نقش آموزش‌های فنی و حرفه ای در توانمند‌سازی مهارت آموزان روستایی (مورد: شهرستان فامنین- استان همدان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار توسعه روستایی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 کارشناسی ارشد توسعه روستایی- گروه ترویج و آموزش کشاورزی- دانشکده کشاورزی- دانشگاه بوعلی سینا

3 دانشجوی دکترای توسعه کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

چکیده
سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های اقتصادی روستایی زمینه موثر و مناسبی برای دست‌یابی به توسعه پایدار روستایی می باشد که این امر نیازمند آموزش مهارت‌ها و فنون مختلف و نوین به روستاییان است. این موضوع یکی از اهداف و برنامه های آموزشی فنی و حرفه‌ای است که سال‌هاست عملیاتی شده اما آنچه مهم است این است که به چه میزان در این راستا موفق بوده اند. لذا گستره وسیع فعالیت‌های انجام شده نیازمند بررسی کارآیی و موفقیت عملی در جامعه است که در این تحقیق مورد توجه قرار گرفته است. براین اساس از میان 708 نفر از مهارت آموزان ساکن در روستاهای شهرستان فامنین 200 نفر با استفاده از فرمول‌ کوکران به روش نمونه گیری تصادفی با انتساب متناسب ‌به عنوان حجم نمونه جهت بررسی و مطالعه انتخاب گردید. داده های پژوهش در سال 1399 از طریق پرسشنامه ای متشکل از چهار بخش مشخصات فردی و شغلی و سه متغیر توانمندی‌های فردی و شخصیتی، اقتصادی و اجتماعی گردآوری شد. جهت تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها از نرم افزارهای SPSS25 و LISREL8.5 استفاده شده است. براساس یافته‌های پژوهش آموزش های فنی و حرفه ای در ابعاد سه گانه توانمندی فردی و شخصیتی، اقتصادی و اجتماعی مهارت آموزان بطور متفاوت اثرگذار بوده به گونه‌ای که باعث افزایش سطح و بهبود مولفه‌های مربوط به هر یک از ابعاد شده است. این تاثیر به ترتیب در بعد فردی، اقتصادی و اجتماعی بیشترین بوده و یافته‌های تحقیق حاکی از وجود رابطه مثبت و معنی‌دار بین سن، تعداد دوره های آموزشی و تحصیلات مهارت آموزان با توانمندی های فردی-شخصیتی و اقتصادی آنها دارد. بر پایه نتایج حاصله پیشنهاد می شود در دوره های آموزشی برای موفقیت بیشتر و اثرگذاری بالاتر به ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مناطق مختلف توجه نموده و به متغیرهای سن، سواد و تحصیلات مهارت آموزان عنایت خاص مبذول گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The role of technical and vocational education in empowering rural trainees (case study: Famenin County, Hamadan Province)

نویسندگان English

Mousa Aazami 1
Mehdi Farhadi 2
Karwan Shanazi 3
1 Associate Professor Rural development, Department of Agricultural Education and Extension, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran.
2 MSc student in rural development- Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan
3 PhD student- Department of Agricultural Education and Extension-Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan
چکیده English

Investing rural economic activities is a suitable and effective way to achieve sustainable rural development which requires educating rural people over new different skills and techniques. This is one of the goals of vocational training programs that have been in operation for many years, but what matters is how successful they have so far been. Therefore, a wide range of activities required to evaluate the efficiency and practical success of the community that has been addressed in this study. The study area was Famenin County in Hamedan province in which based on the Cochran formula, 200 out of 708 skilled students residing in rural areas of this area were selected by proportional stratified random sampling method. The necessary data were collected in 2019 through a questionnaire consisting of four sections including: demographic and occupational characteristics of respondents and three variables of personal and personality, economic and social abilities. Both SPSS25 and LISREL8.5 soft-wares were used for data analysis. Based on the findings of the research, technical and vocational education have had different effects on the triple dimensions of personality, economic and social empowerment of learners, so as have consequently increased the level and improve the components related to each dimension. This effect was highest in the individual, economic and social dimensions, respectively, and the findings showed a positive and significant relationship between age, number of courses, and education of students with their individual-personality and economic abilities. Based on the results obtained, it is suggested to pay attention to different economic, social and cultural aspects of different areas in vocational and educational courses for more success and higher impact, and give special consideration to some variables like age, literacy and education of skill learners

کلیدواژه‌ها English

Personal-personality Empowerment
Socio-economic empowerment
Technical and Vocational education
Famenin County
ابراهیمی نژاد، م.، و پور رمضان، س. 1392. بررسی تأثیر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در پیشگیری از مهاجرت روستاییان به مناطق شهری: مطالعه موردی استان کرمان، فصلنامه مهارت آموزی، 1(5): 19-7.
ثنائی، ح. مطالعه اثرات آموزش­های فنی و حرفه­ای بر توسعه کارآفرینی و افزایش خلاقیت کارآموزان در استان سیستان و بلوچستان، پایانامه کاراشناسی ارشد مدیریت کارافرینی، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
جمشیدی گوهریزی، م.، و  پورکیانی، م. 1391. تأثیر مهارت‌آموزی و آموزش در کارآفرینی و توسعه اقتصادی مناطق روستایی استان کرمان، مجله فنی اداره پژوهش فنی و حرفه‌ای استان کرمان. 12: 48-42.
حاجی علیانی، س.، پاپ زن، ع. 1400. نقش آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در اشتغال زایی زنان روستایی با استفاده از نظریه بنیانی (روستای چقاماران بی ابر استان کرمانشاه)، نشریه راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 8 (16): 135-125.
حبیبی، الف، و عدن ور، م. 1396.  آموزش کاربردی لیزرل، چاپ اول، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی.
حسینی، س. ع. 1393. تحلیل عوامل مؤثر بر اشتغال و درآمد روستائیان در استان گیلان، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 3(1): 37-19.
خالدی، م.، رفعتی، م. 1392. مقایسة اثربخشی آموزش‌های فنی و حرفه­ای رسمی و غیررسمی بر اشتغال، فصلنامه مهارت اموزی، 1(1): 85-71.
خسروی پور، ب.، و پورجاوید، س. 1396. واکاوی تأثیر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر اشتغال روستائیان شهرستان اسلام اباد غرب، فصلنامه مهارت اموزی، 5 (20): 44-33.
داودی، م.، سیچانی،س. 1400. شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر توانمندسازی آموزشگاه های آزاد فنی و حرفه‌ای با استفاده از تکنیک FAHP و FTOPSIS مطالعه ی موردی: آموزشگاه‌های آزاد فنی و حرفه‌ای استان اصفهان، نشریه کارافن، 17 (51): 216-195.
رضایی راد، م.،  عطار، ن .1389. بررسی میزان تأثیر آموزش­های فنی و حرفه‌ای (فناوری اطلاعات IT) در اشتغال زنان استان مازندران در سال 88. اولین کنفرانس سالانه مدیریت، نواوری و کارآفرینی، 27-28 بهمن 1389 شیراز
رکن‌الدین افتخاری، ع. 1395. مدیریت توسعه روستایی (بنیان های نظری)، تهران، انتشارت سمت.
سپه پناه، م. ۱۳۹۱.کارکردهای مدیریت روستایی در کارآفرینی شدن کشاورزی و روستائیان، کنفرانس ملی کارآفرینی و مدیریت کسب و کارهای دانش بنیان، بابلسر، دانشگاه مازندران.
سلیمی، ج. 1393. آموزش فنی و حرفه‌ای، نیروی انسانی و کارآفرینی مطالعه موردی آموزش‌های فنی و حرفه‌ای استان کردستان، فصلنامه مهارت‌آموزی، 2(8): 24-7.
عبداله زاده، غ.،کلاگر، پ.، محبوبی، م.ر.، عابدی سروستانی، الف .1393. ملزومات راه اندازی کسب‌وکار در نواحی روستایی استان گلستان و تأثیر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر آن‌ها، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی،3(6): 116-103.
عزیزی، ن.، امرایی نیا، م. 1397. تحلیل تجارب زیسته زنان زندانی شهر سنندج از آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در زندان، فصلنامه مهارت آموزی، 6 (23): 94-74.
فاضلی کبریا، ح.، نورمحمدی، م.، نورمحمدی، گ. 1398. نقش دانشگاه فنی و حرفه‌ای در توسعه آموزش­های مهارتی و اشتغالزایی، نشریه کارافرین، ۱۵(1): ۱۱-۳۲.
قارون، ب. 1391. سبک­های آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و مهارت آموزی، مجله ی تدبیر شماره  69
قدسیان، ح ، ملامحمدی، م و شاه حسینی، ز.1394. بررسی تأثیر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بر توانمند سازی زنان، فصلنامه مهارت آموزی 3(11): 32-19
کوثری، ی .1392. بررسی فعالیت‌های غیر زراعی در شهرستان لنگرود، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه گیلان
مقصودی، ف . 1393. نقش آموزش‌های فنی حرفه‌ای در اقتصاد کشور و توسعه کسب و کار،  ماهنامه کار و جامعه، 173: 46-39.
مقیمی، س. م. 1395. کارآفرینی در نهادهای جامعه مدنی: پژوهشی در سازمان‌های غیر دولتی (NGOs) ایران، تهران، دانشگاه تهران‌، موسسه انتشارات و چاپ‌ دانشگاه تهران، مرکز کارآفرینی
ملک پور، ع. 1400.  ارزیابی چالش­های آموزش فنی و حرفه‌ای در کشور، فصلنامه مهارت آموزی، 9(36): 66-55.
مولوی، م.1390. بررسی نقش صنایع روستایی در فرایند توسعه اقتصادی و اجتماعی، مطالعه موردی روستاهای شهرستان مهاباد، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
Akpama, S. I., Esang, O. U., Asor, L. J., and Osang, W. O. 2011. Non-formal education programmes and poverty reduction among young adults in Southern Senatorial District, Cross River State, Nigeria. Journal of Educational and Developmental Psychology, (1), 154-161.
Bano, N., Yang, S., and Alam, E. 2022. Emerging Challenges in Technical Vocational Education and Training of Pakistan in the Context of CPEC. Economies, 10(7), 153.
Blaak, M., Openjuru, G. L., and Zeelen, J. 2013. Non-formal vocational education in Uganda: Practical empowerment through a workable alternative. International Journal of Educational Development, 33(1), 88-97.
Gibb and Henon .2011. Entrepreneurship in Finish University, Education and traning, 49(1), 56-65
Hartl, M. 2009. Technical and vocational education and training (TVET) and skills development for poverty reduction–do rural women benefit. Retrieved October, 4, 2011.
Hendrawijaya, A. T. 2020. The effect of non-formal education mediation on human resources development. http://repository.unej.ac.id/handle/123456789/98863
Hu, Ru-Ping. 2007. A Strategy for developing technological and vocational education in Taiwan based on innovation perspective. Department of Industrial Education, National Taiwan Normal University
Kaur, M. 2018. Impact of vocational training courses of Krishi Vigyan Kendras on women in Punjab (Doctoral dissertation, Punjab Agricultural University, Ludhiana).
Kirui, O., and Kozicka, M. 2018. Vocational Education and Training for Farmers and Other Actors in the Agri-Food Value Chain in Africa. ZEF Working Paper No. 164. Available at SSRN:
Knight, P. T., and Yorke, M. 2002. Employability through the curriculum. Tertiary education and management, 8(4), 261-276.
Manuel, A., Popov, O., and Buque, D .2015. Towards programme improvement in non-formal vocational education and training in Mozambique. Problems of Education in the 21st Century, 67, 61-71.
Odero-Wanga, D. P., and Munyua, C. N. E. P. 2021. Effectiveness of Non Formal TVET Programs in Developing Social Skills Competencies among the Vulnerable Youth in Nakuru County, Kenya. Egerton University.  http://41.89.96.81:8080/xmlui/handle/123456789/2602
Ogundele, O. J. K., Akingbade, W. A., and Akinlabi, H. B. 2012. Entrepreneurship training and education as strategic tools for poverty alleviation in Nigeria. American International Journal of Contemporary Research, 2(1), 148-156.