI:

    10.1080/02560046.2020.1839238

    Palmer, D.A and Wong, M., 2013. Clarifying the Concept of Spiritual Capital. Prepared for the Conference on the Social Scientific Study of Religion The Chinese University of Hong Kong, 10-13.

    Rao, V., and  Sanyal,  P., 2009. Dignity through Discourse: Poverty and the Culture of Deliberation in Indian Village Democracies. Forthcoming in the Annals of the American Academy of Political and Social Science, 1-46.

    Tohani, E., Sujarwo., Yanti Fauziah, P., and Suharta,  R.B., 2019. Needs of Cultural Literacy Education of the Arts and Culture Practitioners in Rural Community,  Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 511: 77-81.

    Tohani, E., & Shofwan, I., 2022. Cultural Literacy Of Traditional Performers In Javanese Community, Webology, Vol. 19, No 2, https://www.researchgate.net/publication/358659984   

    Vasconcelos, A.F., 2021. Individual spiritual capital: meaning, a conceptual framework and implications. Journal of Work-Applied Management, Vol. 13 No. 1,  117-141.

    Wortham, R.A and Wortham, C.B., 2007. SPIRITUAL CAPITAL AND THE GOOD LIFE. Sociological Spectrum: Mid-South Sociological Association, 27:4, 439-452, DOI: 10.1080/02732170701335053.