بررسی تاثیر نظام بهره برداری بر بهره وری عوامل تولید مطالعه موردی؛ محصول سیب زمینی استان های کردستان و همدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 استاد گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه شهیدباهنر کرمان

3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

در این پژوهش، تأثیر نظام بهره‌برداری بر بهره‌وری محصول سیب‌زمینی در سال زراعی 90-1391 بررسی شده است. داده‌ها بر اساس روش نمونه‌گیری دو مرحله‌ای خوشه‌ی و 208 پرسشنامه از کشاورزان و صاحبان مزارع در استان‌های کردستان و همدان جمع‌آوری گردید. در این مطالعه برای محاسبه تأثیر نظام‌ بهره‌برداری از متغیرهای موهومی در تابع تولید استفاده شد. جهت انتخاب تابع تولید مناسب تابع‌های انعطاف‌پذیر و غیر انعطاف‌پذیر بررسی شد. نتایج نشان داد که تابع تولید کاب-داگلاس مناسب‌تر و بهتر از دیگر توابع آزمون می‌باشد. همچنین یافته‌های دیگر پژوهش بیانگر آن است که تأثیر نظام بهره‌برداری ملکی بر روی بهره‌وری عوامل تولید در منطقه‌ی مورد مطالعه مثبت و تأثیر دیگر نظام‌های بهره‌برداری بر بهره‌وری منفی است. لذا پیشنهاد می‌گردد سازمان جهاد کشاورزی در منطقه طی یک برنامه‌ی بلندمدت، کشاورزان و صاحبان مزارع را با اعطای وام و تسهیلات با بهره پایین تشویق به خرید زمین‌های اجاره‌ای، اشتراکی و چاه‌های مشاع نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluating the Effects of Farming Systems on Potato Production Factors Productivity; a Case Study in Kordesatan and Hamedan

نویسندگان [English]

  • nasibeh zarei 1
  • hossein mehrabi boshrabadi 2
  • hamid reza mirzaei khalil abadi 3
1 M.Sc. in Teaching of Department of Economic of Agriculture, kordestan University, Kordestan, Iran
2 Professor, Department of Agriculture Economics, Shahid Bahonar University of Kerman.
3 Assistant Professor, Department of Agriculture Economics, Shahid Bahonar University of Kerman.
چکیده [English]

In the current study, the effects of farming systems on potato production factors productivity were investigated in the 2011-2012. The data were collected using two stages cluster sampling and preparing 208 questionnaires submitted to farmers in the Koredestan and Hamedan Provinces. The efficacy of farming systems computed using dummy variable, and to select the best produce function, flexible and non-flexible functions were studied. Results indicated that production function Cobb-Douglas is better than the other tested functions. In addition, the effect of ownership farming system on production factors productivity was positive while the effect of other farming systems was found to be negative. Therefore, it is recommended that Ministry of Jahad-e-Agriculture encourage farmers to buy rental land and wells over the long-term period by giving low interest loans.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Farming System
  • Hamedan
  • Kordestan
  • Potato production
  • Production factor productivity

آذر، ع. و مؤتمنی، ع. 1382. اندازه­گیری بهره­وری در شرکت­های تولیدی به وسیله مدل­های تحلیل پوششی داده­ها (DEA). دوماهنامه دانشور رفتار، 8: 41-54.

اسمعیلی دستجردی پور ، ع.، مهرابی بشرآبادی، ح. و رهبردهقان، ع. 1389. تأثیر اندازه­ی دولت بر بهره­وری نیروی کار و سرمایه در بخش­های کشاورزی و صنعت در ایران. مجله­ی تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 2: 35-52.

الوانچی، م. و صبوحی، م. 1386. رشد بهره­وری در تولید گندم ایران: یک مطالعه تجربی. ششمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران. 8 و 9 آبان. مشهد.

برنامه و بودجه سازمان جهاد کشاورزی. 1390. قابل دستیابی: http://dpe.agri-jahad.ir، آخرین دسترسی: 8/9/1392.

بوزرجمهری، خ.، بذرافشان، ج. و دهانی، ق. 1390. بررسی نظام­های بهره­برداری و نقش آنها در توسعه کشاورزی. اولین همایش ملی جغرافیا و برنامه­ریزی توسعه روستایی، 23 و24 آذر، مشهد.

حسین­زاده، ج. و سلامی، ح. 1383. انتخاب تابع تولید برای براورد ارزش اقتصادی آب کشاورزی: مطالعه موردی تولید گندم. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 48: 53-84.

حسینی، غ. 1388. آسیب پذیری و توسعه نظام بهره­برداری کشاورزی در ایران. فصلنامه آسیب­پذیری و توسعه نظام بهره­برداری کشاورزی در ایران، 52: 129-147.

درخشان، مسعود. 1375.  اقتصاد سنجی(جلد اول، جزء دوم)، تهران: چاپ سمت. فصل هفتم.

رشیدی شریف­آبادی، ع. 1388. تفکیک اجزای بهره­وری کل عوامل تولید پسته- مطالعه موردی شهرستان رفسنجان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید باهنر کرمان.

سلامی، ح. 1376. مفاهیم و اندازه­گیری بهره­وری در کشاورزی. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 18: 31-7.

صدرقاین، ح.، نخجوانی مقدم، م. و باغانی، ج. 1389. اثر آرایش کاشت و سطوح مختلف آب بر عملکرد سیب­زمینی در روش آبیاری قطره­ای(تیپ) در منطقه فیروز کوه، آبیاری و زهکشی ایران، 1: 58-48.

عباسیان، ع. و مهرگان، ن. 1386. اندازه­گیری بهره­وری عوامل تولید بخش­های اقتصادی کشور به روش تحلیل پوششی داده­ها (DEA). مجله تحقیقات اقتصادی، 78: 176-153.

عبدالهی، م. 1377. نظام­های بهره‌برداری کشاورزی در ایران. جلد اول. وزارت کشاورزی.

علیرضایی، م. و افشاریان، م. 1386. ارائه مدلی تلفیقی برای محاسبه رشد بهره­وری کل عوامل از مدل­های تحلیل پوششی داده­ها، شاخص تورنکوئیست و محاسبه رشد بهره­وری شرکت ملی نفت ایران. فصلنامۀ مدرس علوم انسانی، 3: 156-137.

کهنسال، م. و پورزنجانی، آ. 1389. بررسی تأثیر بیمه کشاورزی بر بهره­وری گندم­کاران؛ پژوهش موردی شهرستان مشهد. بیمه و کشاورزی. 23 و 24: 25-41.

مهرابی­ بشرآبادی، ح. و جاودان، ا. 1390. تأثیر تحقیق و توسعه بر رشد و بهره­وری در بخش کشاورزی ایران. نشریه اقتصاد و توسعه کشاورزی 2: 180-172.

مهدوی، س.م. و هاشمی، ک. 1389. بررسی جامعه شناختی تأثیر تحصیلات زنان بر ارتباطات انسانی در خانواده. پژوهش نامه علوم اجتماعی. سال چهارم. 4:  55-81.

نبی­ئیان، ص. 1384. بررسی بهره­وری و تخصیص بهینه عوامل تولید گوشت مرغ در دو بخش تعاونی و خصوصی در استان کرمان. پنجمین کنفرانس دوسالانه اقتصاد کشاورزی ایران. زاهدان.

Bezabih, M. Chambwerw, M. Stage, J. 2010. Climate Change, Total Factor productivity, and the Tanzanian Economy. Environment for Development. 25

Cai, W. 2010. Skill Investment, Farm Size distribution and Agricultural Productivity. Munich Personal RePEc Archive. 56-93.

Caves, D.W., Christensen, L..R. and Diewert, W.E. 1982. Multilaterral Comparisons of Output, Input, and Productivity using Superlative Index Numbers. The Economic journal, 92: 86-73.

Coelli, T.J. Prasada Rao, D.S. ODonnell, C,J. and Battese, G, E. 2005. An Introduction to Efficiency and Productivity Analysis, New York, United States of America, Spring Science+Business Media.

Halpern, L. Koren, M. Szeidl, A. 2011. Imported Inputs and Productivity. Center for Firms in the Global Economy (CeFiG) Working Papers. 105(12): 3660-3703.

Hoa V.u, T. Phung Duc, T. and Waibel, H. 2012. Farm Size and Productivity: Empirical Evidence From Rural Vientnam. International Research On Food Security, Natural Resource, Germany.

Liebenberg, F. and  Paraey, P. 2012. A Long-run View of South African Agricultural Production and Productivity. the African Journal of Agricultural and Resource Economics, 7: 14-38