بررسی عوامل مؤثر بر نیت پسته‌کاران در مناطق روستایی سیرجان نسبت به مقابله با آفلاتوکسین بر اساس مدل اعتقادات سلامت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

چکیده

پسته از محصولات ارزشمند صادراتی ایران می‌باشد که در چند سال اخیر به علت آلوده بودن به سم آفلاتوکسین صادرات آن با مشکل مواجه شده است. با توجه به نقش مهم و تأثیرگذار پسته‌کاران در زمینه پیشگیری از تولید آفلاتوکسین در پسته، هدف این مقاله شناسایی عوامل مؤثر بر نیت  پسته‌کاران در زمینه پیشگیری از تولید آفلاتوکسین بر اساس مدل اعتقاد سلامت بود. جامعه آماری این تحقیق را تعداد 330 نفر از پسته‌کاران شهرستان سیرجان در استان کرمان تشکیل دادند که 120 نفر از آن‌ها به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار تحقیق پرسشنامه بود که روایی آن با استفاده از پانل اعضای هیأت‌علمی و انجام اصلاحات مورد نظر آن‌ها تأیید شد. پایایی ابزار سنجش، با استفاده از پیش‌آزمون و محاسبه ضریب کرونباخ آلفا تأیید شد (92/0-70/0). نتایج تحلیل رگرسیون عوامل مؤثر بر نیت پسته‌کاران نشان داد، متغیرهای راهنمای عمل، موانع درک شده و خودکارآمدی تأثیر قابل توجهی بر نیت پسته‌کاران در خصوص پیشگیری از تولید آفلاتوکسین دارد و می‌تواند 36 درصد از واریانس نیت پسته‌کاران در مقابله با آفلاتوکسین را تبیین نماید. هم‌چنین متغیر راهنمای عمل، قوی‌ترین متغیر پیش‌بینی کننده نیت پیشگیری از تولید آفلاتوکسین بوده است. در نهایت نتایج حاصل از تحقیق می‌تواند در سیاست‌ها و برنامه ریزی‌های مرتبط با استراتژی‌های پیشگیری از تولید آفلاتوکسین در پسته بسیار مهم باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the factors that affect pistachio growers’ intention regarding prevention of aflatoxin based on the health belief model in the Sirjan rural area

نویسندگان [English]

  • Masoud Yazdanpanah 1
  • Fatemeh Salari 2
1 Department of Agricultural Extension and Education, Khuzestan Ramin Agriculture and Natural Resources University, Mollasani, Ahwaz, Iran
2 Graduated MSc Student, Department of Agricultural Extension and Education, Khuzestan Ramin Agriculture and Natural Resources University, Mollasani, Ahwaz, Iran
چکیده [English]

Pistachio is a valuable export product, but its export is faced with serious challenges due to aflatoxin. Given the importance of growers’ role in the prevention of aflatoxin in pistachio, the aim of this article is investigating pistachio growers’ intention regarding prevention of aflatoxin through the health belief model. The research population consists of 330 of pistachio growers in the Sirjan city in the Kerman province. Amongst the 330 samples, 120 of them were selected through simple random sampling. A questionnaire was the research tool and its validity of the questionnaire was approved by a panel of experts. Its reliability was confirmed by Cronbach alpha reliability coefficients (0.7 to 0.9). Also, the results of regression analysis revealed that the variables showing guide to action were the main predictor of growers’ intention. In addition to self-efficacy and perceived barriers, this variable can predict nearly 36% of the variance of pistachio growers’ intention regarding the prevention of aflatoxin. The results could be used for policy making and planning in relation to strategies to prevent the production of aflatoxin in pistachios.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pistachio
  • Aflatoxin Toxicant
  • Health Belief Model
  • Growers Intention

آزادی، ح.، خسروی پور، ب . و یزدان پناه، م. 1393. تعیین مؤلفه­های تأثیر گذار بر نیت بهره برداران در راستای ایجاد نظام زراعی – دامی مختلط در شهرستان کوهدشت. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 10( 2): 30- 17.

رهایی، س.، رضوی، س. ه. و امام جمعه، ز. 1387. بررسی توانایی گونه مخمر ساکارومایسس سرویزیه جهت کاهش آفلاتوکسین موجود در پسته. فصلنامه علوم و صنایع غذایی، 7: (1): 81-88.

سبزیان ملایی، خ.، آجیلی، ع.، محمد زاده، س.، یزدان‌پناه، م. و فروزانی، م. 1394. بررسی تمایل و رفتار کشاورزان نسبت به بکارگیری مدیریت تلفیقی آفات با استفاده از تئوری توسعه یافته رفتار برنامه‌ریزی شده. مجله پژوهش‌های ترویج و آموزش کشاورزی، 8 (2): 57-70.

سرمد، ز.، بازرگان، ع. و حجازی، ا. 1379. روش‌های تحقیق در علوم رفتار (چاپ سوم)، نشر آگاه، 406 ص.

مرادی قهدریجانی، م. و میرابوالفتحی، م. 1386. بررسی تراکم جمعیت قارچ‌های گروه Aspergillus flavus و Aspergillus niger در ترمینال‌های مختلف فرآوری پسته استان کرمان. فصلنامه پژوهش و سازندگی، 77: 104-177.

نوری، م.، و نوری‌پور، م. 1393. سازه‌های مؤثر بر پذیرش تعاون و کار گروهی در شهرستان بویراحمد: ارائه الگویی توسعه‌یافته از نظریه‌های عمل منطقی و رفتار برنامه‌ریزی شده. مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 10(1): 140- 119.

Cheraghali, A.M., Yazdanpanah, H., Doraki. N., Abouhossain, G., Hassibi, M., Ali-abadi, S., Aliakbarpoor, M., Amirahmadi, M., Askarian, A., Fallah, N. Hashemi, T., Jalali, M. Kalantari, N., Khodadadi, E., Maddah, B., Mohit, R., Mohsenyd, M., Phaghihy, Z., Rahmani, A., Setoodeh, L., Soleimany, E., Zamanian, F. 2007. Incidence of aflatoxins in Iran pistachio nuts. Food and Chemical Toxicology 45(5): 812-816.

Yazdanpanah, M., Forouzani, M., and Hojjati, M. (2015a). Willingness of Iranian young adults to eat organic foods: Application of the health belief model. Food Quality and Preference, 41: 75-83.