رابطه سرمایه اجتماعی و رفتار کشاورزان در حفاظت از آب زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت قزوین)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جامعه شناسی محیط زیست، دانشکده علوم انسانی و علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر

2 کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی، دانشگاه مازندران

10.22048/rdsj.2019.110206.1689

چکیده

طی چند دهه ی اخیر، مسائل آب به یکی از مسایل اساسی در محیط زیست ایران تبدیل شده است. در ایران علی‌رغم کمبود منابع آب، میزان مصرف آب فراتر از استاندارد‌‌‌‌‌‌‌‌‌های جهانی است و بیشترین اتلاف آن نیز در بخش کشاورزی صورت می‌گیرد. از جمله راهکارهای مناسب برای استفاده بهینه و موثرتر آب اتخاذ سیاست‌های مقابله‌‌ای است. موفقیت اجرای سیاست‌های مقابله‌ای، بستگی به رفتار کشاورزان به عنوان عاملان و دست اندرکاران واقعی دارد. تحقیق حاضر به بررسی پیش زمینه‌های اجتماعی در سیاست‌های حفاظت از آبهای زیر‌زمینی پرداخته است. جامعه آماری این پژوهش حقابه‌داران بخش جنوب مرکزی دشت قزوین را تشکیل می‌دهند که از میان آن‌ها 120 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات تحقیق، پرسشنامه محقق‌ساخته بود و میزان پایایی سوالات بیش از 60 درصد به‌دست آمد. نتایج تحقیق بیانگر آن است که مشارکت در راهکارهای حفاظت از منابع آبهای زیر‌‌زمینی در کشاورزان مستلزم وجود زمینه اجتماعی است. این امر، به نوع تعامل درون‌گروهی و برون‌گروهی کشاورزان بستگی دارد. نتایج نشان می‌دهد که میان سرمایه اجتماعی و حمایت کشاورزان از سیاست‌های حفاظت از منابع زیرزمینی رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. در پایان و بر اساس نتایج این تحقیق، پیشنهادهایی برای حفاظت از منابع زیر زمینی ارائه شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The relationship between social capital and behavior of farmers in protecting groundwater (Case study: Qazvin plain)

نویسندگان [English]

  • Sadegh Salehi 1
  • Fatemeh Ebrahimkhani 2
1 Associate Professor of Environmental Sociology, Faculty of Humanities & Social Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, IRAN
2 University of Mazandaran, Babolsar, IRAN
چکیده [English]

Water issues have become one of the key issues in the Iranian environment. in Iran, nevertheless water scarcity, The water consumption is beyond international standards and highest level of water loss is in the agricultural sector. Such as solutions for the efficient use and more effective water is coping strategies. The success of these strategies, depends on the behavior of farmers as actors. The present research studies the social backgrounds in groundwater conservation policies. The sample was composed of 120 farm-owners of water rights in the central part of Qazvin Plain. For this study, the survey method was used and the instrument to collect the data was questionnaire with several parts of the assessment. The results of this study indicate that participation in the groundwater resource conservation strategies in farmers requires the existence of a social context. This depends on the type of intergroup and outsourcing of farmers. The results showed that there was a significant relationship between social capital with the surveyed farmers. The research ended up with explaining about possible reasons of farmers’ different level of support and some suggestions were for futures studies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • lack of water
  • Participatory behavior
  • Coping policies
  • Survey