بررسی تأثیر راهبرد تبدیل روستا به شهر بر سبک زندگی افراد در روستاهای نشتیفان، سلامی و جنگل در استان خراسان رضوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان، دهاقان

2 دانش آموخته دکتری جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان، دهاقان

چکیده

تحت تأثیر تبدیل روستا به شهر، عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی گوناگونی سبک زندگی افراد ساکن در نواحی روستایی را دچار تغییر و دگرگونی می‌کنند. سبک زندگی در نحوه گذران اوقات فراغت، پوشاک، تغذیه، مدیریت بدن، سبک معماری و چیدمان داخلی منازل جلوه‌گر می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر راهبرد تبدیل روستا به شهر بر سبک زندگی ساکنان روستاهای تبدیل شده به شهر در شهرستان‌های خواف و رُشتخوار در استان خراسان رضوی انجام‌شده است. طبق اطلاعات موجود در فاصله سال‌های 83-1381سه نقطه روستایی به نام‌های نشتیفان، سلامی و جنگل در شهرستان‌های مورد مطالعه به شهر تبدیل شده‌اند. این تحقیق در سال 1394 با استفاده از نمونه‌گیری سهمیه‌ای بین 337 نفر از ساکنان این روستاها انجام‌شده است. روش پژوهش پیمایشی و ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته است. نتایج مطالعه نشان داد بیشترین تغییر سبک زندگی در شهرهای نشتیفان و سلامی متأثر از عوامل فرهنگی و در شهر جنگل ناشی از عوامل اقتصادی بوده‌اند. همچنین طبق آزمون فرضیه تحقیق، بین مشارکت اجتماعی، سازمان‌های سیاسی و اداری، شبکه راه‌ها و وسایل ارتباطی، روحیه فردگرایی، هویت طبقاتی و روابط غیرمستقیم و ثانویه به‌عنوان عوامل اجتماعی، امکانات فرهنگی و آموزشی، مصرف رسانه‌ای و سرمایه فرهنگی به‌عنوان عوامل فرهنگی، مصرف‌گرایی و همچنین ایجاد مراکز خرید، تمایل به منافع سوداگرانه، کم‌رنگ شدن حمایت‌های مشترک و سطح رفاه اقتصادی به‌عنوان عوامل اقتصادی و سبک زندگی افراد ارتباط معناداری وجود دارد. پیشنهاد می‌شود با توجه به اینکه روستاهای تبدیل شده به شهر هنوز در مرحله گذار به سمت سبک زندگی مدرن هستند، بنابراین می‌بایست معایب و آثار زیان‌بار این سبک زندگی در حوزه‌های فردی و اجتماعی، به نحو صحیح و اثربخش اطلاع‌رسانی گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Study of the Effects of Converting Villages into Cities on the People’s Lifestyle Case Study: Khaf and Roshtkhar Counties in the Khorasan Razavi Province

نویسندگان [English]

  • Ali Asghar Mohajerani 1
  • Mansour Haghighatian 1
  • Mahdi Yousefnia 2
1 Assistant Professor, Department of Social Sciences,Islamic Azad University Branch of Dehaghan, Dehaghan, Iran.
2 Ph.d In Economical and Development Sociology, Islamic Azad University Branch of Dehaghan, Dehaghan, Iran.
چکیده [English]

Various socio-cultural and economic factors change the lifestyle of the people due to the changes of villages into cities. Lifestyle preferences of the people are demonstrated in leisure activities, clothing, nutrition, body management, architecture and interior design of houses. This study is aimed to examine social, cultural and economic factors that may have an impact on the lifestyle of the residents of the villages that have been converted into cities in the Khorasan Razavi Province, namely Khaf and Roshtkhar counties. According to available information between the years 2002 -2004, three suburbs called Nashtifan, Salami and Jangal were converted into cities. Theoretical research based on the theories of Ibn-Khaldun, Weber, Veblen, Simmel, Bourdieu, Giddens and Cheney have been developed. The research method was based on a survey, and a questionnaire was developed to collect data. The results show that more changes in the lifestyles of the people in the cities Salami and Nashtifan were caused by cultural factors and those in the Jangal have been caused by economic factors. Also the results show that there is a significant relationship between social participation, political and administrative organizations, ways and means of communications, individualism, identity and relationships, indirect and secondary classes as factors of social, cultural and educational facilities, wasteful  consumption and cultural capital as cultural factors, consumerism, shopping, tendency towards speculative interests, fading support of joint economic prosperity as economic factors and lifestyle.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rural Development
  • small town
  • Social participation
  • wasteful consumption