Analysis of the spatial imbalance in distribution of and socio-economic services in the Qazvin rural district

Haji Fathali, Fereshteh; Bagherataran, Marziyeh

doi:10.22048/rdsj.2018.97416.1675

Analysis of the spatial imbalance in distribution of and socio-economic services in the Qazvin rural district

Document Type : Original Research

Authors

Fereshteh Haji Fathali ¹

Marziyeh Bagherataran ²

¹ Head of group, Management and Planning of Qazvin Organization of

² Expert, Management and planning of Qazvin organization

https://doi.org/10.22048/rdsj.2018.97416.1675

Abstract

The distribution of facilities in villages reflects the level of development of the regions and the equilibrium in the spatial distribution of facilities can also express the rural population's access to such facilities. Given that in the developing countries, most of the population live in rural areas, recognizing the structural characteristics of the level of development and awareness of the capacities and environmental abilities of each region is important. In order to solve the problems caused by regional imbalances, the first step is to recognize and classify regions in terms of social, economic and service spheres in the regional development planning process. The bottlenecks and limitations of the regions are recognized and can be resolved. In this regard, the main objective of this research was to study the development or deprivation of villages in the Qazvin province. To achieve this goal, a descriptive-analytical method and a Scalogram model have been used. The development of villages in the Qazvin province has been studied and analyzed using 41 indicators including educational, commercial, cultural, health-therapeutic, infrastructure and other sectors. The results indicate that among the 46 ranked villages in the Qazvin province, Piriyosofian that is one of the villages of Alborz city has ranked first at the top of the table and the village of Alamot down in Qazvin city is in the last rank in the table. Then, according to the results obtained, the villages are divided into four categories: privileged, relatively privileged, semi-privileged and deprived. The deprived villages are located in Qazvin and Avaj, and the more developed villages are located in the city of Buin Zahra.

Keywords

Imbalance

Scalogram method

Servis distribution

20.1001.1.23832657.1397.5.2.8.3

Subjects

Geography and plan

ابراهیم زاده ،ع.، اسکندری ثانی، م. و اسماعیل نژاد، م. 1389. کاربرد تحلیل عاملی در تبیین الگوی فضایی توسعه و توسعه نیافتگی شهری- منطقه‌ای در ایران، مجله جغرافیا و توسعه، 8: 28-7.

اجلالی‌، پ. 1373. تحلیل‌ منطقه‌ای‌ و سطح‌بندی‌ سکونتگاهها. چاپ اول. انتشارات سازمان برنامه و بودجه، تهران.

آشوری، م.، یزدی، ع.، بشیریه، ح. و هاشمی، م. 1383. ح‍ق‍وق ب‍ش‍ر و م‍ف‍اه‍ی‍م م‍س‍اوات ، ان‍ص‍اف و ع‍دال‍ت. انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. تهران. 365 ص.

امیدزاده، ه. 1392. سنجش سطح توسعهیافتگی روستاهای دهستان رازان با استفاده از شاخص ترکیبی توسعه انسانی (HDI)، فصلنامه جغرافیا و برنامهریزی شهری چشمانداز زاگرس، 5 (16): 106-97.

امین بیدخت، ع. ا. 1385. سنجش توسعهیافتگی شهرستانهای استان سمنان، مجله آموزش رشد جغرافیا، شماره 76. 22-17.

تقوایی، م. و نیلی پور طباطبایی، ش. 1385. بررسی شاخصهای توسعه در مناطق روستایی استانهای کشور با استفاده از روش اسکالوگرام. نشریه اقتصاد کشاورزی و توسعه، 56: 141-109.

خادم الحسینی، ا.، حاتمی، ح. و حاتمی، م. 1389. تحلیل عدم تعادل فضایی توسعه در استان سیستان و بلوچستان (با استفاده از مدل اسکالوگرام)، فصلنامه جغرافیایی چشمانداز زاگرس، 4: 144-127.

خاکپور. ب. و باوان پوری، ع. 1388. بررسی و تحلیل نابرابری در سطوح توسعهیافتگی مناطق شهر مشهد. مجله دانش و توسعه، 27: 202-182.

خیرالدین، ر. و نادری، م. 1394. توفیق و ناکامی در ساماندهی مناطق کلانشهری؛ مقایسه تطبیقی محور شرق کلانشهر تهران با محور شرق کلانشهر پاریس. فصلنامه علمی- پژوهشی باغ نظر، 37: 28-15.

داداشپور، ه.، علیزاده، ب. و رستمی، ف. 1394. تبیین چارچوب مفهومی عدالت فضایی در برنامهریزی شهری با محوریت مفهوم عدالت در مکتب اسلام. فصلنامه علمی- پژوهشی نقش جهان، 1: 54-74.

رحیمی، ح. 1388. مقدمهای بر جغرافیا و توسعه پایدار. چاپ دوم. نشر اقلیدس. مشهد. 144ص.

زیاری، ک ا.، سرخ کمال، ک.، زنجیرچی، م. و کرمی، م. 1391. نگرشی تحلیلی بر نظریه قطب رشد در توسعه منطقهای مطالعه موردی: استان خراسان رضوی، فصلنامه آمایش محیط ، 17: 24-1.

سردار شهرکی، ع.، کریم، م ح. و شیخ تبار، م. 1392. تعیین سطوح توسعهیافتگی کشاورزی و اقتصادی در بخش روستایی ایران. فصلنامه روستا و توسعه، 16(1): 36-21.

طبیبیان، م.، شکوهی، م ص. و ارباب، پ. 1389. ارزیابی عدالت اجتماعی در طرح منظر شهری محله خوب بخت، منطقه 15 شهرداری تهران. نشریه معماری و شهرسازی آرمانشهر، 5: 122-111.

فنی، ز. 1382. شهرهای کوچک رویکردی دیگر در توسعه منطقهای. چاپ اول. انتشارات سازمان شهرداریهای کشور. تهران، 138.

کلانتری، خ. 1388. برنامهریزی و توسعه منطقهای ( تئوریها و تکنیکها). انتشارات خوشبین. تهران. 288 ص.

لطیفی، غ. 1388. دیدگاههایی از توسعه، کتاب ماه علوم اجتماعی، 20: 85-74.

موسوی، ن ا. و کشاورزی، س.1390. تعیین درجه توسعهیافتگی کشاورزی شهرستانهای استان فارس با استفاده از روش تاکسونومی عددی. مجله اقتصاد و کشاورزی، 5(4): 181-159.

موسوی، م.، سیدین، ح.، آرین خصال، آ.، صادقی فر، ج.، آرمون، ب.، صفری، ی. و جویانی، ی. 1392. سطحبندی شهرستانهای استان کرمانشاه در بهرهمندی از شاخصهای ساختاری سلامت با استفاده از الگوی اسکالوگرام. فصلنامه مدیریت ارتقای سلامت، 2(2): 15-7.

مومنی، م. 1387. اصول و روشهای برنامهریزی ناحیهای. انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد. نجف آباد. 184 ص.

نامدار اردکانی، م ج. و هوشیاری، ا. 1395. سطحبندی شهرستانهای استان فارس از نظر شاخصهای بهداشتی و خدمات شهری با استفاده از روش اسکالوگرام. مجله علوم پزشکی زانکو، 52: 54-45.

Ambo Wonua Nusantara. 2014. The Analyzes Of Scalogram, Performance-Importance And Hierarchy Process For Grand Strategy Of The Agro Industry Development In Southeast Sulawesi. International Journal of Humanities and Social Science Invention, 3(10): 40-45.

Bass, R. 1998. Evaluating environmental justice under the National Environmental Policy Act. Environmental Impact Assessment Review, 18: 83–92.

Chambers, R., and Conway, G. 1992. Sustainable rural livelihoods: practical concepts for the 21st century. (IDS Discussion Paper No. 296), Brighton: Institute of Development Studies (UK).

Dixon, J. and Ramutsindela, M. 2006. Urban resettlement and environmental justice in Cape Town, Cities, 23(2): 129–139.

Ellis, F. 2000. Rural livelihoods and diversity in developing countries. Oxford University Press. 296.

Ellis, F. and Biggs, S. 2001. Evolving themes in rural developments 1950s-2000s. Development Policy Review, Experience, Nottingham: Russell Press Ltd, 19(4): 437-448.

Hatam, N., Kafashi, Sh. and Kavosi, Z. 2015. Distribution of Health Resource Allocation in the Fars Province Using the Scalogram Analysis Technique in 2011, Iran J Med Sci, 40(4): 356-361.

Tsou, Ko-Wan, Yu-Ting, H. and Yao-Lin C. 2005. An accessibility-based integrated measure of relative spatial equity in urban public facilities. Cities, 22(6): 424-435.