تحلیل چالش‎های امنیت غذایی در بین خانوارهای روستایی (دهستان هفت آشیان، شهرستان کرمانشاه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

چکیده
امنیت غذایی در ایران همواره یکی از اهداف عمده برنامه ‏های توسعه روستایی و کشاورزی بوده است. در این راستا، خانوارهای روستایی که به طور عمده تأمین کننده مواد غذایی کشور هستند می‎ بایست دسترسی مناسبی به مواد غذایی مطلوب داشته باشند، این در حالی است که این موضوع همواره با چالش ‎های بسیاری رو به رو بوده است. لذا، هدف این پژوهش که در سال 1400 با روش کیفی انجام شد، تحلیل چالش ‎های امنیت غذایی در خانوارهای روستایی بود. جامعه تحقیق، سرپرستان خانوارهای روستایی دهستان هفت آشیان شهرستان کرمانشاه بودند (375=N). ابزار اصلی گردآوری داده‎ ها، مصاحبه عمیق با افراد مطلع بود که از طریق نمونه‏ گیری هدفمند و با روش گلوله برفی، مورد مطالعه قرار گرفتند (35=n). تجزیه و تحلیل داده های گردآوری شده به روش تحلیل محتوا و با استفاده از نرم افزار MAX-QDA12، منجر به شناسایی 44 مفهوم در قالب 4 مقوله اصلی شد؛ بر این اساس، چالش‎ های اساسی امنیت غذایی در منطقه مورد مطالعه به ترتیب اهمیت شامل: چالش‎ های مالی و اعتباری (فراوانی تجمعی: 212)، ضعف سیستم مدیریتی و قانونگذاری (فراوانی تجمعی: 190)، چالش‎های فرهنگی ـ اجتماعی (فراوانی تجمعی: 183)، پیچیدگی ماهیت کشاورزی و شرایط محیطی (فراوانی تجمعی: 181) بود. بنابراین، بهبود وضعیت درآمدی خانوارهای روستایی و نظارت دقیق و درست بر قیمت گذاری‏ ها توسط مسئولان تأثیرات مهم و قابل توجهی در بهبود وضعیت امنیت غذایی خواهد گذاشت و توجه بیشتر مسئولان بر چالش ‏های مالی و اعتباری می‎ تواند بسیار راهگشا و مفید باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analysis of food security challenges in rural households (Case Study: Haft Ashian District from Kermanshah Township)

نویسندگان English

Jalal Yavari 1
Zahra Athari 2
1 Department of Agricultural Extension and Education, Razi University, Kermanshah, Iran.
2 Department of Agricultural Extension and Education, Razi University, Kermanshah, Iran.
چکیده English

Attention to food security in Iran has always been one of the main goals of rural and agricultural development programs. In this regard, rural households, which are the main suppliers of the country's food, should have proper access to the desired food, while this issue has always faced many challenges. Therefore, the purpose of this study, which was conducted in the year 2021 with a qualitative method, was to analyze the challenges of food security in rural households. The study population was the heads of rural households in Haft Ashian District from Kermanshah Township (N=375). The main tool of data collection was in-depth interviews with key informants who were studied through purposeful sampling and snowball method (n=35). Analysis of data collected by content analysis method using MAX-QDA12 software led to the identification 44 concepts in the form of 4 main categories. Based on this, the basic challenges of food security in the study area in order of importance include: financial and credit challenges (frequency: 212), weak management and legislation (frequency: 190), socio-cultural challenges (frequency: 183) and the complexity of the nature of agriculture and environmental conditions (frequency: 181). Therefore, improving the income rural households will have important and significant effects on the improvement of food security, and the emphasis and attention of the authorities on financial and credit challenges can be very useful.

کلیدواژه‌ها English

Food Security
Rural Household
Financial and Credit Challenges
Haft Ashian District
اصغریان دستنایی، ا.، کرمی، ع. و کشاورز، م. 1392.  تعیین کننده‏های امنیت غذای خانوارهای روستایی. اقتصاد کشاورزی، 7 (1): 87-78. [1]  [2]
اکبرپور، م.، مهدوی دامغانی، ع.، دیهیم فرد، ر. و  ویسی، ه. 1393. درآمدی بر مفهوم امنیت غذایی. مجموعه مقالات دومین همایش ملی بهینه‎سازی زنجیره تولید، توزیع و مصرف در صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، 29 و 30 بهمن ماه 1393.
اکبری، م.، پیش بهار، ا. و دشتی، ق. 1399. شناسایی عوامل مؤثر بر ناامنی غذایی خانوارهای روستایی: کاربرد الگوی لاجیت ترتیبی تعمیم‏یافته. فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 9(35): 125-91.
باقری، م.، حداد، ح. و  شیروانیان، ع. 1398. بررسی رابطه امنیت غذایی و فقر درآمدی در مناطق روستایی استان گیلان: مطالعه موردی شهرستان املش. روستا و توسعه، 88: 157-170.
پاکروان، م.، حسینی، ص.، سلامی، ح. و یزدانی، س. 1394. شناسایی عوامل مؤثر بر امنیت غذایی خانوارهای شهری و روستایی ایران. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران،  46(3): 408-395.
تنهایی، م.، زارع، ا.، شیرانی بیدآبادی، ف. و جولایی، ر. 1394. بررسی وضعیت امنیت غذایی با استفاده از شاخص تنوع غذایی: مطالعه موردی مناطق روستایی شهرستان مرودشت, استان فارس. روستا و توسعه، 18 (4):35-17.  
جوزی، ا.، صفا، ل. و صلاحی مقدم، ن. 1399. بررسی تأثیر نگرش و آگاهی تغذیه ای بر سطح امنیت غذایی خانوارهای روستایی (مورد مطالعه: شهرستان زنجان). تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 51 (4): 717-735.
جمینی، د.، امینی، ع.، قادرمرزی، ح. و  توکلی، ج.  1396. سنجش امنیت غذایی و واکاوی چالش های آن در مناطق روستایی (مطالعه موردی: دهستان بدر, شهرستان روانسر). برنامه ریزی منطقه‎ای.  7 (27): 102-87.
رستمی، ف.، شاهمرادی، م، و بقایی، س. 1393. بررسی عوامل مؤثر بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی (مورد مطالعه: روستای کرناچی, شهرستان کرمانشاه). تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 45 (4):737-725.        
زراعت کیش، ی. و  کمالی، ژ. 1396. بررسی عوامل مؤثر بر امنیت غذایی در خانوارهای کشاورز روستایی استان کهکیلویه و بویراحمد. علوم غذایی و تغذیه، 54 (2)  :77-86.
سعدی، ح. و وحدتمودب. ه. 1392. سنجش میزان امنیت غذایی زنان سرپرست خانوار و عوامل مؤثر بر آن (مطالعه موردی شهرستان رزن). زن در توسعه و سیاست، 11(3):426-411.
سالم، ج. و مجاوریان، م. 1392. بررسی اثر ظرفیت واردات مواد غذایی بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی در ایران. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 44(3):  388-379.
سواری، م. و غنیان، م. 1398. تحلیل چالش ها و راهبردهای بهبود امنیت غذایی در خانوارهای روستایی ایران با تحلیل سلسله مراتبی. روستا و توسعه، 22(3): 124- 95.
شکری، ن. و آرانی عصاری، ع. 1399. ارزیابی عوامل مؤثر بر امنیت غذایی در استان کرمانشاه (کاربرد روش رگرسیون چندک). تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 12(1): 202-181.
شیرانی بیدآبادی، ف و احمدی کلیجی، س. 1392. کاربرد شاخص تنوع غذایی در بررسی وضعیت امنیت غذایی مناطق روستایی ایران. فصلنامه روستا و توسعه، 16(2): 43-25.
شرفخانی، ر.، دستگیری، س.، قره آغاجی اصل،  ر. و  قوام زاده، س. 1390. شیوع و عوامل مؤثر بر ناامنی غذایی خانوار: یک مطالعه مقطعی (دهستان قره سو, شهرستان خوی). مجله مطالعات علوم پزشکی دانشگاه ارومیه، 22(2):128-122.
ضیایی، م.، شیرانی بیدآبادی، ف. و اشرافی، ف. 1394، عوامل مؤثر بر ناامنی غذایی مناطق روستایی شهرستان گرگان، مجله پژوهش های اقتصاد روستا، 1 (2): 10- 1.
کشاورز، م. ۱۳۹۹. تحلیل وضعیت امنیت غذایی و ضایعات مواد غذایی در خانوار‌های روستایی در شرایط خشکسالی (مورد: شهرستان خرامه). اقتصاد فضا و توسعه روستایی،  ۹ (۳۴) :۸۳-۱۰۶.
محمودی، س.، خرمی وفا، م.،  حدیدی، م.، احمدی، م. و  جلالی،  ا. 1399. وضعیت امنیت غذایی در میان خانوارهای روستایی سرپل ذهاب و ا رتباط آن با عوامل اجتماعی-اقتصادی و کشاورزی. پژوهش و برنامه ریزی روستایی، 9 (2): 47-35.
ملکی، س.، مختاری، ص.، طاهری، ح. و کشتکار، ل. 1397. سنجش سطح سطح توسعه یافتگی دهستانهای شهرستان کرمانشاه با استفاده از مدل  .AHP FUZZYراهبرد توسعه، 50: 283-255.
میرزائیان، ب.، رحمانی، ب.، رضویان، م. و  فرجی راد، ع. 1397. تحلیل اثر بخشی مؤلفه هـای اقتصـادی در رفاه خانواده های روستایی مورد: بخش مرکزی شهرستان اسلام آبادغرب، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 7 (23): 130-113.  
مهرابی بشرآبادی، ح. و موسوی محمدی، ح. 1388. بررسی اثر آزادسازی تجاری بر امنیت غذایی خانوارهای روستایی ایران. روستا و توسعه، 12 (2): 13-1.
مرادی، م.،  شعبانعلی فمی، ح. و  اسدی، ع. 1398 . تأثیر مدیریت مصرف آب کشاورزی بر امنیت غذایی خانوارهای کشـاورزان در نظام بهره برداری خانوادگی: مورد مطالعه شهرستان کرمانشاه. پژوهش های ترویج و آموزش کشاورزی 48 :51-64 . 
نعمت الهی، ز.، شاهنوشی فروشانی، ن. و جوانبخت، ع.  1394. دانشورکاخکی محمود. تأثیر افزایش قیمت حامل های انرژی بر امنیت غذایی (کاربرد الگوی تعادل عمومی قابل محاسبه). تحقیقات اقتصاد کشاورزی. 7(3) : 181-201.
Abdullah, S., Zhou, D., Tariq Shah, S., Waqar Ahmad, I., and Aasir, I. 2019. Factors affecting household food security in rural northern hinterland of Pakistan. Journal of the Saudi Society of Agricultural Sciences, 18(2): 201-210.
Agidew, A.A., and Singh, K.N. 2018. Determinants of food insecurity in the rural farm households in South Wollo Zone of Ethiopia: The case of the Teleyayen subwatershed. Agidew and Singh Agricultural and Food Economics, 6: 103-132.
Alonso, E. B., Cockx, L., and  Swinnen, J. 2018. Culture and food security. Global food security. 17: 113-127.
Biesalski, H.K. 2020. Hidden Hunger and the Transformation of Food Systems. How to Combat the Double Burden of Malnutrition? World Rev Nutr Diet. Basel, Karger, 121:  95–104.
Bashir, M. K., Schilizzi, S. and Pandit, R. 2012. The determinants of rural household food security in the Punjab, Pakistan: an econometric analysis. Working Paper, School of Agricultural and Resource Economics, University of Western Australia, Crawley, Australia.
Cordero-Ahiman, O.V., Vanegas, J.L., Beltrán-Romero, P., and Quinde-Lituma, M.E. 2020. Determinants of food insecurity in rural households: The case of the Paute River Basin of Azuay Province, Ecuador. Sustainability, 12: 946-963.
 Dube, T., Moyo, P., Ncube, M. and  Nyathi, D. J. D. T. 2016. The impact of climate change on agro-ecological based livelihoods in Africa: A review. Sustainable Development, 9(1): 256-267.
FAO. 2018. The state of food security and nutrition in the world 2018: building climate resilience for food security and nutrition. Food & Agriculture Org.
Garcia, S.N., Bennie I. Osburn and Michele T. Jay-Russell .2020.  One Health for Food Safety, Food Security, and Sustainable Food Production , Frontiers in Sustainable Food Systems. 12.
Nord, M. Coleman-Jensen, A. Andrews, M. and Carlson, S. 2010. Household Food Security in the United States 2009, U.S. Dept. of Agriculture, Econ. Res. Serv. November 2010.
Omotesho, O.A., Olaniyi, M and Fadimula, K.S. 2008. Food Security and Poverty of the Rural Households in Kwara State, Nigeria, African Association of Agricultural Economists (AAAE) Second International Conference, August 20-22, Accra, Ghana.
Shisanya, S. and  Mafongoya, P. 2016. Adaptation to climate change and the impacts on household food security among rural farmers in uMzinyathi district of Kwazulu-Natal, South Africa. Food Security, 8(3): 597-608.
Smith, P. and Gregory, P. 2013. Climate change and sustainable food production. Proceedings of the Nutrition Society (P NUTR SOC), 72(1): 21-28.
Vagsholm, I., Arzoomand, N and Boqvist, S. 2020. Food Security, Safety, and Sustainability—Getting the Trade-Offs Right.