کارکردهای اجتماعی مزرعه‌های خانوادگی در فرآیند توسعة پایدار روستایی: سنجش گرایش کارشناسان کشاورزی استان گلستان

نویسنده

عضو هیات علمی و استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

امروزه فشارهای اقتصادی موجب شده است که افزایش تولید به‌عنوان مهم‌ترین هدف کشاورزی تلقی شود، اما کشاورزی فقط یک شغل برای کسب درآمد نیست، بلکه یک روش زندگی است که از  نظر اجتماعی، فرهنگی و ‌محیط زیستی‌ اهمیت دارد. با این وجود و با ایجاد تغییرهای ساختاری و کاهش تعداد مزرعه‌های خانوادگی، پرسش‌هایی دربارة تأثیرهای اجتماعی این پدیده مطرح است. پژوهش حاضر با روش تحقیق پیمایشی و با هدف تبیین ضرورت حفاظت از مزرعه‌های خانوادگی از نظر بُعد اجتماعی توسعة پایدار و همچنین بررسی دیدگاه کارشناسان کشاورزی در این رابطه انجام شده است. روش کار شامل مطالعة کتابخانه‌ای به همراه انجام یک پیمایش بود که در آن، 53 نفر از کارشناس سازمان مرکزی جهاد کشاورزی استان گلستان، به‌عنوان نمونة آماری بررسی شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسش‌نامه بود که روایی آن از طریق روایی صوری و پایایی آن با محاسبة ضریب کرانباخ آلفا تأیید شد (74/0=α). نتیجه‌ها نشان داد که علی‌رغم تأکید بر صیانت از مزرعه‌های خانوادگی به‌عنوان یک روش زندگی و عاملی مهم در دستیابی به اشتغال پایدار، عدالت اجتماعی، امنیت غذایی، حفظ محیط زیست، گسترش انتخاب‌های کشاورزان، ارتقاء ارزش‌ها و فضیلت‌های اخلاقی و همچنین نقش آن در پایداری روستاها، گرایش کارشناسان کشاورزی نسبت به مزرعه‌های خانوادگی چندان مناسب نیست. به‌همین دلیل، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که باید در فرآیند توسعة روستایی نسبت به صیانت از مزرعه‌های خانوادگی توجه کافی شود تا کارکردهای مهم این نوع از زندگی برای روستاها باقی بماند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Social Functions of Family Farms in Rural Sustainable Development: The Attitude Assessment of Agricultural Experts of Golestan Province

نویسنده [English]

  • Ahmad Abedi Sarvestani
Assistant Professor, Dept. of Agricultural Extension and Education, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran.
چکیده [English]

Economic pressure caused production and efficiency has been considering as major goals in agriculture. Indeed agriculture is not merely a job to make money but it is a way of life which is important regards to its cultural, social and environmental functions. With structural changes in agriculture and moving towards big farms and industrial agriculture, the number of family farms is decreasing. These changes have raised questions about its social impact on rural development. This study aims to explain the importance of protecting family farms from social point of view of sustainable development. Furthermore, agricultural experts’ opinion on this matter has been examined. The method consisted of a library study with a survey research in which a statistical sample of 53 agricultural experts was selected randomly from agricultural experts of central organization of Jihad-e-Agriculture in Golestan province. Data collected through questionnaire which its validity and reliability confirmed through face validity and Cronbach’s alpha (α=.74) respectively. Findings indicated that family farming is not only a way for life but also could help to make sustainable occupation, establish social justice, improve food security, conserve environment, increase farmers’ choices, enhance value and ethical virtues and sustain rural communities. However, the survey results indicated that agricultural experts do not have a good attitude in this regard. Based on findings, it is suggested that preservation of family farms be carefully considered in the process of rural development in order to have the important functions of this way of life for rural communities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • family farming
  • Farm Structure
  • Rural Areas
  • sustainable development

عابدی‌سروستانی ا، (1390)، «خودبوم‌شناسی: رهیافتی در تبیین تعامل اخلاقی انسان با طبیعت»، معرفت اخلاقی.

عابدی‌سروستانی ا. و شاه‌ولی م، (1388)‌، «نقش ترویج کشاورزی در ارتقاء اخلاق زیست محیطی کشاورزان»، اخلاق در علوم و فناوری.

عابدی‌سروستانی ا.، شاه‌ولی م. و محقق‌داماد س. م، (1391)، مبانی و رهیافت‌های اخلاق زیست محیطی، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه.

مرکز آمار ایران، (1390)، «متوسط رشد سالانه نقاط شهری و روستایی 85-1345»، قابل دسترسی در: www.amar.org.ir. (آخرین دسترسی: 25 شهریور 1390).

مرکز آمار ایران، (1370سرشماری عمومی کشاورزی 1367: نتیجه‌های تفضیلی کل کشور (5)، تهران: مرکز آمار ایران.

مرکز آمار ایران، (1377)، سرشماری عمومی کشاورزی 1372: نتیجه‌های تفضیلی کل کشور (1)، تهران: مرکز آمار ایران.

مرکز آمار ایران، (1383)، نتیجه‌های تفضیلی سرشماری عمومی کشاورزی 1382 کل کشور، تهران: مرکز آمار ایران.

مؤسسة پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی، (1390)، «کشاورزی ایران و جهان در آیینة آمار»، قابل دسترسی در: www.agri-peri.ir/cached - Similar .(آخرین دسترسی: 25 شهریور 1390).

Albrecht D. E. (1998). The industrial transformation of farm communities: Implications for family structure and socioeconomic condition. Rural Sociology. 63(1): 51-64.

Allen D. W. and Lueck D (1998) The nature of the farm. Law and Economics. XLI: 343-386.

Anonymous. (2011). Controversies in agricultural ethics. Available at: www.reclamingtheculture.org/environmental-ethics/controversies-in-agricultural-ethics.html (Last access: 7 August 2011).

Bahls S. C. (1997). Preservation of family farms: The way ahead. Drake Law Review. 45: 311-329.

Blair-Loy M. (2010). Moral dimensions of the work-family nexus. In: Hitlin S. and Vaisey S. (Eds.), Handbook of the Sociology of Morality (pp. 439-453). Springer Science+Business Media, Berlin.

Burkhrdt J., Comstock G., Hartel P. G. and Thompson P. B. (2005). Agricultural ethics, issue paper, no. 5. council for agricultural science and technology, IA.  12p.

Carpenter S. (2006). The Relevance of family farms today. FLAG CLE Seminar, June 2006, available at: http://www.flaginc.org/topics/pubs/arts/CLE_SC.pdf (Last access: 2 September 2011).

Chrispeel M. J. and Mandoli D. F. (2003). Agricultural ethics. Plant Physiology. 132(1): 4-9.

Dundon S. J. (2003). Agricultural ethics and multifunctionality are unavoidable. Plant Physiology. 133: 427-437.

European Commission. (2008). Ethics of modern development in agricultural technologies (Opinion No.4). European Communities, Luxemburg.

FAO. (2011). FAOSTA. Available at: http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx (Last access: 4 October 2011).

Ferto I. and Fogarasi J. (2005). The choice of farm organization: A Hungarian case, Paper presented at: The 94th EAAE Seminar “From Households to Firms with Independent Legal Status: The Spectrum of Institutional Units in the Development of European Agriculture”, 9-10 April. Ashford, UK.

Fuglie K. O., MacDonald J. M. and Ball E. (2007). Productivity growth in U.S. Agriculture, (Economic Brief No. 9). USDA, Washington.

General Assembly of United Nations. (2012). Resolution adopted by general assembly: International year of family farming, 2014. Available at: www.un.org/en/events/observances/years.shtml (Last access: October 2013).

Hendrickson M. and James H. S. (2004). The Ethics of constrained choice: How the industrialization of agriculture impacts farming and farmer behavior. Working paper No. AEWP 2004-3. University of Missouri-Colombia, Dept. of Agricultural Economics, Columbia.

Huylenbroeck G. V., Vandermeulen V., Mettepenningen E. and Verspecht A. (2007). Multifunctionality of agriculture: A review of definitions, evidence and instruments. Living Review in Landscape Research. 1: 1-44.

Kant I. (2001). Rational beings alone have moral worth In: Pojman L. (Ed.),  Environmental Ethics, Reading in Theory and Application. (pp. 31-32). Thomson Learning, London.

Kastel M. A. (2006). Maintaining the integrity of organic milk. A Research Project of the Cornucopia Institute. State College, Pennsylvania. 38p.

Kulcsar L. (2009). Rural culture at stake. Presented at: the Annual Meeting of the Rural Sociological Society in Madison. August, Coventry, Normans Media Ltd. 

Schans J. W. (2004). Value-based farm system design: A contribution from a business ethics perspective. Presented at: International Workshop Animal in Balance, 7 September, Netherlands, Zoo Emmen.

Scott D. (2006). Rural community and the virtues. Available at: www.umt.edu/ethics/imx/radioessays/comment_ruralcommunities.pdf (Last access: 21August, 2011).

Small L. A. (2005). The influence of family on agrarian structure: Revisiting the family farm debate in Bulgaria and Southern Russia. Comparative Family Studies c. 36(3): 489-503.

Thompson P. B. (2005). The Spirit of the Soil: Agriculture and Environmental Ethics. Routledge, London.

Thompson P. B. (2002). Ethics, sustainable agriculture, and agroecology research and education. In: Buttel F. H. and Bland W. (Eds.), Proceedings of the Workshop on New Directions in Agroecology Research and Education, Madison. 29-31 May. University of Wisconsin, Madison.

Zimdahl R. L. (2002). Moral confidence in agriculture. American Alternative Agriculture 17(1): 44-53.

Zwahlen R. (1996). Traditional methods: A guarantee for sustainability? Indigenous Knowledge and Development Monitor. 4: 18-21.