کلیدواژه‌ها = گردشگری روستایی
توسعه روستایی

تحلیل وفاداری به مقصد گردشگری روستایی: راهبردی برای توسعه روستایی

دوره 12، شماره 1، بهار 1404، صفحه 132-157

https://doi.org/10.22048/rdsj.2024.423659.2140

رویا کرمی، زهرا احمدلو، طاهره شرقی

چکیده پایین بودن سطح درآمد در جوامع روستایی سبب شده تا کشاورزی مخصوصاً با توجه به تغییرات اقلیمی و خشک‌سالی نتواند به تنهایی درآمد مورد نیاز خانوار روستایی را فراهم آورد. متنوع‌ ساختن منابع درآمدی راهکاری است که یکی از گذرگاه‌های آن گردشگری روستایی است که همواره با چالش جذب گردشگر و جلب رضایت‌مندی و وفاداری گردشگران مواجه است. هدف از این تحقیق، بررسی عوامل مؤثر بر وفاداری به مقصد گردشگری روستایی در شهرستان اراک می‌باشد. جامعه تحقیق گردشگران مناطق گردشگری روستایی شهرستان اراک می‌باشند که به روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار تحقیق پرسشنامه مشتمل بر گویه‌های اندازه‌گیری متغیر وابسته وفاداری به مقصد گردشگری، متغیرهای مستقل شامل: رضایت از مقصد، تصویر مقصد، شخصیت مقصد، تجربه به یادماندنی گردشگری، تسهیلات مقصد، پتانسیل مقصد، میزبانی و گویه‌های ویژگی‌های سفر بود. روایی ظاهری و محتوایی پرسشنامه با استفاده از نظر متخصصان موضوعی بررسی و اصلاحات لازم اعمال گردید. همچنین یک مطالعه پایلوت جهت بررسی پایایی ابزار تحقیق در بین جامعه و خارج از نمونه با تکمیل 30 پرسشنامه از گردشگران انجام و با استفاده از آزمون کرونباخ آلفا پایایی ابزار با ضرایبی در بازه بین 66/0 تا 96/0 تایید گردید. اطلاعات در ماه‌های آغازین سال 1402 جمع‌آوری شد و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS24 و AMOS24 تجزیه و تحلیل گردید. در قالب مدل اندازه‌گیری روایی همگرا و اعتبار تشخیصی ابزار تحقیق بررسی و تایید شد، و به منظور بررسی نقش عوامل موثر بر وفاداری به مقصد گردشگری روستایی در شهرستان اراک دو مدل ساختاری (مستقیم و میانجی) طراحی گردید. مدل ساختاری مستقیم 64% از تغییرات وفاداری به مقصد گردشگران را تبیین نمود. نتایج حاصل از مدل ساختاری کل بعد از وارد شدن رضایت از مقصد به‌عنوان میانجی در رابطه میان متغیرهای مستقل با متغیر وابسته 66% از تغییرات رضایت از مقصد و 65% از تغییرات وفاداری به مقصد را تبیین نمود. پیشنهادات کاربردی جهت مطالعات آتی و سازمان‌های اجرایی ارایه شده است.

بررسی عوامل موثر بر وفاداری گردشگران به مقاصد گردشگری روستایی: مطالعه روستاهای شهرستان طرقبه و شاندیز

دوره 11، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 420-435

https://doi.org/10.22048/rdsj.2024.382185.2077

هادی رفیعی دارانی، مجید دانایی

چکیده وفاداری گردشگران نسبت به مقاصد و جاذبه های گردشگری تاثیر بسزایی بر پایداری اقتصادی این صنعت در جامعه میزبان و ارتقاء برند گردشگری دارد. هدف اصلی این مطالعه، بررسی و شناسایی عوامل موثر بر وفاداری گردشگران به مقاصد گردشگری روستایی در روستاهای شهرستان طرقبه و شاندیز استان خراسان رضوی می باشد. آمار و اطلاعات این مطالعه از طریق مصاحبه حضوری و تکمیل 403 پرسشنامه از گردشگران در سال 1401 بدست آمد. نتایج مطالعه با استفاده از معادلات ساختاری نشان می دهد که تصویر از مقصد گردشگری و رضایت گردشگران از مقاصد گردشگری تاثیر معنی داری بر وفاداری گردشگران دارد که میزان اثر کل این دو متغیر به ترتیب 888/0 و 616/0 می باشد. همچنین تصویر از مقصد و تجربه گردشگران بصورت غیر مستقیم و از طریق تاثیر بر رضایت، بر وفاداری گردشگران موثر می باشند که اثر غیرمستقیم آنها به ترتیب 545/0 و 31/0 می باشد. از دیگر نتایج حائز اهمیت، تاثیر معنی دار تصویر از مقصد بر رضایت گردشگردان و تجربه گردشگران نسبت به مقصد گردشگری می باشد که به ترتیب دارای ضریب اثرگذاری 884/0 و 808/0 می باشد. همچنین در این خصوص توجه به رضایت گردشگران نسبت به خدمات و امکانات مورد نیاز می تواند نقش بسزایی بر وفاداری گردشگران ایفا کند. همچنین پیشنهاد می شود که بافت روستا و چشم انداز طبیعی آن به عنوان شاخص های حائز اهمیت در تصویر از مقاصد گردشگری روستایی مورد توجه جدی برنامه ریزان قرار گیرد که بصورت معنی دار، بر وفاداری گردشگران روستایی تاثیر گذار است.

توسعه روستایی

راهبرد تخصیص بودجه برای توسعه گردشگری روستایی با استفاده از روش برنامه ریزی عدد صحیح صفر و یک (مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری شهرستان طبس)

دوره 11، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 238-255

https://doi.org/10.22048/rdsj.2024.383349.2080

احمدرضا اکبری، مسعود فهرستی، احمد فتاحی اردکانی، اکرم نشاط

چکیده کاهش مخاطرات درآمدی کشاورزان، استفاده از منابع طبیعی و کاهش مهاجرت، رشد و اشتغال در روستاها، ایجاد بازار جدید برای فروش و افزایش سود از محصولات کشاورزی، گسترش اقتصاد منطقه‏ای برخی از مزیت‌های توسعه گردشگری روستایی به شمار می‏روند. این پژوهش به دنبال تعیین راهبردی نوآورانه است که برپایه آن بتوان با منابع مالی مشخص، گزینه‏های سرمایه‏گذاری در راستای توسعه گردشگری روستایی اولویت بندی کرد. برای این منظور ابتدا بر اساس روش تحلیل سلسله مراتبی، معیارهای موثر بر جذب گردشگر در روستاهای هدف گردشگری منطقه طبس (ازمیغان، خرو، حلوان و اصفهک) اولویت‏بندی و سپس با استفاده از ضرایب بدست آمده، مدل سرمایه‏گذاری در قالب روش برنامه ریزی ریاضی عدد صحیح صفر و یک، تدوین و اجرا شد. نتایج نشان می‌دهند، معیار جاذبه‌های طبیعی اولین و موثرترین عامل جذب گردشگر به شمار می‏رود. عوامل محیطی – جغرافیایی، تبلیغات و اطلاع‏رسانی و زیرساخت و تاسیسات به ترتیب در اولویت‌های دوم تا چهارم موثرترین معیارها در جذب گردشگر قرار دارند. نتایج مدل برنامه‌ریزی صفر و یک نشانگر آن است، تقویت زیرساخت گردشگری روستایی و زیرساخت تفریحی برای روستاهای ازمیغان و اصفهک در اولویت سرمایه‏گذاری قرار دارد چراکه در تمام سناریوهای مورد بررسی با میزان منابع مالی متفاوت، این موارد انتخاب شده اند. افزایش مراکز اقامتی، ایجاد مراکز بوم‌گردی و غذاخوری‌های سنتی در روستاهای هدف، برگزاری مسابقات و جشنواره‌هایی نظیر جشنواره شالی، خرما، نارنج یا برگزاری تورهای ویژه شب یلدا، نوروز، آب درمانی، زمین‏شناسی، روستاشناسی، روستاگردی و برگزاری همایش کویرنوردی برخی از راهکارها در تقویت گردشگری روستایی در این منطقه به شمار می‏رود.

جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

شناسایی پیشران‌های تأثیرگذار بر گردشگری روستایی با رویکرد آینده‌پژوهی (نمونه موردی: روستاهای شهرستان نیر)

دوره 10، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 412-427

https://doi.org/10.22048/rdsj.2023.334669.2009

بهرام ایمانی، امید حمید ننه کران

چکیده یکی از مهمترین بحث‌ها در خصوص توسعه گردشگری، برنامه‌ریزی برای آینده و در واقع آینده پژوهی است. بنابراین، این پژوهش قصد دارد مهمترین پیشران‌های مؤثر در گردشگری روستاهای نیر را شناسایی نموده و سپس با ارائه راهکارها و استراتژی‌ها توسعه گردشگری این شهر را برای آینده تدوین نماید. این پژوهش در سال 1400 انجام شده و بر اساس هدف کاربردی و از نظر ماهیت تحلیلی و اکتشافی است. روش گردآوری اطلاعات، با توجه به ماهیت مطالعه تحقیق به دو صورت کتابخانه‌ای و میدانی بوده است. داده‌های کیفی با پرسشنامه باز و بررسی اسناد صورت گرفت. داده‌های کمی به صورت عددی و از طریق وزن‌دهی پرسشنامه دلفی تهیه شد. به شکلی که ابتدا شاخص‌ها در ابعاد مختلف گردآوری و سپس در اختیار متخصصین و کارشناسان قرار داده شد. برای شناسایی متغیرهای پیشران و کلیدی از مدل تأثیرات متقابل در قالب نرم‌افزار میک مک استفاده شده است. در مرحله بعد پس از شناسایی عوامل کلیدی از 30 نفر از متخصصین درخواست گردید، در چارچوب ماتریس تأثیرات متقابل، بر اساس میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری به شاخص‌ها امتیاز صفر تا سه اختصاص دهند. نتایج نشان داد شش متغیر در جایگاه مستقل، دو متغیر به عنوان ورودی، دو متغیر وابسته و دو متغیر نیز در جایگاه دوجهی قرار داشتند. همچنین عامل گردشگری برنامه‌ریزی شده در روستاها که میزان اثرگذاری مستقیم آن 24 بدست آمد، به عنوان عامل ورودی با بالاترین قدرت تعیین کنندگی در جایگاه نخست، پیشران‌های کلیدی برای توسعه گردشگری روستاهای شهرستان نیر از دیدگاه هیات خبرگان است. همچنین حفظ محیط زیست، امکانات اقامتی و امکانات بهداشتی روستا با میزان اثرگذاری 17 در جایگاه دوم قرار داشتند. در این راستا پیشنهاد می‌گردد، با توجه به توان‌ها و پتانسیل‌های منطقه مورد نظر، برنامه‌ای مدون جهت توسعه گردشگری روستایی تدوین گردد. به گونه‌ای که توسعه صنعت گردشگری در نواحی روستایی مورد مطالعه به عنوان یک استراتژی جدید توسط جوامع محلی، عوامل سیاسی و برنامه‌ریزان است که به عنوان عوامل مهم اصلاح مناطق روستایی به شمار می‌آ‌یند و می‌تواند نقش عمده‌ای در توسعه این نواحی داشته باشد.

جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

توسعه گردشگری روستایی مبتنی بر توسعه گردشگری کم‌شتاب (مورد مطالعه: روستای جواهرده)

دوره 10، شماره 3، پاییز 1402، صفحه 289-307

https://doi.org/10.22048/rdsj.2023.352840.2041

مصطفی محمدی، سیّد محمّد میرتقیان رودسری، راضیه ربانی

چکیده سرعت و شتاب، همیشه با کاهش دقت، افزایش ضریب خطا و در نتیجه نقص در خروجی همراه است. امروزه، گرایش چشمگیری برای تبدیل و تغییر فعالیت‌های پُرشتاب به کم‌شتاب گردشگری وجود دارد تا از زیبایی‌های آهستگی در تعطیلات و سفر، لذت برده شود. در حال حاضر، ماهیت مقصدهای روستایی به گونه‌ای است که می‌توان آن را به عنوان یک مجموعه یا چشم‌اندازی ایده‌آل‌تر نسبت به مقصدهای دیگر برای تسهیل‌سازی گردشگری کم‌شتاب محسوب نمود. در همین راستا، پژوهش حاضر، به دنبال اندازه‌گیری تأثیر عوامل گردشکری کم-شتاب بر توسعه‌ی مقصد روستایی می‌باشد. روش پژوهش، از نظر هدف، اکتشافی-تبیینی و نیز به لحاظ ماهیت، از نوع آمیخته (کیفی-کمّی) است. در روش کیفی، از مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته برای جمع‌آوری داده‌ها و از کدگذاری سه‌مرحله‌ای بر اساس تحلیل محتوا برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده گردید. همچنین در روش کمّی، از پرسشنامه محقق‌ساخته (مستخرج از بخش کیفی)، برای جمع‌آوری داده‌ها و از مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد. قلمروی زمانی پژوهش از پاییز 1399 تا پایان تابستان 1400 بوده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که هشت عامل "زمان، بازاریابی کم‌شتاب، محصولات کم-شتاب، تجربه‌ی میهمان‌نوازی کم‌شتاب، اقتصاد کم‌شتاب، فضای اجتماعی-فرهنگی کم‌شتاب، فضای کالبدی کم‌شتاب و سیاست‌گذاری کم-شتاب" به عنوان مقوله‌های توسعه گردشگری کم‌شتاب و شش عامل "منابع و جاذبه‌ها، تبلیغات و بازاریابی، عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی-فرهنگی، عوامل محیطی و عوامل سیاستی" به عنوان مقوله‌های توسعه گردشگری روستایی، انتزاع شدند. همچنین مشخص گردید که گردشگری کم‌شتاب و عوامل مؤثر بر توسعه این شکل گردشگری بر توسعه گردشگری روستای جواهرده، تأثیر مثبت و معناداری دارند. پیشنهادات مدیریتی و کاربردی مبتنی بر نتایج در انتهای تحقیق ارائه شد.

جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

برنامه ریزی راهبردی توسعه گردشگـری با استفاده از مدل SWOT (مورد مطالعه: روستای زراس شهرستان ایذه )

دوره 9، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 447-459

https://doi.org/10.22048/rdsj.2022.299182.1970

مرضیه شهریاری، حسین کوراوند

چکیده گردشگری به عنوان گسترده ترین صنعت خدماتی جهان از منابع مهم رونق اقتصادی در اشتغال زایی، کسب درآمد های ارزی، کاهش فقر و افزایش تبادل و تعامل اجتماعی محسوب می شود. بنابراین هدف از انجام این تحقیق پژوهش برنامه‌ریزی راهبردی توسعه گردشگری و نقش آن در توسعه روستایی است که در روستای زراس شهرستان ایذه در سال 1396 انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را شامل سه گروه تشکیل می دهد که با استفاده از روش نمونه نمونه‌گیری کوکران برای سرپرست خانوارها، تعداد 200 نفر و برای گردشگران 120 نفر و 20 نفر از مسئولان به عنوان نمونه انتخاب شده است. می باشد که تحقیق حاضر با استفاده از روش مطالعات میدانی و تعیین نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدید‌ها به شیوه تحلیل SWOT به ارائه استراتژی و راهبردهایی جهت توسعه گردشگری روستایی زراس پرداخته و نتایج پژوهش گویای این امر است که در برنامه‌ ریزی گردشگری شهرستان ایذه (روستای زراس ) در اولویت اول راهبردهای رقابتی/ تهاجمی ( so) و بعد آن راهبرد بازنگری (wt) قرار می گیرد. در واقع راهبرد های رقابتی ‌تهاجمی نشان می‌دهد که با تاکید بر آداب و رسوم و فرهنگ محلی بومی، افزایش امکانات قایق سواری و امنیت گردشگران با افزایش توجه دولت در این زمینه موجب انگیزش برای مسافرت و جذب بخش خصوصی می‌شود و برای تحقق اهداف با بهره بهره‌گیری از این راهبردها، تقویت و افزایش امکانات و خدمات در کنار جاذبه‌ها و منابع گردشگری با هدف جلب رضایت بیشتر گردشگر و ایجاد اشتغال و درآمد پیشنهاد می‌شود و آستانه آسیب پذیری این منطقه روستایی به علت پتانسیل گردشگری بسیار بالا بوده و نیازمند بازنگـری جدی و ارائه سیاسـت‌گذاری‌های مناسب در جهت رفع محدودیت‌ها و موانع موجود مـی می‌باشد.

توسعه روستایی

واکاوی رضایتمندی گردشگران روستایی مورد مطالعه: روستای ونایی بروجرد

دوره 9، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 281-291

https://doi.org/10.22048/rdsj.2022.296337.1964

غلامرضا تاج بخش

چکیده پژوهش حاضر در راستای توسعه گردشگری روستایی و با هدف واکاوی رضایتمندی گردشگران انجام گرفت. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیق توصیفی- پیمایشی و از نوع همبستگی محسوب می گردد. جامعه آماری این پژوهش، گردشگران روستای در سال 1400 در روستای ونائی بروجرد می باشند. برای انتخاب نمونه ها از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. روش جمع آوری اطلاعات و داده ها، میدانی و ابزار آن پرسشنامه محقق ساخته است. اعتبار پرسشنامه از طریق اعتبار صوری و اعتبار سازه ها و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ تائید شد. آزمون همبستگی نشان می دهد که بین زیرساخت‌های فضایی، نیازهای ایمنی، نیازهای محبت و تعلق پذیری، نیازهای خودشکوفایی، تأمین نیازهای فیزیکی و رضایتمندی رابطه معناداری وجود دارد. با توجه به ضرایب رگرسیونی، زیرساخت‌ها، نیازهای فیزیکی و نیازهای خودشکوفایی با متغیر وابسته یعنی رضایتمندی رابطه مستقیم و مثبت دارند. نتایج پژوهش حاضر بطور کلی بیانگر آن است که رضایت گردشگران به واسطه ماهیت سفر و همچنین انگیزه های گردشگران در حد قابل قبولی می باشد.

جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

تحلیلی بر میزان تطبیق‌پذیری اولویت های گردشگران با ادراک عینی آن ها از فرصت های گردشگری(مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری شهرستان طارم)

دوره 8، شماره 1، بهار 1400، صفحه 1-19

https://doi.org/10.22048/rdsj.2021.265586.1903

لیلا مفاخری، افشین بهمنی، حامد قادرمرزی

چکیده توسعه گردشگری روستایی مستلزم شناخت اولویت های گردشگران و تلاش برای ارتقاء و انطباق جاذبه ها و توانمندی های روستا با نیازهای بازدیدکنندگان می باشد تا از این طریق، اقدام به بازدید مجدد، معرفی و توصیه به بازدید توسط سایر گردشگران صورت پذیرد. هدف تحقیق حاضر، بررسی میزان تناسب اولویت های گردشگران با ادراک عینی آن ها از مقصد گردشگری است. جامعه آماری تحقیق، گردشگران روستاهای هدف گردشگری شهرستان طارم بوده و با توجه به اینکه تعداد گردشگران وارد شده به روستاها مشخص نیست، تعداد 100 نفر از گردشگران به عنوان نمونه انتخاب شدند. شیوه گردآوری داده ها به دو روش اسنادی و میدانی بوده و تمرکز اصلی تحقیق بر یافته های میدانی است که از طریق مصاحبه و پرسشنامه جمع آوری شده است. در پژوهش حاضر، اولویت های گردشگران در 4 بُعد کلیِ زیرساخت ها، جاذبه ها، بازاریابی و آموزش، 15 زیر بخش و 59 مولفه تعیین و مورد بحث قرار گرفته است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آمار توصیفی(میانگین و فراوانی) و برای تحلیل استنباطی از دو تکنیک اهمیت-کیفیت(سروکوال ) و اهمیت- عملکرد استفاده شده که بر این مبنا، نتایج نشان می دهد محصولات و تولیدات عرضه شده، فرصت های گردشگری کشاورزی، امنیت روستا، فرصت های گردشگری طبیعی، خدمات و اقامتگاه، اولویت اصلی گردشگران بوده و علیرغم توان ها و قابلیت های توسعه گردشگری روستاهای هدف، به دلیل سطح انتظارات بالای گردشگران از توان های گردشگری روستایی، تفاوت میانگین اهمیت و کیفیت درک شده در چهار بُعد یاد شده منفی بوده به طوری که بعد آموزش با میانگین شکاف 12/1- بیشترین و بازاریابی با میانگین شکاف 24/0- کمترین اختلاف را داشته اند. بر اساس ماتریس IPA، سه بعد زیرساخت ها، جاذبه ها و بازاریابی در موقعیتِ استراتژیکِ مطلوبیت و بعد آموزشی دارای وضعیتِ فاقد مطلوبیت می باشد.

جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

نقش ادراکات گردشگران در رضایتمندی و وفاداری به مقصد گردشگری روستایی (مورد مطالعه: روستای جواهرده)

دوره 8، شماره 1، بهار 1400، صفحه 35-53

https://doi.org/10.22048/rdsj.2021.262192.1896

مصطفی محمدی، سیّد محمّد میرتقیان رودسری، مریم نقوی

چکیده رشد روزافزون مقاصد گردشگری روستایی و نیاز به رقابت و موفقیت، ضرورت ارزیابی مدیران از وفاداری گردشگران را دو چندان کرده است. پژوهش حاضر، با در نظر گرفتن این موارد، به بررسی شکل‌گیری رضایت و وفاداری گردشگران روستایی مبتنی بر ادراکات آنها (کیفیت، تصویر، ارزش و تجربه) در روستای جواهرده رامسر پرداخته است. جامعه آماری پژوهش، گردشگران داخلی روستای جواهرده رامسر بودند. حجم نمونه 420 نفر برآورد شد و روش نمونه‌گیری غیرتصادفی دردسترس بود. از پرسشنامه الکترونیکی برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. تحلیل داده‌ها در دو سطح توصیفی و مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر کواریانس با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS26 و LISREL 8.54 انجام پذیرفت. یافته‌ها نشان داد که متغیرهای رضایت کلی، تجربه ادراکی، کیفیت ادراکی، ارزش ادراکی و تصویر ادراکی، به ترتیب، بیشترین تاثیر تا کمترین تاثیر را بر وفاداری گردشگران به مقصد روستایی جواهرده رامسر داشته‌اند. همچنین آب‌وهوا و چشم‌انداز، از ویژگی‌های منحصربه‌فرد تجربه مثبت و نیز زباله‌پراکنی، تخریب و تنزل اصالت کالبد و معماری بناها و نبود یک سیستم ارائه‌ی خدمات یکپارچه از تجارب ادراکی منفی گردشگران از روستای جواهرده بود. مبتنی بر این یافته‌ها، مهمترین پیشنهاد این است که شبکه‌ی یکپارچه‌ای از خدمات گردشگری (حمل‌ونقل، اقامت، تغذیه، جاذبه‌ها، گشت‌ها، سوغات‌فروشی) و خدمات عمومی در جواهرده در قالب اپلیکیشن یا وبسایت تعاملی (Javaher) چندزبانه به منظور تسهیل در اطلاع‌رسانی گردشگران، رزرو و ارتباطات بازاریابی طراحی شود. به علاوه، در انتها، پیشنهادات کاربردی دیگری ارائه گردید.

توسعه روستایی

بررسی رابطه گردشگری با سلامت اجتماعی روستاییان شهرستان اردبیل، مطالعه موردی: دهستان سردابه

دوره 7، شماره 1، بهار 1399، صفحه 17-3

https://doi.org/10.22048/rdsj.2020.215339.1831

وکیل حیدری ساربان، ارسطو یای حصار

چکیده هدف این پژوهش بررسی رابطه گردشگری با سلامت اجتماعی ساکنان روستایی دهستان سردابه از توابع روستایی شهرستان اردبیل می‌باشد. این تحقیق از لحاظ هدف، توسعه‌‌ای، و از لحاظ ماهیت، نیز از نوع علی-مقایسه‌ای است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه روستاییان بالای 15 سال ساکن در دهستان «سردابه» می‌باشد. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و بر اساس فرمول کوکران، تعداد نمونه مناسب برای این تحقیق 385 نفر بدست آمد؛ از سویی، برای برابری در آزمون و نتیجه، 385 نفر از روستاییان ساکن در دهستان فاقد گردشگری «بالغلو» به عنوان گروه شاهد انتخاب شدند. روایی صوری پرسش‌نامه توسط پانل متخصصان مورد تایید قرار گرفت. مطالعه راهنما در منطقه مشابه جامعه آماری با تعداد 30 پرسش‌نامه صورت گرفت. در نهایت، نتایج آمون tدر ارتباط با متغیر سلامت اجتماعی دو گروه نشان داد که به جز یک متغیر انطباق اجتماعی بین تمامی متغیرهای تحقیق (انسجام اجتماعی، پذیرش اجتماعی، مشارکت اجتماعی و شکوفایی اجتماعی) با متغیر مستقل رابطه معنی‌داری وجود دارد.

جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

مطالعه تطبیقی احساس امنیت اجتماعی جوامع روستایی دارای گردشگر و فاقد گردشگر، مطالعه موردی: دهستان سردابه، شهرستان اردبیل

دوره 6، شماره 4، زمستان 1398، صفحه 365-380

https://doi.org/10.22048/rdsj.2020.195496.1812

وکیل حیدری ساربان، شراره صائب

چکیده تغییر در همه ابعاد آن اعم از اقتصادی، اجتماعی، محیطی، سیاسی و تکنولوژیکی، مذهبی و هنری و غیره توأم با اضطراب و استرس بوده که احساس امنیت اجتماعی را تحت الشعاع قرار می‌دهد که در این راستا پدیده گردشگری همانند سایر رخدادهای اخیرا ظهور و بروز یافته همانند روبات‌ها، هوش مصنوعی، کامپیوتر همه‌چیزدان، مهندسی ژنتیکی و خلق ابرانسان عاری از این قاعده نیست. لذا هدف این مقاله مطالعه تطبیقی احساس امنیت اجتماعی جوامع روستایی دارای گردشگر و فاقد گردشگر شهرستان اردبیل می‌باشد. این تحقیق از لحاظ هدف، توسعه‌ای و از لحاظ ماهیت، توصیفی و پیمایشی و نیز از نوع علی- مقایسه‌ای و تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه ساکنان روستایی دهستان «سردابه» می‌باشد. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و بر اساس فرمول کوکران، تعداد نمونه مناسب برای این تحقیق 385 نفر بدست آمد؛ از سویی، برای برابری در آزمون و نتیجه، 385 از ساکنان روستایی دهستان فاقد گردشگری «بالغلو» به عنوان گروه شاهد انتخاب شدند. این تحقیق به روش پیمایشی با استفاده از پرسش‌نامه انجام گردیده است. روایی صوری پرسش‌نامه توسط پانل متخصصان مورد تأیید قرار گرفت. مطالعه راهنما در منطقه مشابه جامعه آماری با تعداد30 پرسش‌نامه صورت گرفت و با داده‌های کسب شده و استفاده از فرمول ویژه کرونباخ آلفا در نرم افزار SPSS، پایایی بخش‌های مختلف پرسش‌نامه تحقیق 80/0 الی 83/0 بدست آمد. نتایج آزمون t در ارتباط با متغیر احساس امنیت اجتماعی دو گروه نشان می‌دهد جز امنیت نوامیس، امنیت فرهنگی و امنیت احساسی در تمام موارد ذکر شده احساس امنیت اجتماعی (از نظر شاخص‌های امنیت جانی، امنیت اخلاقی، امنیت حقوقی، امنیت عاطفی، امنیت فکری و امنیت قضایی) دهستان فاقد گردشگر بیش‌تر از دهستان دارای گردشگر بوده است. در نهایت، با توجه به نتیجه پژوهش پیشنهادات کاربردی ارائه شده است.

توسعه روستایی

شناسایی و بررسی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری روستایی (مطالعه موردی: روستای زرآباد بخش الموت شرقی قزوین)

دوره 6، شماره 4، زمستان 1398، صفحه 427-443

https://doi.org/10.22048/rdsj.2020.204571.1820

کریم محمدی، مهناز محمدزاده، طاهره شرقی

چکیده گردشگری یکی از فعالیت‌های مهمی است که در دهه‌های اخیر از جایگاه ویژه‌ای در توسعه اقتصادی برخی کشورها برخوردار بوده است. گسترش گردشگری می‌تواند باعث توزیع عادلانه درآمد در سطح ملی به‌خصوص در روستاها شود و تا حدودی با پرکردن شکاف توسعه بین مناطق مختلف کشور (بخصوص در روستاها) به توسعه پایدار در تمام نواحی کشور کمک کند. این تحقیق با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری روستایی در روستای زرآباد بخش الموت شرقی قزوین انجام گرفته است . دیدگاه کلی حاکم براین پژوهش با توجه به ماهیت و نوع پژوهش دیدگاه کمی است. جامعه آماری این پژوهش شامل 400 نفر از فعالان حوزه گردشگری روستایی بوده که با استفاده از آماره کوکران و نمونه گیری تصادفی، 112 نفر مورد پرسشگری قرار گرفتند. در پژوهش حاضر ابزار اصلی گردآوری داده‎ها، پرسشنامه بوده است که روایی صوری آن توسط اساتید صاحب نظر و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت و مقدار آن یرای بخش‎های مختلف پرسشنامه بین 61/0 و 94/0 بدست آمد. در تحلیل داده‎ها با استفاده از آماره کای دو به بررسی گویه‎های هر یک از عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری پرداخته شد و همجنین با استفاده از رویکرد معادلات ساختاری به بررسی آزمون فرضیات و میزان تأثیرگذاری هر یک متغیرها بر توسعه پایدار گردشگری روستا پرداخته شد. نتایج نشان داد که تمامی شاخص‌های مورد نظر بر توسعه پایدار گردشگری روستایی دارای تأثیر معنادار بوده است.

جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

تدوین برنامه راهبردی توسعه گردشگری در مناطق نمونه گردشگری روستایی ( مطالعه موردی: روستای نمونه گردشگری میمند در شهرستان شهربابک)

دوره 6، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 279-297

https://doi.org/10.22048/rdsj.2020.178156.1791

رخساره اسدی کرم

چکیده گردشگری روستایی می تواند به مانند یکی از گزینه های مناسب برای درآمدزایی و ایجاد شغل و تحولات و دگرگونی های مثبت روستاها درنظر گرفته شود. با توجه به این مهم پژوهش حاضر در پی شناخت توانمندیهای روستای نمونه گردشگری میمند و تدوین برنامه استراتژیک گردشگری با استفاده از مجموعه عوامل درونی (قوت ،ضعف) ومجموعه عوامل بیرونی( فرصت ، تهدید) می‌باشد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی می‌باشد. گردآوری اطلاعات و داده های مورد نیاز به روش بررسی‌های اسنادی و کتابخانه ای و مطالعات میدانی صورت گرفته و برای تحلیل اطلاعات با بهره‌گیری از تکنیک SWOT نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدهای گردشگری تجزیه و تحلیل شده و استراتژی‌های ممکن جهت توسعه گردشگری منطقه تدوین شده است. یافته های حاصل از این تحقیق بیانگر آن است که در این روستا 9 قوت‌،7 ضعف داخلی‌، در عین حال 8 فرصت و5 تهدید بیرونی دارای تاثیر عمده بر کارکردهای گردشگری روستا می‌باشد. نتایج ارزیابی‌های حاصل از مدل راهبردی SWOT نشان می‌دهد که در بین عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر توسعه گردشگری میمند،T4,O8,W4,S4,به ترتیب دارای امتیاز وزنی،39/0 ،51/0، 6/0 ، 72/0 بوده و امتیاز نهایی ماتریس ارزیابی عوامل درونی (21/3) و بیرونی (26/3) نشان می دهد که در مجموع شرایط منطقه مورد مطالعه از نظر امتیازهای گردشگری در شرایط مطلوب قرار دارد. استراتژی‌های منتج‌ از ‌راهبردSWOT نشان داد که راهبرد تهاجمی(SO) با امتیاز 41/3 به عنوان اولین الویت و راهبردهای(ST) با امتیاز 29/3،(WO) با امتیاز 17/3 ،(WT) با امتیاز 05/3 به ترتیب در اولویتهای بعدی برنامه ریزی گردشگری میمند می‌باشند.

توسعه روستایی

شناسایی و اولویت‌بندی روستاهای دارای جاذبه‌ی گردشگری در شهرستان لاهیجان

دوره 6، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 299-317

https://doi.org/10.22048/rdsj.2020.205888.1822

فاطمه قلی زاده، محمد کاوسی کلاشمی

چکیده توسعه گردشگری روستایی می­تواند فرصت­هایی نظیر رشد اقتصادی، توسعه فرهنگی- اجتماعی، بهبود کیفیت زندگی و حفظ منابع طبیعی، فرهنگی و محیط­زیست را برای جوامع روستایی به ارمغان ­آورد. در این راستا، شناسایی روستاهای مستعد و برنامه­ریزی برای توسعه گردشگری در این مناطق ضروری است. در این پژوهش روستاهای دارای جاذبه گردشگری شهرستان لاهیجان در استان گیلان شناسایی شد و رتبه­بندی این روستاها برمبنای هشت معیار و 30 زیرمعیار و اطلاعات جمع­آوری شده از سازمان مدیریت و برنامه­ریزی استان گیلان در سال 1397 صورت گرفت. به‌منظور تعیین وزن شاخص­های مورد استفاده، نظر 10 نفر از کارشناسان و خبرگان حوزه گردشگری با استفاده از الگوهای رهیافت­های تحلیل سلسله مراتبی و تحلیل سلسله مراتبی فازی، تجزیه و تحلیل شد. پس از شناسایی 10 روستای شاخص گردشگری در سطح شهرستان لاهیجان، برای اولویت‌بندی این روستاها از روش­های ارزیابی نسبت تجمعی، ارزیابی مجموع حاصل ضرب کلی وزنی و راه­حل سازش ترکیبی استفاده شد. نتایج حاصل از تعیین وزن معیارها نشان داد که معیارهای ویژگی‌های طبیعی روستا و اقتصادی به ترتیب دارای بالاترین و پایین‌ترین اهمیت می­باشند. براساس نتایج حاصل از سه رهیافت اولویت­بندی، روستای شیخانور با جاذبه‌های گردشگری بقعه‌ی شیخ زاهد گیلانی و غار شیخانور، رتبه اول را در میان روستاهای مورد بررسی به خود اختصاص داد. توسعه زیرساخت­ها و زیربناهای گردشگری در روستاهای هدف گردشگری شهرستان لاهیجان براساس اولویت ارائه شده در پژوهش حاضر می­تواند مساعدت بخش گردشگری به اقتصاد شهرستان را بهبود دارد. 

جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

بررسی تأثیرات اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی گردشگری روستایی در روستاهای مجاور روستای هدف گردشگری (موردمطالعه: روستاهای هم‌جوار روستای روئین اسفراین)

دوره 6، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 189-199

https://doi.org/10.22048/rdsj.2020.189669.1806

هادی نیازی، محمدجواد صفایی، رضا خسروبیگی بزچلویی، جلال طاهری قاسم آبادی

چکیده طرح روستاهای هدف گردشگری علاوه بر تأثیراتی که بر اقتصاد و اجتماع و فرهنگ روستای محل اجرا می‌گذارد تأثیرات قابل ارزیابی بر محیط اطراف، روستاهای هم‌جوار و حتی منطقه جغرافیایی خود دارد. بررسی در این اثرات می‌تواند در حل مشکلات نهادینه‌سازی گردشگری در روستاهای هدف کمک شایانی کند و همچنین در مدیریت اثرات چالش‌ها و فرصت‌های این هم‌جواری نیز مؤثر خواهد بود. هدف این پژوهش بررسی تأثیرات اقتصادی، اجتماعی –فرهنگی هم‌جواری روستاهای محمودی و عراقی با روستای هدف گردشگری روئین است. جامعه آماری شامل دو روستای هم‌جوار روئین است که تعداد 300 نفر با استفاده از فرمول کوکران به‌عنوان حجم نمونه تصادفی انتخاب شدند. در این راستا از روش تحقیق پیمایشی با به‌کارگیری پرسشنامه استفاده‌شده است. روایی پرسشنامه‌ها ازنظر متخصصان و پایایی آن با استفاده از الفای کرونباخ برای ابعاد مختلف تأمین شد. توصیف آماره‌ها و میانگین‌ها، داده‌های پژوهش با استفاده از آزمون تی تک نمونه‌ای در محیط نرم‌افزار SPSS تحلیل‌شده است. مطابق نتایج حاصل از پژوهش هم‌جواری روستاهای محمودی و عراقی با روستای روئین تأثیرات اقتصادی با میانگین 418/3 را مثبت ارزیابی می‌شود. درزمینه اجتماعی و فرهنگی با میانگین 9321/2 به‌طورکلی روندی نسبی و میانه‌ی رو به نزول نسبت به میانه نظری در نظر گرفته‌شده دارد؛ گردشگری روستایی در روستای هدف گردشگری روئین توانسته بر اقتصاد، اجتماع و فرهنگ روستاهای مجاور محمودی و عراقی تأثیرات قابل ارزیابی داشته باشد. درنهایت پیشنهاد می‌شودکه بستر سازی برای تشکیل و تقویت منطقه گردشگری جایگزین توجه به یک روستای خاص در جهت گردشگری باشد تا اولا میزان مشارکت افزایش یابد و در نهایت انتفاع در زمینه درآمد های گردشگری بین اهالی روستاهای درگیر در مساله گردشگری با توجه به میزان کارایی و تاثیر آنها تقسیم شود.

مدل‌سازی ارتقای دانش زیست‌محیطی جوامع محلی در روستاهای گردشگرپذیر مطالعه موردی: محور توریستی قلعه چایی شهرستان عجب‌شیر

دوره 6، شماره 1، بهار 1398، صفحه 21-36

https://doi.org/10.22048/rdsj.2019.140253.1745

وکیل حیدری ساربان، علی مجنونی

چکیده با توجه به اهمیت حفظ و نگهداری از محیط‌زیست روستاهای گردشگرپذیر، پژوهش حاضر با هدف اصلی بررسی نقش توسعه گردشگری در ارتقای دانش‌ زیست‌محیطی در روستاهای گردشگرپذیر منطقه‌ی گردشگری قلعه چایی شهرستان عجب‌شیر صورت گرفته است. تحقیق ازلحاظ هدف، کاربردی، ازلحاظ ماهیت، توصیفی و نیز از نوع علی و تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق را روستاییان ساکن 9 روستای این محور تشکیل داده است. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و بر اساس فرمول کوکران، تعداد نمونه 370 نفر به دست آمد. روایی صوری پرسش‌نامه توسط متخصصان مورد تأیید قرار گرفت. با استفاده از فرمول ویژه کرونباخ آلفا، پایایی پرسش‌نامه تحقیق 887/0 به دست آمد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون آماری همبستگی اسپیرمن و آزمون رگرسیون چندمتغیر و تحلیل مسیر با استفاده از نرم‌افزار PLS استفاده شد. اولویت‌بندی روستاهای با استفاده از مدل‌های پرومته، ویکور، ANP و کپلند استفاده شده است. نتایج ِیافته‌های پژوهش در ارتباط با آگاهی‌های زیست‌محیطی نشان می‌دهد که تمامی متغیرهای حفاظت از تعادل اکولوژیکی روستا، حفاظت از پوشش گیاهی و جانوری، مقابله با خشک‌سالی، عدم آلودگی صوتی، حفاظت از منابع آبی و خاکی، استفاده از کشاورزی ارگانیک، کاهش استفاده از سوخت‌های فسیلی، دفن اصولی زباله‌ها، عدم استفاده از زباله‌های تجدیدناپذیر، مدیریت بحران زیستی و احیا و بازسازی محیط آسیب‌دیده رابطه معنی‌داری وجود دارد. همچنین بر اساس نتایج مدل‌های چند شاخصه روستای تپیک دره دارای بالاترین اولویت و روستای قوزلجه دارای کمترین اولویت از نظر دانش زیست‌محیطی روستائیان بوده است. درنهایت، با توجه به نتیجه پژوهش پیشنهاد می‌شود که از کارکردهای گردشگری روستایی در حفاظت از محیط زیست محلی به کار گرفته شود.

جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

اثرات توسعه گردشگری در روستاهای بخش مرکزی شهرستان بویر احمد

دوره 5، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 427-440

https://doi.org/10.22048/rdsj.2019.134843.1739

مهدی نوری پور، الهام درخشان، زینب شریفی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات توسعه گردشگری در روستاهای بخش مرکزی شهرستان بویر احمد انجام شده است. جامعه آماری تحقیق شامل 1180 خانوار روستایی از دو گروه روستاهای غیرگردشگرپذیر و گردشگرپذیر بوده است که با توجه به جدول نمونه­گیری کرجسی و مورگان 298 خانوار روستایی به عنوان نمونه تعیین شد. نمونه­ها با روش نمونه­گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی آن توسط متخصصان و پایایی آن با محاسبه آلفای کرونباخ تأیید شد. نتایج مقایسه وضعیت پنج سال پیش (قبل از رونق گردشگری) دو گروه روستاها نشان داد در مؤلفه­های سرمایه اجتماعی، توجه به آداب و رسوم محلی، تمایل به زندگی در روستا، اشتغال و آگاهی زیست محیطی بین دو گروه روستاهای غیرگردشگرپذیر و گردشگرپذیر تفاوت معنی‌داری وجود دارد، به‌طوری‌که در روستاهای گردشگر پذیر این مؤلفه­ها از میانگین بالاتری برخوردار بوده است. هم‌چنین نتایج مقایسه وضعیت فعلی دو گروه روستاها نشان داد تنها در مؤلفه‌های تخلف‌های اجتماعی و آگاهی زیست محیطی بین دو گروه روستاهای غیرگردشگرپذیر و گردشگرپذیر تفاوت معنی‌داری وجود دارد، به‌طوری‌که رونق گردشگری، از لحاظ اجتماعی اثر منفی داشته و منجر به افزایش تخلف اجتماعی شده است و از لحاظ زیست محیطی تأثیر مثبت داشته و منجر به افزایش آگاهی زیست محیطی خانوارهای روستایی شده است. افزون بر آن، گردشگری از لحاظ اقتصادی و زیرساختی هیچ‌گونه اثر قابل ملاحظه‌ای در منطقه نداشته است.

جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

تحلیل عوامل مؤثر در کارآفرینی گردشگری روستایی مطالعه موردی: دهستان زوارم شهرستان شیروان

دوره 5، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 329-346

https://doi.org/10.22048/rdsj.2019.128321.1727

حسین فراهانی، سیده پروین حسینی، شادی بایزیدی

چکیده مطالعه ادبیات توسعه و برنامه‌ریزی روستایی نشان می‌دهد که یکی از شناخته ‌شده‌ترین راهبردهای توسعه روستایی کارآفرینی است. از این‌رو آن چیزی که در این میان مورد توجه است، اهمیت دادن به نقش کارآفرینی روستایی و مقوله کسب‌وکار روستایی است. به همین منظور این پژوهش با هدف تحلیل عوامل مؤثر بر کارآفرینی در بخش گردشگری نواحی روستایی انجام شده که از لحاظ ماهیت و روش توصیفی‌ـ تحلیلی و با توجه به اهداف کاربردی است. جامعه آماری در این پژوهش شامل افراد ساکن در روستاهای دهستان زوارم است که بر اساس فرمول اصلاح ‌شده کوکران 131 پرسشنامه تهیه شد. جمع­آوری اطلاعات و داده­ها در سال 1396 با استفاده از مطالعات کتابخانه­ای و میدانی (مشاهده و تکمیل پرسشنامه) صورت گرفت. پس از جمع‌آوری اطلاعات از راه پرسشنامه با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی ساده، داده‌های به‌دست‌آمده پس از کدگذاری، از راه نرم‌افزار spss و Amos با استفاده از روش­های آماری توصیفی و تحلیلی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که عوامل اقتصادی، اجتماعی، طبیعی– اکولوژیک و سازمانی برای ایجاد فضای گردشگری روستایی تأثیرگذار می­باشند؛ و ضعف شرایط فردی با کم‌ترین مقدار به‌دست‌ آمده نشان‌دهنده این موضوع است که تأثیر منفی در ایجاد فضای کارآفرینی گردشگری دارد، به‌گونه­ای که حتی می­توان آن را به­عنوان یک مانع تأثیرگذار تلقی کرد، این در شرایطی است که باوجود مانع پیش‌رو با تقویت ذهنی خلاق و کارآفرین می‌توان آن را به یک فرصت تبدیل کرد و شرایط را بهبود بخشید.

جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

تحلیل امنیت اجتماعی و اثرات آن در توسعه گردشگری مورد مطالعه: روستای سراب هرسم- شهرستان اسلام آباد غرب

دوره 5، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 383-395

https://doi.org/10.22048/rdsj.2019.111607.1690

وکیل حیدری ساربان، سهیلا باختر، عبدالرضا خوش رفتار

چکیده امروزه امنیت مهم‌ترین و اساسی‌ترین اصل در تدوین راهبرد توسعه گردشگری در جهان قلمداد می‌شود. امنیت و گردشگری، پارامترهای یک معادله هستند که نسبتی مستقیم با هم دارند. از این­رو پژوهش حاضر با هدف بررسی و ارزیابی تأثیر امنیت اجتماعی بر توسعه گردشگری روستای هدف گردشگری سراب هرسم از توابع شهرستان اسلام­آباد غرب انجام شده است. جامعه آماری تحقیق، اهالی روستای سراب هرسم با جمعیت 473 نفر است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 112 نفر برآورد گردید. شاخص­های در نظر گرفته شده برای تنظیم پرسشنامه در چهار زمینه امنیت بهداشت و سلامت، امنیت جانی و مالی، امنیت ارتباطی و توسعه گردشگری در قالب 43 گویه تنظیم گردید. روایی صوری پرسش‌نامه توسط پانل متخصصان مورد تأیید قرار گرفت. مطالعه راهنما در منطقه مشابه جامعه آماری با تعداد30 پرسشنامه صورت گرفت و با داده‌های کسب شده و استفاده از فرمول ویژه آلفای کرونباخ در نرم­افزار SPSS، پایایی کل پرسش‌نامه تحقیق 82/0بدست آمد. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از نرم­افزار SPSS20 بهره گرفته شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده­ها بیانگر این است از بین شاخص­های امنیت اجتماعی، شاخص امنیت بهداشت و سلامت بیشترین تأثیر را در توسعه گردشگری داشته است و شاخص امنیت ارتباطی کمترین تأثیر را دارا بوده است و در مجموع امنیت اجتماعی توانسته است باعث توسعه گردشگری در روستا گردد.

ترویج و آموزش کشاورزی

تحلیل سازه‌های مؤثر بر نگرش روستائیان در خصوص گردشگری روستایی در بخش درودزن شهرستان مرودشت

دوره 3، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 303-316

https://doi.org/10.22048/rdsj.2017.49281.1520

مدینه خسروجردی، مهدی نوری پور

چکیده با وجود توجه و صرف هزینه از طرف دولت‌ها برای توسعه روستاهای هدف گردشگری، کمتر به اهمیت نگرش جامعه میزبان نسبت به گردشگری روستایی و حمایت آن‌ها از توسعه گردشگری توجه می‌شود. بر این اساس، پژوهش حاضر به تحلیل سازه‌های مؤثر بر نگرش روستائیان در خصوص گردشگری روستایی در منطقه درودزن شهرستان مرودشت پرداخته که در سال 1394 صورت گرفته است. این پژوهش به شیوه‌ی پیمایش انجام شده و داده‌های مورد نظر با کمک پرسشنامه از 250 نفر از روستائیان منطقه‌ی مورد مطالعه بدست آمد که بر اساس جدول کرجسی و مورگان به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده بودند. روایی صوری پرسشنامه، توسط متخصصان توسعه روستایی دانشگاه یاسوج تأیید و پایایی ابزار سنجش نیز با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ که مقدار آن بین 61/0 تا 86/0 به دست آمد، مورد تأیید قرار گرفت. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که متغیر ارزش گردشگری روستایی نسبت به سایر متغیرهای مورد بررسی، سهم و نقش بیشتری در پیش‌بینی نگرش پاسخگویان نسبت به گردشگری روستایی داشته و پس از آن، متغیرهای درآمد از منبع گردشگری روستایی، مشاهده در زمینه گردشگری و موضوعات مربوطه قرار گرفتند. در پایان به منظور بهبود نگرش روستائیان نسبت به گردشگری روستایی، پیشنهاد می‌شود که وسایل ارتباط جمعی به ‌ویژه صدا و سیمای محلی، پخش برنامه های آموزشی و تبلیغاتی مختلف در مورد گردشگری روستایی، زمینه ها و موضوعات مرتبط را در اولویت خود قرار دهد.

ترویج و آموزش کشاورزی

اولویت‌بندی روستاهای دارای جاذبه گردشگری در استان آذربایجان-شرقی با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی

دوره 3، شماره 1، بهار 1395، صفحه 3-3

https://doi.org/10.22048/rdsj.2016.13607

فاطمه کاظمیه، حسن صدیقی، محمد چیذری

چکیده مقوله اقتصاد روستایی غیر زراعی اکنون به‌شدت مورد توجه کشورهای توسعه ‌یافته برای استفاده از تمامی ظرفیت‌های اقتصادی نواحی روستایی قرارگرفته است. در این راستا گردشگری روستایی که جزئی از صنعت گردشگری به‌حساب می‌آید می‌تواند با شناسایی پتانسیل‌ها و برنامه‌ریزی اصولی و مناسب، نقش مؤثری در توسعه مناطق روستایی و در نتیجه توسعه ملی و تنوع بخشی به اقتصاد ملی برعهده داشته باشد. در این مطالعه ضمن شناسایی پتانسیل‌های گردشگری روستایی، ارزیابی و سطح‌بندی روستاهای دارای جاذبه گردشگری مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به متفاوت بودن جاذبه‌ها در مناطق روستایی کشور و همچنین به‌منظور اجتناب از کلی‌نگری و به‌منظور دستیابی به نتایج دقیق و کاربردی، روستاهای دارای جاذبه گردشگری استان آذربایجان‌شرقی به‌عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب گردید. در این مطالعه از تحلیل سلسله مراتبی چند معیاره برای اولویت‌بندی نواحی روستایی از بعد گردشگری روستایی استفاده شده‌است. این تکنیک بر اساس مقایسه زوجی بنا نهاده شده و امکان بررسی گزینه‌های مختلف را به مدیران و برنامه‌ریزان می‌دهد. جامعه آماری تحقیق، متخصصانی بودند که در زمینه گردشگری روستایی دانش و تجربه کافی داشتند. نتایج نشان ‌داد که روستاهای مورد مطالعه از لحاظ اولویت توسعه در سه سطح قرار دارند که این سطوح می‌توانند مبنایی برای برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری مدیران بخش گردشگری استان آذربایجان‌شرقی باشند. 

ترویج و آموزش کشاورزی

سازه‌های تعیین کننده جذب گردشگران در مناطق روستایی از دیدگاه جامعه میزبان روستای اسفیدان، شهرستان بجنورد

دوره 3، شماره 1، بهار 1395، صفحه 2-2

https://doi.org/10.22048/rdsj.2016.13612

پوریا عطائی، نسیم ایزدی، احمد یعقوبی فرانی

چکیده گردشگری روستایی را می‌توان کلیه فعالیت‌های تفریحی و گردشگری در مناطق روستایی که بر پایه کشاورزی، دامداری، ماهیگیری، هنرها و صنایع دستی، آداب و رسوم محلی و غیره انجام می‌گیرد، نامید. هدف اصلی این پژوهش بررسی تعیین کننده‌های جذب گردشگران در مناطق روستایی از دیدگاه اهالی روستای اسفیدان بوده است. جمعیت این مطالعه، خانوارهای ساکن در روستای اسفیدان بوده‌است (544 خانوار). حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان برابر 226 سرپرست خانوار تعیین گردید که این تعداد نمونه با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده مورد مطالعه قرار گرفتند ابزار مورد استفاده برای جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود که روایی صوری آن بوسیله پانلی از متخصصان تأیید و برای بررسی پایایی آن نیز پیش آزمونی بر روی 30 نفر از اعضای جامعه اجرا شد و آلفای کرونباخ آن 79/0 بهدست آمد. نتایج نشانداد که سازه‌های تعیین کننده جذب گردشگران در چهار عامل زیرساختی، زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی جای گرفتند.

تحلیل نگرش روستائیان نسبت به تأثیرهای گردشگری روستایی

دوره 1، شماره 3، پاییز 1393، صفحه 113-124

https://doi.org/10.22048/rdsj.2014.8590

حمید نصرآبادی، داریوش حیاتی

چکیده با وجود توجه و صرف هزینة دولت‌ها برای توسعة روستاهای هدف گردشگری، کمتر به اهمیت نگرش جامعة میزبان نسبت به تأثیرهای گردشگری و حمایت آن‌ها از توسعة گردشگری توجه می‌شود. بر این اساس، تحقیق حاضر به تحلیل نگرش روستائیان نسبت‌به تأثیرهای گردشگری می‌پردازد. روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی بوده و از تکنیک پیمایش، به‌منظور گردآوری داده‌ها استفاده شده است. جامعة بررسی‌شده را سه روستای رود، دربهشت و غار در شهرستان نیشابور تشکیل داده‌اند. حجم نمونه 113 خانوار تعیین و به‌منظور انتخاب نمونه‌ها، از روش نمونه‌گیری تصادفی متناسب استفاده شد. نتیجه‌ها نشان می‌دهد که بین متغیر‌های سواد، عضویت درتشکل‌ها و شغل ساکنان، با نگرش آن‌ها نسبت به تأثیرهای گردشگری روستایی تفاوت معنی‌داری وجود دارد. نتیجه‌های حاصل از آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که متغیرهای مساحت باغ و میزان درآمد افراد با نگرش نسبت به تأثیر گردشگری روستایی همبستگی معنی‌داری داشته است، همچنین نتیجه‌های آزمون رگرسیون به روش گام به ‌گام نشان داد که متغیرهای مقدار باغ، درآمد و تعداد سال‌های تحصیل جامعة میزبان قادرند که حدود 40  درصد از میزان تغییرهای نگرش روستائیان را نسبت به پیامد‌های گردشگری روستایی پیش‌بینی کنند. در پایان مقاله بر مبنای نتیجه‌های پژوهش، پیشنهادهایی به‌منظور بهبود و پیشبرد گردشگری در روستاها، ارائه شده است.

اولویتبندی راهبردهای توسعة گردشگری روستایی از منظر آمایش سرزمین، مطالعة موردی: روستای گایکان (شهرستان الیگودرز)

دوره 1، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 69-84

https://doi.org/10.22048/rdsj.2014.6008

هدایت اله درویشی، مریم بیرانوندزاده، سید علی نادر دهقانی الوار، سجاد احمدی

چکیده  ارتقاء گردشگری روستایی برمبنای توسعة گردشگری پایدار و تبدیل توریسم به موتور محرکة اقتصادی منطقه برای بهبود کیفیت زندگی جامعه از مهم‌ترین مواردی است که نیازمند به اتخاذ راهبردهای مناسب و منطقی متناسب با قابلیت‌های منطقه‌ای و محلی و با جهت‌گیری‌هایی آمایش سرزمین است. این تحقیق با هدف تبیین و تحلیل راهبردهای توسعة گردشگری روستایی در روستای گایکان که از روستاهای هدف گردشگری در شهرستان الیگودرز بوده، تدوین‌شده است. روش انجام این تحقیق، توصیفی- تحلیلی است که با استفاده از ابزار پرسش‌نامه برای جمع‌آوری اطلاعات به‌کار رفته است و تعداد نمونه‌های بررسی‌شده در محدودة جغرافیایی شامل 184 نفر می‌شود. برای تعیین حجم نمونه، از فرمول کوکران استفاده شده  و برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات و اولویت‌بندی راهبردهای توسعة گردشگری از مدل سوات (SWOT) استفاده‌شده است. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که با توجه به ارزیابی عوامل داخلی و عوامل خارجی، استراتژی تهاجمی (حداکثر- حداکثر) به‌عنوان استراتژی مطلوب برای نیل و دستیابی به توسعة گردشگری روستای گایکان است.

ارزش‌گذاری تفرجگاه‌های طبیعی در مناطق روستایی (مطالعۀ موردی: پارک جنگلی‌ چهل‌چای)

دوره 1، شماره 1، بهار 1393، صفحه 1-14

https://doi.org/10.22048/rdsj.2014.5995

احمد فتاحی، نفیسه قزل سفلو، محمد رضوانی، کلسوم حسینی

چکیده مطالعۀ حاضر به بررسی و برآورد ارزش تفریحی پارک جنگلی تنگۀ چهل‌چای در استان گلستان از دیدگاه بازدیدکنندگان و عوامل مؤثر بر تمایل به پرداخت افراد با استفاده از روش ارزش‌گذاری مشروط و پرسش‌نامة انتخاب دوگانه می‌پردازد. برای این منظور، با استفاده از 183 پرسش‌نامه‌ای که بازدیدکنندگان تکمیل کرده‌اند، میزان تمایل به پرداخت افراد با به‌کارگیری الگوی لوجیت اندازه‌گیری شد. نتایج نشان می‌دهد که تمایل به پرداخت افراد برای استفاده از ارزش تفریحی پارک جنگلی چهل‌چای با متغیرهای درآمد و تحصیلات بازدیدکنندگان رابطۀ مستقیم و با متغیرهای قیمت پیشنهادی، سن و جنس رابطۀ منفی معنادار داشته است؛ به‌طوری‌که با افزایش یک درصد در میزان مبلغ‌های پیشنهادی، احتمال پذیرش این مبلغ‌ها از سوی گردشگران 4/0 درصد کاهش خواهد یافت. متوسط تمایل به پرداخت پاسخ‌دهندگان برای استفادۀ تفریحی از پارک جنگلی 19724 ریال در هر بازدید به‌دست‌آمده است. با توجه به تعداد بازدید‌کنندگان سالیانه، ارزش سالانۀ تفریحی بیش از 2 میلیارد ریال برآورد شده است. این نتایج، ضرورت سرمایه‌گذاری سالانه در منطقه را برای افزایش تمایل گردشگران به دیدن و کسب درآمدهای گردشگری از این منطقه بیش‌ازپیش مشخص خواهد کرد.