راهبردهای توسعه روستایی

چکیده در سال‌های اخیر، مجموعه‌ای از عوامل طبیعی و انسانی از جمله تداوم خشکسالی، کاهش بارندگی، بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب در مناطق بیابانی و نابودی پوشش گیاهی به‌ویژه در نواحی شرقی عراق، زمینه‌ساز تشدید پدیده ریزگردها شده است. استان‌های غربی ایران از جمله مناطقی‌اند که بیشترین تأثیر را از این پدیده دریافت کرده‌اند. پژوهش حاضر در سال 1404 با هدف تحلیل اثرات ریزگردها بر نگرش کشاورزان نسبت به تداوم شغل کشاورزی در شهرستان گیلانغرب انجام شده است. این مطالعه از نوع توصیفی‌ـ‌همبستگی بوده و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه گردآوری شدند. روایی ابزار توسط اساتید گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس تأیید و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ، که برای بخش‌های مختلف پرسشنامه بین 75 تا 82 درصد به‌دست آمد، احراز شد. جامعه آماری شامل ۵۶۰۰ نفر از کشاورزان شهرستان گیلانغرب بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونه ۳۵۷ نفر تعیین و نمونه‌ها با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. نتایج تحلیل همبستگی نشان داد که عوامل سلامتی (599/0)، اقتصادی (557/0)، اجتماعی (529/0) و محیط‌زیستی (544/0) با متغیر وابسته پژوهش رابطه مثبت و معناداری دارند. همچنین یافته‌های رگرسیون نشان داد چهار متغیر سلامتی (415/0)، اقتصادی (255/0)، محیط‌زیستی (185/0) و اجتماعی (178/0) به‌ترتیب بیشترین تأثیر را بر نگرش کشاورزان نسبت به تداوم شغل کشاورزی داشته و در مجموع 6/58 درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین می‌کنند. نتایج این پژوهش می‌تواند برای مدیران آموزش کشاورزی، مروجان، برنامه‌ریزان درسی و سیاست‌گذاران توسعه روستایی در طراحی مداخلات آموزشی و ترویجی مبتنی بر کاهش اثرات ریزگردها بر تداوم شغل کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد.