راهبردهای توسعه روستایی

تحلیل و تبیین مسائل و مشکلات مدیریت پسماندهای روستایی شهرستان قزوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

پروانه صفری الموتی 1
علی شمس 2

1 دانشجوی کارشناسی ارشد توسعه روستایی

2 استادیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی دانشگاه زنجان

https://doi.org/10.22048/rdsj.2016.13610
چکیده
تحقیق توصیفی- همبستگی حاضر با هدف بررسی مسائل و مشکلات مدیریت پسماندهای روستایی در روستاهای شهرستان قزوین صورت گرفت. جامعه آماری تحقیق، کلیه خانوارهای روستایی شهرستان قزوین بودند (31338N= ) که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه‌ای برابر با 464 نفر محاسبه و از طریق روش نمونه‌گیری چند مرحله‏ای تصادفی انتخاب و مطالعه شدند. روایی ابزار تحقیق از طریق پانلی از اساتید و کارشناسان صاحب‌نظر در این زمینه تأیید شد. نتایج نشان داد که در مجموع شش عامل با نام‌های مشکل مدیریت دفع نهایی پسماندهای خانگی (01/17 درصد)، مشکل فرهنگی- آموزشی پسماندهای خانگی (11/14 درصد)، مشکل بهداشتی پسماندهای خانگی (11/12 درصد)، مشکل دانشی و بهداشتی پسماندهای کشاورزی (97/8 درصد)، مشکل دانشی پسماندهای خانگی (99/6 درصد) و مشکل آموزشی پسماندهای کشاورزی (47/5 درصد) در مجموع 68/64 درصد از واریانس کل مربوط به مشکلات مدیریت پسماندهای روستایی را در منطقه مورد مطالعه تبیین نمودند.  

کلیدواژه‌ها

پسماندهای خانگی
پسماندهای کشاورزی
مدیریت پسماند

موضوعات

عنوان مقاله English

The Factor Analysis of Problems of Rural Waste Management in Qazvin Township

نویسندگان English

Parvaneh Safari Alamouti 1
Ali Shams 2
1 MSc. Student, Rural Development, University of Zanjan
2 Assistant Professor, Department of Agricultural Extension, Communication and Rural Development, Faculty of Agriculture, University of Zanjan
چکیده English

The descriptive- survey research was conducted to evaluate the rural waste management problems in Qazvin Township. The statistical population was consisted of all rural households in Qazvin Township (N=31338) which were selected and studied base on Cochran sampling formula and using randomized multi-stage sampling method 464. The research tool was a researcher made questionnaire. In this field, the content and face validity was verified by an expert panel. The reliability of research tool was acquired by conducting a pilot study and calculation cronbach alpha coefficient equals to 0.9. Data were analyzed by SPSS/Win 18 software and exploratory factor analysis technique was used. The results revealed that six factors named as final disposal problem of household waste management (17/11 percent), educational and cultural problems of household waste (14/11 percent), health problems of household waste (12/11 percent), knowledge and health problems of agricultural wastes (8/98 percent), knowledge problem of household waste (6/99 percent),  and education problem of agricultural waste (5/47 percent) were explained as 64.68 percent of total waste problems in the region.

کلیدواژه‌ها English

Agricultural waste
Household waste
Problems and bottlenecks
Qazvin
ابراهیمی، ا.، احرامپوش، م. ح.، سمائی، م.، شاهسونی، ا.، افرا، ی. و ابوترابی، م. 1389. بررسی آگاهی و عملکرد مردم شهر یزد در مورد مدیریت مواد زائد جامد شهری. مجله طلوع بهداشت، 9 (4): 89-80.
اکبرزاده، ع.، طلا، ح.، منشوری، م. و بشیری، س. 1388. بررسی وضعیت مدیریت پسماندهای روستایی در روستاهای شهرستان تهران. مجموعه مقالات دوازدهمین همایش ملی بهداشت محیط ایران، 14-12 آبان، تهران.
ایزدی، ف.، کریمیان، ع. ا. و سودایی‌زاده، ح. 1392. برآورد میزان آگاهی‌های زیست‌محیطی دانش‌آموزان روستایی و رابطه آن با آگاهی والدین و مربیان مطالعه موردی: دانش آموزان دوره راهنمایی روستاهای منطقه جی اصفهان. پژوهش‌های روستایی، 4 (4): 792-777.
تقوایی، م.، موسوی. م.، کاظمی‌زاد، ش. و قنبری، ح. 1391. مدیریت پسماندهای  جامد شهری، گامی در راستای توسعه پایدار مطالعه موردی: شهر زنجان. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 4 (12): 60-41.
جوزی، س. ع.، دهقانی، م. و زارعی، م. 1391. ارائه برنامه راهبردی مدیریت پسماندهای روستایی به روش A’WOT (مطالعه موردی: میناب). محیط‌شناسی، 38 (4): 108-93.       
چراغی، م.، سبحان اردکانی، س.، لرستانی، ب. و طیبی، ل. 1389. پردازش فیزیکی پسماندهای کشاورزی شهرستان همدان. مجموعه مقالات پنجمین همایش ملی مدیریت پسماند، 3-2 اردیبهشت، مشهد.  
حیدری، ح. 1391. بازیافت پسماند کشاورزی مطالعه موردی: (روستای شهنیا). مجموعه مقالات اولین همایش ملی حفاظت و برنامه‌ریزی محیط زیست محیط زیست، 3 اسفند، همدان.
رفیعی، ر.، سلمان‌ماهینی، ع. و خراسانی، ن. 1388. ارزیابی محیط زیستی چرخه حیات سامانه مدیریت پسماند شهری (مطالعه موردی: شهر مشهد). مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی، 16 (2): 220-208.  
زاهدی، م. ج.، غفاری، غ. و ابراهیمی لویه، ع. 1391. کاستی‌های نظری برنامه‌ری توسعه روستایی در ایران. پژوهش‌های روستایی، 3 (12): 24-1.
زمانی مقدم، ا. و سعیدی، م. 1392. بررسی تأثیر آموزش محیط زیست بر ارتقای دانش، نگرش و مهارت معلمان مقطع ابتدایی منطقه 12 آموزش و پرورش تهران. آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، 1 (3): 30-19.  
گزارش سازمان مدیریت پسماند. 1393. قابل دستیابی در: pasmand.tehran.ir، آخرین دسترسی: 3 خرداد 1393.
گزارش سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور. 1393. قابل دستیابی در: www.imo.org.ir، آخرین دسترسی: 5 اسفند 1393.
 شیخی، غ.، آهنگری، ش. و موسی‌زاده، چ. 1391. برنامه‌ریزی راهبردی عوامل اثرگذار بر مدیریت مواد زاید جامد شهری با استفاده از تحلیل SWOT (مطالعه موردی: شهر بوکان). آمایش محیط، 6 (20): 21-1.
صالحی، ص. 1390. رفتارهای زیست محیطی، دانش زیست محیطی و تحصیلات. مجله علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، 6 (2): 220-201.    
صفاری، ا. 1392. تحلیل مخاطرات زیست‌محیطی و راهبردهای مدیریت پسماند در نواحی روستایی، مطالعه موردی: دهستان اجارود مرکزی، شهرستان گرمی. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 2 (3): 91-71.
عزمی، آ. و مطیعی لنگرودی، ح. 1390. مروری بر مشکلات زیست‌محیطی روستاهای ایران و راهکارهای حل این مشکلات. مسکن و محیط روستا، 30 (133): 115-101.   
عمادزاده، م. ک.، علامی، س. و پیرعلی، و. 1391. بررسی عوامل مؤثر بر رفتار بازیافتی و مشارکت شهروندان در برنامه‌های بازیافتی (مطالعه موردی: روستای یاسه چای). مجموعه مقالات دومین کنفرانس برنامه‌ریزی و مدیریت محیط‌زیست، 27-26 اردیبهشت، تهران.       
فردوسی، س.، مرتضوی، ش. و رضوانی، ن. 1386. رابطه بین دانش زیست‌محیطی و رفتارهای محافظت از محیط. پژوهشنامه علوم انسانی، (53): 266-253.   
فهیمی‌نیا، م.، فرزادکیا، م.، نظری، ش. و ارسنگ‌جنگ، ش. 1392. بررسی وضعیت مشارکت شهروندان در طرح تفکیک از مبدا پسماندهای شهری و ارائه راهکارهای اصلاحی آن. مجله دانشگاه علوم پزشکی قم، 7 (5): 72-66.
قوامی، ع.، مشیرپناهی، م.، رحیمی، ی. و شاهمرادی، ب. 1387. بررسی اثرات شیرابه زباله بر کیفیت منابع آب‌های زیرزمینی در محل دفن زباله شهر سنندج. مجموعه مقالات چهارمین همایش ملی مدیریت پسماند، 3-2 اردیبهشت، مشهد.
کیانی، ا. 1391. ضرورت تشکیل صنایع مدیریت پسماندهای کشاورزی در روستاها جهت ارتقای رشد اقتصادی در مناطق روستایی. مجموعه مقالات ششمین همایش ملی و اولین همایش بین المللی مدیریت پسماند، 3-2 اردیبهشت، مشهد.
مرکز آمار ایران. 1390. سالنامه آماری استان قزوین. قابل دستیابی در: www.ostan-qz.ir، آخرین دسترسی: 5 بهمن 1393
مهدوی، م. ص. و وزیری، ر. 1389. بررسی عوامل اجتماعی- فرهنگی مؤثر بر نگرش محیط زیستی دانشجویان علوم و تحقیقات. پژوهش‌های اجتماعی،  3 (7): 46-19.    
میرترابی، م.، شفیعی، ش. و رضوانفر، ا. 1392. به کارگیری منابع اطلاعاتی و کانال‌های ارتباطی در فرایند پذیرش مدیریت جامع پسماند روستایی. مجله منابع طبیعی ایران، 66 (3): 339- 329.   
میردامادی، م.، باقری ورکانه، ع. و اسمعیلی، س. 1389. بررسی میزان آگاهی دانش آموزان دوره متوسطه شهر تهران از حفاظت محیط زیست. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 12 (1): 216-201.  
مینوسپهر، م.، کریمی جشنی، ا. و طالب بیدختی، ن. 1390. بررسی وضعیت موجود مدیریت پسماندهای شهری و روستایی استان فارس و ارائه راهکارهای مناسب. مجموعه مقالات پنجمین همایش ملی و نمایشگاه تخصصی مهندسی محیط‌زیست، 30 آبان تا 1 آذر، تهران.
نقوی، ر. و حسنی، ا. 1386. بررسی طرح‌های تفکیک در مبدأ از دیدگاه اقتصادی (مطالعه موردی منطقه 20 تهران). مدیریت پسماندها، (8): 260-255.    
 نورپور، ع.، افراسیابی، ه. و داودی، س. م. 1392. بررسی فرایند مدیریت پسماند در جهان و ایران (گزارش 207). تهران: مدیریت فناوری و مرکز اسناد، قابل دستیابی در: shahrsazi.tehran.ir. آخرین دسترسی: 15بهمن 1392.
Al-Khatib, I. A., Kontogianni, S., Nabaa, H. A., Alshami, N. and Al-Sari, M. I. 2015. Public perception of hazardousness caused by current trends of municipal solid waste management. Waste Management, 36: 323–330.
Barr, S., Gilg, A. W. and Ford, N. J. 2001. Differences Between Household Waste Reduction, Reuse and Recycling Behaviour: a Study of Reported Behaviours, Intentions and Explanatory Variables. Environmental and Waste Management, 4: 69-82.
Bayard, B. and Jolly, C. 2007. Environmental behavior structure and socio-economic conditions of hillside farmers: A multiple-group structural equation modeling approach. Ecological economics, 62: 433-440.
Bortoleto, A. P., Kurisu, K.. H. and Hanaki, K. 2012. Model development forhousehold waste prevention behavior. Waste Management, 32: 2195–2207.
Frick, J., Kaiser, F. and Wilson, M. 2004. Environmental knowledge and conservationbehavior: exploring prevalence and structure in a representative sample. Personality and Individual Differences, 37: 1597-1613.
Henry, R. K., Yongsheng, Z. and Jun, D. 2006. Municipal solid waste management challenges in developing countries – Kenyan case study. Waste Management, 26: 92–100.
Kamara, A. J. 2006. Household participation in domestic waste disposal and recycling the Tshwane metropolitan area: an environmental education perspective.  ph. D. Thesis, South Africa University.
Mohan, R., Spibyb, b. J., Leonardic, G. S., Robinsa, A. and Jefferisa, S. 2006. Sustainable waste management in the UK: the public health role. Public Health, 120: 908–914.
Meallem, I., Garb, Y. and Cwikel, J. 2010. Environmental Hazards of Waste Disposal Patterns-A Multimethod Study in an Unrecognized Bedouin Village in the Negev Area of Israel. Archives of Environmental & Occupational Health, 65: 230-237.
Maddox, P., Doran, C., Williams, I. D. and Kus, M. 2011. The role of intergenerational influence in waste education programmes: The THAW project. Waste Management, 31: 2590–2600.
Moh, Y. C. and Manaf, L. A. 2014. Overview of household solid waste recycling policy status and challenges in Malaysia. Resourcs. Conservation and Recycling, 82: 50-61.
Nagendran, R. 2011. Agricultural Waste and Pollution. Centre for Environmental Studies. Anna University.
Pakpour, A. H., Mohammadi Zeidi, I., Emamjomeh, M. M. and Asefzadeh, S. 2013. Household waste behaviours among a community sample in Iran: An application of the theory of planned behavior. Waste Management, 34(6):6-980.
Purcell, M. and Magette, W, L, 2010. Attitudes and behaviour towards waste management in the Dublin, Ireland region. Waste Management, 30: 1997–2006.
Sujauddin,  M. S., Huda, M. S. and Rafiqul Hoque, A. T. M. 2008. Household solid waste characteristics and management in Chittagong, Bangladesh. Waste Management, 28: 1688–1695.
Santamarta , J. C., Martín, J. R., Arraiza, M. P. and López, J. V. 2014. Waste Problem and Management in Insular and Isolated Systems. Case Study in the Canary Islands (Spain). IERI Procedia, 9: 162-167.
Vidanaarachchi C. K, Yuen S. T. S and Pilapitiya S .2006. Municipal solid waste management in the Southern Province ofSri Lanka: Problems, issues and challenges. Waste Management, 26: 920-930.  
Wang, J., Li, Z. and Tam, V. W. Y. 2014. Critical factors in effective construction waste minimization at thedesign stage: A Shenzhen case study. China, Resources, Conservation and Recycling, 82: 1-7.
Zhang, D. Q., Tan, S. K. and Gersberg, R. M. 2010. Municipal solid waste management in China: Status, problems and challenges. Journal of EnvironmentalManagement, 91: 1623-1633.
 
 

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما