بررسی وضعیت سرمایه اجتماعی در تعاونی‌های تولید کشاورزی فعال و غیرفعال شهرستان اردبیل

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار و دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته مدیریت کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی

3 استادیار گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور تهران، ایران.

10.22048/rdsj.2018.65731.1602

چکیده

تعاونی‌ها با تقویت سرمایه اجتماعی، نقش مهمی در بهبود فعالیت مؤسسات اجتماعی، فرهنگی و محیط زیستی و ارتقاء اثرگذاری آن‌ها ایفاء می‌کنند. هدف مقاله حاضر مطالعه مقایسه‌ای وضعیت سرمایه اجتماعی در تعاونی‌های تولید کشاورزی فعال و غیرفعال شهرستان اردبیل است. این تحقیق از نوع کاربردی بوده، به روش پیمایشی و به صورت میدانی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق اعضای هشت تعاونی‌ تولید کشاورزی شهرستان اردبیل (تعاونی‌های فعال و غیرفعال) به تعداد 2009 نفر می‌باشند. بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه 180 نفر برآورد شد. نمونه‌گیری به روش طبقه‌ای با انتساب متناسب انجام گرفت ابزار تحقیق، پرسشنامه بوده که روایی آن به روش محتوایی و با استفاده از نظرات کارشناسان اداره تعاون و اساتید دانشگاه تأیید گردید. پایایی ابزار سنجش با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد که مقدار آن برای متغیرهای مختلف بین 720/0-938/0 به دست آمد. نتایج آزمون مقایسه میانگین‌ها نشان داد در ارتباط با تمام مولفه‌های سرمایه اجتماعی اختلاف معناداری بین تعاونی‌های فعال و تعاونی‌های غیرفعال وجود دارد به‌طوری که اعضای تعاونی‌های فعال نسبت به تعاونی‌های غیرفعال از سطح سرمایه اجتماعی بالاتری برخوردارند. وضعیت غالب سرمایه اجتماعی در تعاونی‌های فعال در سطح عالی بوده و در تعاونی‌های غیرفعال در سطح متوسط شناسایی گردید. همچنین در تعاونی‌های فعال اختلاف معنی‌داری در میانگین سرمایه اجتماعی بر اساس متغیرهای زمینه‌ای جنسیت، وضعیت تاهل، سطح تحصیلات و سابقه عضویت شناسایی شد. در تعاونی‌های غیرفعال این تفاوت‌ها معنی‌دار نبود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the status of social capital in active and inactive agricultural production cooperatives in Ardabil County

نویسندگان [English]

  • Asghar Bagheri 1
  • Naier Emami 2
  • Mahnaz Mohamadzadeh 3
1 Associate professor and MSc., college of agriculture, university of Mohaghegh Ardabili,
2 MSc. college of agriculture, university of Mohaghegh Ardabili
3 Assistant Professor, Faculty of Agricultural, payam Nour University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Cooperatives by strengthening social capital play an important role in improving the performance of social, cultural and the environmental institutions and improve the effectiveness of their role. The aim of this study was to compare social capital of active and inactive agricultural production cooperatives in Ardabil County of Iran. Survey research method was used in this study. All members of agricultural production cooperatives consisted the statistical population of the study (N= 2009). Using stratified random sampling method, a sample consisting 180 members of both groups of the cooperatives was selected for data collection. A researchers made questionnaire including four dimensions of social capital and demographic characteristics was used as instrument of the study. The instrument was validated by a panel of experts consisting faculty members and bureau of cooperative. Cronbach's alpha coefficients showed high reliability of the instrument (α= 0.720-0.938). Stratified random sampling was used. Based on the results, significant difference was found between active and inactive cooperatives in relation to all components of social capital and members of active cooperatives showed higher level of social capital than their counterparts in inactive co-ops. The status of most components of social capital in active cooperatives was in high-level and medium level was identified in inactive cooperatives. Based on the variables of gender, marital status, education levels and years of membership, significant difference was found between members of active co-ops.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Capital
  • Agricultural Production Cooperatives
  • Ardabil
ابراهیمی، ع. 1386. تعاونی‌ها، مبانی و ویژگی‌ها. ماهنامه تعاون، اتحادیه مرکزی تعاونی‌های مصرفی کارگران ایران، 147
ترابی، پ.، حیدری، ع. و محمدقلی نیا، ج. 1388. ترویج سرمایه اجتماعی راه­کارهای نوین جهت بهبود عملکرد تعاونی‌های کشاورزی. مجموعه مقالات سومین کنگره علوم ترویج و آموزش کشاورزی، 11 تا 12 اسفند، دانشگاه فردوسی مشهد، 11 تا 12 اسفند، مشهد.
حیدری ساربان، و. 1391. نقش تعاونی‌های تولید روستایی در ارتقای توانمندی‌های فنی و اقتصادی کشاورزان گندم‌کار (مطالعه موردی: گندم‌کاران مشکین شهر).فصلنامه روستا و توسعه، 15 (1): 134 – 109.
درویش‌نیا، ع. و صدیقی، ح. 1381. بررسی میزان موفقیت شرکت‌های تعاونی تولید روستایی استان مازندران. علوم کشاورزی ایران، 33 (2): 321–313.
عزیزپور فرد، ف.، قبادی علی­آبادی، س. و چیذری، م. 1393. تأثیر سرمایه اجتماعی در موفقیت تعاونی­های دامدارن شهرستان کوهدشت. فصلنامه تعاون و کشاورزی، 3 (12): 1-21.
علی بیگی، ا. و جعفری نیا، م. 1394. تأثیر تعاونی­های تولیدی بر میزان سرمایه اجتماعی (مطالعه تعاونی­های بخش طیور شهرستان کرمانشاه). مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 43 (3): 472-461.
علی‌زاده، م. و عمانی، ا. 1392. تحلیل نقش سرمایه اجتماعی در عملکرد غیرمالی شرکت‌های تعاونی تولیدی زراعی استان خوزستان. فصلنامه تعاون و کشاورزی، 2 (7): 55-78.
عموبیگی، ع. و حیاتی، د. 1392. سازه‌های مؤثر بر سرمایه اجتماعی درون‌گروهی(مطالعه موردی: تعاونی‌های طرح مدیریت جامع منابع طبیعی و آبخیزداری استان فارس). نشریه علمی پژوهشی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، 8 (24): 56-47.
غنیان، م. 1394. سرمایه اجتماعی و تعاون. دانشنامه تعاون، جلد دوم، نشر فرهنگ دهخدا، تهران. 653-649.
کرمی، ش. و آگهی، ح. 1389. عوامل مؤثر بر موفقیت تعاونی‌ها (مطالعه موردی: تعاونی‌های تولیدی محصولات خارج از فصل در استان کرمانشاه). فصلنامه روستا و توسعه، 13 (2): 60 – 31.
کرمی، ش. و علی­بیگی، ا. 1394. تحلیل چشم­انداز مشترک بر ارتقای سرمایه اجتماعی در توسعه کارآفرینی کشاورزی. فصلنامه تعاون و کشاورزی، 4 (14): 175-201.
کلانتری، خ.، اسدی، ع.، رحیمیان، م.، محمدی، ی.، انصاری، ع. و طرفی، ع. 1390.وضعیت سرمایه اجتماعی در تعاونی‌های تولید روستایی شهرستان کوهدشت و عوامل مرتبط با آن. فصلنامه علمی– پژوهشی رفاه اجتماعی، 11 (42):129-152.
گنجی، م.، نعمت­الهی، ز. و طاهری، ز. 1389. رابطه هویت دینی و سرمایه اجتماعی در بین مردم شهر کاشان.جامعه‌شناسی کاربردی، 21 (4): 123-144.
ناطق‌پور، م. و فیروزآبادی، س. 1385. شکل‌گیری سرمایه اجتماعی و فراتحلیل عوامل مؤثر بر آن. نشریه علوم اجتماعی، 28 (3): 160-190.
نصراصفهانی، ع.، انصاری، م.، شائمی­برزکی، ع.، آقاحسینی، ح. 1390. بررسی سرمایة اجتماعی سازمانی در سازمان‌های خدماتی استان اصفهان (با رویکرد آموزه­های مدیریت در آثار سعدی)، 22 (41): 134 - 107.
وزیری، م. 1388. برگزاری مجامع عمومی‌ در شرکت‌ها و اتحادیه‌های تعاونی. چاپ سوم.
Barr, A. 2000. Social capital and technical information flows in the Ghanaian Manufacturing sector, Oxford Economic Papers, 52: 539-559.
Cooke, P., Clifton, N. and Oleaga, M. 2005. Social capital, firm embeddedness and regional development. Regional Studies 39 (8): 1065-1077.
Coleman, J. 1998. Social Capital in the Creation of Human Capital,American Journal of Sociology, 94: 95-12.
Chen, H., Wang, J. and Huang, J. 2013. Policy support, social capital, and farmers’ adaptation to drought in China. Global Environmental Change, 1- 10.
Fukuyama, F. 1995. Social capital and the global Economy. Foreign affairs.
www.foreignaffairs.com, Visited: 2010.11.2.
Lang, R. and Rossel, D. 2010. The Role of Social Capital in Development of Community-based Cooperatives. Research Institute for Cooperatives Vienna University of Economics and Business.
Liang, Q., Huang, Z., Haiyang, L. and Wang, X. 2015. Social Capital, Member Participation, and Cooperative Performance: Evidence from China’s Zhejiang. International Food and Agribusiness Management Review, 18(1): 49-77.
Luo, Q. and Wang, Z. 2013. Social capital and governance of collective action dilemma in farmer cooperative economic organization. The Chinese Cooperative Economic Review, 10: 107-114.
Jones, N. and Clark, J. R. A. 2013. Social capital and climate change mitigation in coastal areas: A review of current debates and identification of future research directions. Ocean & Coastal Management, 80: 12-19.
Krause, D. R., Handfield, R. B. and Beverly, B. T. 2006. The relationships between supplier development, commitment, social capital accumulation and performance improvement, Journal of Operations Management, 25(2): 528- 545.
 MC Callum, Sh. And Oconnell, D. 2009. Social capital and Leadership Development: Building Stranger Leadership through Enhanced Relational Skills. Leadership & Organization Development Journal, 30(2): 152-166.
Nahapiet, J. and Ghoshal, S. 1998. Social Capital, Intellectual Capital, and the Organizational Advantage. The Academy of Management Review 23 (2): 242- 266.
Putnam, R. D. 2000. Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York, Simon and Schuster
Sano, Y. 2008. The role of social capital in a common property resourcesystem in coastal areas: A case study of community-based coastal resource management in Fiji, SPC Traditional Marine Resource Management and Knowledge Information Bulletin, 24: 19-32.
Scrimgeour, F., McDermott, A., Saunders, C., Shadbolt, N. and Sheath, G. 2006. New Zealand Agribusiness Success: An Approach to exploring the role of strategy, structure and conduct on firm performance, Paper Presented at New Zealand Agricultural and Resource Economics Society, 24-45 August.
Westlund, H. and Adam. F. 2010. Social Capital and Economic Performance: A Meta-analysis of 65 Studies. European Planning Studies, 18(6): 893-919.