بررسی روند فقر و علت‌های آن در خانوارهای روستایی طی سال‌های 91-1362

نویسنده

استاد‌یار دانشگاه بوعلی سینا، گروه اقتصاد

چکیده

یکی از شاخص‌های رفاه اقتصادی خانوارها، چگونگی ترکیب کالاهای مصرفی آن‌هاست. هدف از این مقاله، پاسخ به این سؤال است که آیا ترکیب کالاهای مصرفی خانوارها‌ی روستایی ایران طی سال‌های 91-1374 نسبت به دورة زمانی 73-1362 بهبودیافته یا بدتر شده است؟ به این منظور، با استفاده از اطلاعات مرکز آمار ایران در خصوص سهم هزینة شش گروه از کالاهای خوراکی و دخانی و هفت گروه از کالاهای غیرخوراکی در سبد خانوارهای روستایی، کشش درآمدی تقاضای کالاهای مربوط در دو مقطع زمانی فوق با روش داده‌های تابلویی تخمین زده شد. نتیجه‌های تحقیق حاکی از آن است که طی دوره زمانی 91-1374، سهم و ضریب اهمیت کالاهای اساسی خوراکی در سبد مصرفی خانوارها کاهش‌یافته و سهم هزینة مسکن، بهداشت و درمان و حمل‌ونقل افزایش‌یافته است. علاوه بر آن، بیشتر کالاهای مهم و اساسی در سبد خانوارهای روستایی از حالت ضروری به لوکس درآمده‌اند و این امر نیز ناشی از فشار اقتصادی و بدتر شدن وضعیت مصرف آن‌هاست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Trend of Poverty and its Causes in Iranian Rural Households during 1983-2012

نویسنده [English]

  • Mohammad mowlaei
Assistant Professor bo ali sina University, Iran.
چکیده [English]

One of the household's economic welfare indices is their consumption mixture during a given period. The aim of this study is to answer this question that has the consumption mixtures of rural households been improved or worse during 1995-2012 compared to 1983-1995? To this end, using time series data on cost proportion of six food and seven non-food commodities, which are published by the Iranian Statistics Center, income elasticity of demand is estimated using panel data method. Using these estimates, commodities are classified into luxuries, necessities and inferiors. Results show that shares of food commodities are reduced and the shares of housing and health are increased in the rural households' consumption basket during 1995-2012. Results also show that most of basic commodities are changed from necessities to luxuries and thus, the rural households' welfare are worse than the previous period.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Engel curves
  • Income Elasticity
  • iranian rural households
  • food and non- food commodities

ابریشمی ح.، عبدلی ق.، کشاورزیان م. و صفی ف، (1392)، «محاسبه وزن رفاهی دهک­های درآمدی در ایران»، رفاه اجتماعی، 13: 142-115.

رشید شمخال ع. و جعفری صمیمی ا، (1389)، «برآورد منحنی انگل در خانوارهای کشور و استان گیلان (1381-1351)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم و فنون مازندران.

غروی نخجوانی س. ا، (1384)، «فقر در خانواده های ایرانی»، علمی- پژوهشی رفاه اجتماعی، 4: 119-92.

ظهیرنیا ر، (1388)، «مطالعه و مقایسة ترکیب کالاهای مصرفی خانوارهای روستایی ایران طی سال‌های 1388-1362»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا، دانشکدة اقتصاد و علوم اجتماعی.

مرادی ح، (1386)، «بررسی و مقایسه ترکیب کالاهای مصرفی خانوارهای شهری ایران طی سال‌های 1384-1351»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی.

مرکز آمار ایران، نتایج تفصیلی آمارگیری از هزینه و درآمد خانوارهای روستایی ایران در سال­های 91-1362، تهران: مرکز آمار ایران.

مرکز آمار ایران، (1391)، سالنامة آماری کشور،  تهران: مرکز آمار ایران.

محمدی راد ع، (1374)، «کاربرد مدل‌های مختلف تقاضا برای الگوی مخارج خانوارها طی سال‌های 1374-1334، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم و فنون مازندران­.

Baltagi Badi H. (1995). Economic analysis of panel data. new york. John Wiley and sons.

Browne M., Ortmann G. F. and Hendriks S. (2007). Expenditures elasticities for rural households in the in the embo ward umbubulu, kwazalu-Natal. Agrekon.  46(4): 566-583.

Chai A. and Moneta A. (2010). Engle curves. Perspectives. 24: 225-240.

Charlire E., Melenberg B. and Van Soset A. (2001). An analysis of housing expenditure using semi paremetric models and panel data. Economics. 101(1): 71-107.

Caglayan E. and Astar M. (2012). An economic analysis of engel, s curve: household food and clothing consumption in turkey. Economic Sciences. 59: 313-319.

Lewbel A. and College B.  (2006). Engel curves entry for the new palgrave dictionary of economics, 2nd edition. Boston College. 1-7.

Li N. (2009). An Engel curve for variety: household food consumption and welfare in india. Economics Research at UC Berkeley.

Daneshnameh.ROSH.IR. (2014). Available at http:// Daneshnameh.ROSH.IR (Last access: 2 April, 2014).