راهبردهای توسعه روستایی

چکیده یکی از رویکردهای رسیدن به توانمندسازی روانشناختی روستاییان توجه به روحیات و انگیزه­های آنها می­باشد که به افراد این امکان را می­دهد تا با نگاه آینده­پژوهی سرشار از رویدادها، روندها، تصویرها و اقدام­ها، خواسته فعلی خود را بر اساس نیازهای آتی سنجیده و در جهت تغییر الگوی معیشت اقدام کنند. در این راستا هدف پژوهش حاضر، آینده­پژوهی توانمندسازی روان­شناختی روستاییان در تغییر الگوی معیشت آن­ها می­باشد. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و از نظر ماهیت و روش به صورت توصیفی- تحلیلی می­باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه خانوارهای روستایی منطقه سیستان که براساس آمار سال 1395 برابر با 60075 خانوار در 796 نقطه روستایی می­باشد. ابتدا بر اساس فرمول شارپ 40 روستا انتخاب شده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران در سطح 95 درصد برابر 321 خانوار تعیین گردید که برای تکمیل پرسشنامه به صورت تصادفی انتخاب شدند. اطلاعات جمع­آوری شده با استفاده از آزمون­های پیرسون، رگرسیون­همزمان و گام به گام در نرم­افزار spss₂₂ مورد ارزیابی قرار گرفت. برای تحلیل­های فضایی و ترسیم نقشه­ها نیز از نرم‌افزار GIS_10.1استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که رابطه معناداری بین توانمندسازی روان­شناختی روستاییان و تغییر الگوی معیشت آن­ها وجود دارد به‌طوری‌که پیشران روان­شناختی با شدت متوسط و واریانس 4/45 درصد در تغییر الگوی معیشت روستاییان مؤثر است.

چکیده نوسازی مساکن روستایی بر‌مبنای اصول پایداری از مهم‌ترین پیش‌نیازهای توسعه‌ی پایدار روستایی است. دستیابی به این مهم جزء با شناخت دقیق جایگاه مساکن روستایی در طیف پایداری و برنامه‌ریزی طرح‌های روستایی بر‌مبنای آن امکان‌پذیر نمی‌باشد. از طرفی بررسی میزان پایداری ابعاد مختلف مسکن روستایی نقش تعیین کننده‌ای در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با چگونگی پیشبرد این طرح در راستای توسعه پایدار روستایی خواهد داشت. لذا در تحقیق حاضر به بررسی و مقایسه‌ی ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی- فنی و کالبدی مساکن نوساز روستایی با رویکرد پایداری، پارادایم کمی و روش مطالعه‌ی موردی پرداخته شد. جامعه‌ی آماری تحقیق تمام افراد ساکن روستای پل باباحسین از روستاهای شهرستان خرم‌آباد بوده که خانه‌های خود را نوسازی کرده و به صورت تمام‌شماری مورد مطالعه قرار گرفتند (125N=). نتایج تحقیق نشان داد در 4 بعد اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی-فنی و کالبدی، مساکن نوساز روستای روستای پل‌بابا حسین هرچند به میزان کم به سمت پایداری متمایل بوده، با این حال شاخص ترکیبی اقتصادی نوسازی مساکن روستایی نسبت به سایر شاخص‌ها پایدارتر به دست آمد.