Evaluating the resilience of rural habitats against flooding (Case study: Zoshk village of Mashhad)

Bhyarfard, Maryam; Dastorani, Mohammad Taghi; Anabestani, Ali Akbar

doi:10.22048/rdsj.2023.350518.2038

Evaluating the resilience of rural habitats against flooding (Case study: Zoshk village of Mashhad)

Document Type : Original Research

Authors

Maryam Bhyarfard ¹

Mohammad Taghi Dastorani ²

Ali Akbar Anabestani ³

¹ MSc graduate of Watershed Sciences and and Engineering (River and flood), Faculty of Natural Resources and Environment, Ferdowsi University of Mashhad

² Professor, Faculty of Natural Resources and Environment, Ferdowsi University of Mashhad

³ Faculty of Natural Resources and Environment- Ferdowsi University of Mashhad,

https://doi.org/10.22048/rdsj.2023.350518.2038

Abstract

Natural hazards such as floods are one of the most damaging phenomena that require more attention. Villages exposed to flooding, such as Zoshk, should be more stable in order to minimize possible flood risks and damages. One of the pivotal strategies currently under consideration for mitigating flood damages is enhancing the resilience of communities, a focus that has been thoroughly assessed in this research. The research method is descriptive-analytical "survey" and the statistical population is 728 households living in Zoshk village. According to the number of 728 households in Zoshk villages, the sample size was estimated to be 102, using Cochran's formula, therefore the number of 102 questionnaires were prepared in the form of a 5-point Likert scale. questionnaires, the overall resilience of the Data analysis was carried out using Excel and SPSS software. To determine the level of normality of the data, skewness and kurtosis tests were used, and to answer the research hypothesis, one-sample t-test was used. The results of the research showed that the resilience of Zoshk village is average according to the opinion of the majority of the residents of the region and in between, the infrastructural, institutional and organizational dimensions, and economic, varies from the average and the amount of these dimensions are less than the average, means they are in an unfavorable situation. The dimension of social resilience is higher than the average and has a favorable condition.

Keywords

Flood

Resilience indices

Sustainability

Zoshk village

Rural habitats

Subjects

Geography and plan

پودینه، م.، و یادگاری فر، ف. (1398). بررسی و سنجش میزان تفاوت تاب آوری جوامع شهری و روستایی در برابر مخاطرات طبیعی مطالعه موردی شهرستان زاهدان. کاوش‌های جغرافیایی مناطق بیابانی، 7(1 )، 179-203. https://doi: 20.1001.1.2345332.1398.7.1.9.7

حجازی زاده، ز. اکبری، م. ساسانپور، ف. حسینی، ع. محمدی، ن. (1401). بررسی اثرات تغییر اقلیم بر بارش‌های سیل آسا در استان تهران. مدل سازی و مدیریت آب و خاک. 2(2)، 87-105. https://doi: 10.22098/MMWS.2022.9958.1075

خالدی، ش.، و قهرودی تالی، م.، و فرهمند، ق. 1398. سنجش و ارزیابی میزان تاب آوری مناطق شهری در برابر سیلاب های شهری (مطالعه موردی: شهر ارومیه). توسعه پایدار محیط جغرافیایی، 1(2)، 1-15 10.52547/SDGE.2.3.169. https://doi:

خسروی مال امیری، ح. سلیمانی، ح. غفاری، ر. و خادم الحسینی، ا. (1399). ارزیابی و رتبه‌بندی شاخص‌های تاب‌آوری سکونتگاه‌های روستایی (مطالعه موردی: شهرستان ایذه-بخش دهدز). فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای)، 10(31)، 297-311.‎ https://doi: 20.1001.1.22286462.1399.10.39.48.5

سیداخلاقی، س.، و طالشی، م. (2018). ارتقاء تاب‌آوری جوامع محلی، مورد مطالعه: حوضه آبخیز حبله‌رود، راهبرد آینده مقابله با خشکسالی. طبیعت ایران، 3(3)،60-68.‎ https://doi: 10.22092/IRN.2018.116783

سبزه ای، م.، سلیمانی، ع, و یوسفی، ن. (2019). بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر تاب‌آوری اجتماعی روستاییان در مخاطرات محیطی (با تأکید بر خشکسالی) مطالعه موردی: روستاهای دهستان بدر شهرستان روانسر در سال. (1396). پژوهش های جامعه شناسی معاصر (علمی-پژوهشی)، 8(14)، 283-310.‎

شایان، م.، و پایدار، ا.، و بازوند، س. (1396). تحلیل تأثیرات ارتقای شاخص های تاب آوری بر پایداری سکونتگاه های روستایی در مقابل سیلاب (مورد مطالعه: نواحی روستایی شهرستان زرین دشت). مدیریت مخاطرات محیطی، 4(2 )، 103-121. https://doi:10.22059/JHSCI.2017.241742.277

شریفی نیا، ز. (1398). ارزیابی میزان تاب آوری اجتماعی نواحی روستایی در برابر سیلاب با استفاده از مدل FANP و WASPAS (مطالعه موردی: بخش چهاردانگه شهرستان ساری). جغرافیا و مخاطرات محیطی، 8(30 )، 1-26. https://doi: 10.22067/GEO.V0I0.78724

صادقلو، ط. سجاسی قیداری، ح. (1393). بررسی رابطه‌ی زیست‌پذیری سکونتگاه‌های روستایی بر تاب‌آوری روستاییان در برابر مخاطرات طبیعی نواحی روستایی دهستان مراوه‌تپه و پالیزان. مدیریت بحران 3(2)، 37-44.

عنابستانی، ع.، و جوانشیری، م.، و محمودی، ح.، و دربان آستانه، م. (1397). تحلیل فضایی سطح تاب آوری سکونتگاه‌های روستایی در برابر مخاطرات محیطی (مورد مطالعه: بخش مرکزی شهرستان فاروج). تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 5(1)، 17-38.

محمدی، س.، و دربان رضایی، ا. (1394). پایداری و تاب آوری شهری:دو روی یک سکه، سومین همایش ملی گردشگری، جغرافیا و محیط زیست پایدار، همدان.

محمدی، ا.، و آشوری، ک.، و رباطی، م. (1396). تبیین و ارزیابی مؤلفه های تاب آوری نهادی و اجتماعی در سکونتگاه های خودانگیخته؛ مطالعه موردی: ناحیه منفصل شهری نایسر؛ سنندج. مطالعات شهری، 6(22): 75-88.

محمودزاده، ح.، و هریسچیان، م. (2018). سنجش و اولویت‌بندی شاخص‌های تاب‌آوری با روش ترکیبی معادلات ساختاری و تحلیل چند متغیره فازی (مطالعه موردی: منطقه یک کلانشهر تبریز). فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری، 9(34): 59-74.‎

مودودی ارخودی، م.، برومند، ر.، اکبری، ا. (1399). تبیین تاب آوری مناطق روستایی در برابر مخاطرات طبیعی با تاکید بر سیلاب. مخاطرات محیط طبیعی 9(23): 151-172. https://doi: 10.22111/JNEH.2019.30067.1525

مشاری عشق آباد، نوحه گر، باباییان و ارشادی. (2018). بررسی قابلیت مدل هیدرولوژیک پیوسته WetSpa در شبیه‌سازی جریان‌های بیشینه با گام زمانی کوتاه مدت (مطالعه موردی: حوزه زشک-مشهد). پ‍‍ژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز،8(16):1-10.

نوری، س.، سپهوند، ف. (2016). تحلیل تاب‌آوری سکونتگاه‌های روستایی دربرابر مخاطرات طبیعی با تأکید بر زلزله (مورد مطالعه: دهستان شیروانِ شهرستان بروجرد). پژوهشهای روستائی، 7(2): 272-285. https://doi: 20.1001.1.20087373.1395.7.2.1.4

نوروزی، ا. (2019). سنجش میزان تاب‌آوری سکونتگاه‌های روستایی در برابر مخاطرات محیطی (مطالعه موردی: بخش بلداجی). فصلنامه علمی ـ پژوهشی برنامه ریزی توسعه کالبدی، 6(3): 73-88. https://doi: https://doi.org/10.30473/psp.2019.6390

نوری خواجه بلاغ، ح.، موسوی، س. (2021). اثرات تغییر اقلیم بر کمیت و کیفیت رواناب شهری قسمتی از حوضه آبریز کرج بر اساس سناریوهای RCP. مجله علوم آب و خاک، 25(3): 59-78.‎ https://doi: 10.47176/jwss.25.3.1013

میراسداللهی، ش.، متولی، ص.، و جانباز، ق. (2021). تحلیل تاب آوری سکونتگاه های شهری در برابر سیلاب با تاکید بر شاخص های اقتصادی و اجتماعی (مطالعه موردی: شهر گرگان). نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 20(59):137-155.‎ https://doi: 10.29252/jgs.20.59.137

افتخاری، ر.، موسوی، ع.، پورطاهری، م.، و فرج زاده اصل، م. (1393). تحلیل نقش تنوع معیشتی در تاب‌آوری خانوارهای روستایی در شرایط خشک‌سالی (مطالعه موردی: مناطق در معرض خشک‌سالی استان اصفهان). فصلنامه پژوهشهای روستایی، 5(3):639-662. https://doi: 10.22059/JRUR.2014.53186

صالحی، ا.، آقا بابایی، م.، و سرمدی، ه. (1390). بررسی میزان تاب‌آوری محیطی با استفاده از مدل شبکه علیت. مجله محیط‌شناسی، 59: 99-75.

رمضان‌زاده لسبویی، م.، بدری، س ع.، عسگری، ع.، سلمانی، م. و قدیری معصوم، م. (1391). تاب‌آوری روستاهای مناطق نمونه گردشگری در حوضههای سیل‌خیز بر اساس روش تصمیم‌گیری چند شاخصه مطالعه موردی: روستاهای چشمه کیله تنکابن و سرد آبرود کلاردشت. برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 3(1):97-78.

رفیعیان، م.، رضایی،م.، عسگری،ع.، پرهیزکار، ا.، و شایان، س. (1390). تبیین مفهومی تاب‌آوری و شاخص سازی آن در مدیریت سوانح اجتماع‌محور (CBDM). فصلنامه مدرس علوم انسانی برنامه‌ریزی و آمایش فضا، 15(4):41 - 19.

پورطاهری، م.، سجاسی قیداری، ح.، و صادقلو، ط. (1390). ارزیابی تطبیقی روش‌های رتبه‌بندی مخاطرات طبیعی در مناطق روستایی (مطالعه موردی: استان زنجان). فصلنامه پژوهشهای روستایی، 2 (7): 54-31.

شرفی، ل.، و زرافشانی، ک. (1389). سنجش آسیب‌پذیری اقتصادی و اجتماعی کشاورزان در برابر خشک‌سالی، مطالعه موردی: گندمکاران شهرستانهای کرمانشاه، صحنه و روانسر. پژوهش‌های روستایی، 4: 154-129

Abdel-Mooty, M. N., Yosri, A., El-Dakhakhni, W., & Coulibaly, P.) 2021(. Community Flood Resilience Categorization Framework. International Journal of Disaster Risk Reduction, 61.

Bertilsson, L., Wiklund, K., de Moura Tebaldi, I., Rezende, O. M., Veról, A. P., & Miguez, M. G. )2019(. Urban flood resilience–A multi-criteria index to integrate flood resilience into urban planning. Journal of Hydrology, 573: 970-982

Bruneau, M., Chang, S. E., Eguchi, R. T., Lee, G. C., O'Rourke, T. D., Reinhorn, A. M., Shinozuka, M., Tierney, K., Wallace, W.A. and Von Winterfeldt, D. (2003). A framework to quantitatively assess and enhance the seismic resilience of communities. Earthquake spectra, 19(4): 733-752. https://doi:10.1193/1.1623497

Chen, Y., Liu, T., Ge, Y., Xia, S., Yuan, Y., Li, W., & Xu, H. (2021). Examining social vulnerability to flood of affordable housing communities in Nanjing, China: Building long-term disaster resilience of low-income communities. Sustainable Cities and Society, 71. doi: 10.1016/j.scs.2021.102939

Cutter, S.L.; Barnes, L.; Berry, M.; Burton, C.; Evans, E. Geography. (2008). Community and regional resilience: Perspectives from hazards, disasters, and emergency management., 1, 2301–2306.

Godschalk, D. R. 2003. Urban hazard mitigation: creating resilient cities. Natural hazards review, 4(3): 136-143.doi: https://doi.org/10.1061/(ASCE)1527-6988(2003)4:3(136

McClymont, K., Morrison, D., Beevers, L., & Carmen, E. (2020). Flood resilience: a systematic review. Journal of Environmental Planning and Management, 63(7): 1151-1176. https://doi: 10.1080/09640568.2019.1641474

Manyena, S. B. 2006. The concept of resilience revisited. Disasters, 30(4): 434-450.

Martinelli, D., Cimellaro, G. P., Terzic, V., & Mahin, S. (2014). Analysis of economic resiliency of communities affected by natural disasters: the bay area case study. Procedia Economics and Finance, 18: 959-968.

Sadeka, S., Reza, M. I. H., Mohammadand, M. S., & Sarkar, M. S. K. (2013). December. Livelihood vulnerability due to disaster: strategies for building disaster resilient livelihood. In Second International Conference on Agricultural, Environment and Biological Sciences, Pattaya, Thailand (pp. 17-18).

Vásquez-León, M. C. T. West, and T. J. Finan. (2003). A comparative assessment of climate vulnerability: agriculture and ranching on both sides of the US–Mexico border. Global Environmental Change, 13(3): 159-173.‏‏ https://doi: 10.1016/S0959-3780(03)00034-7

Weldegebriel, Z. B., & Amphune, B. E. (2017). Livelihood resilience in the face of recurring floods: an empirical evidence from Northwest Ethiopia. Geoenvironmental Disasters, 4(1): 1-19. https://doi: 10.1186/s40677-017-0074-0

Xu, W., Xiang, L., & Proverbs, D. (2020). Assessing community resilience to urban flooding in multiple types of the transient population in China. Water, 12(10): 2784. https://doi.org/10.3390/w12102784

Zhong, M., Lin, K., Tang, G., Zhang, Q., Hong, Y., & Chen, X. (2020). A framework to evaluate community resilience to urban floods: A case study in three communities. Sustainability, 12(4): 1521. https://doi.org/10.3390/su12041521