تحلیل اقتصادی تبدیل سیستم سنتی به مدرن آبیاری محصول گندم در استان فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل

2 کارشناس ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل

3 استاد بخش اقتصاد کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

در مطالعه حاضر با استفاده از تابع مرزی پوششی نسبت شکاف تکنولوژیکی روش‌های مختلف آبیاری محصول گندم در استان فارس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای انجام تحقیق از اطلاعات 100 گندم‌کار در سال 1392 که به‌صورت تصادفی مورد مصاحبه قرار گرفته‌اند، استفاده ‌شده‌است. مزارع نمونه بر حسب روش‌های مختلفآبیاری به دو گروه دارای سیستم آبیاری بارانی و فاقد سیستم آبیاری بارانی تقسیم شده‌اند. نتایج حاصل از تخمین تابع تولید مرزی منطقه‌ای نشان‌داد کارایی فنی برای گروه دارای سیستم آبیاری بارانی 87/0 و روش فاقد سیستم آبیاری 82/0 می‌باشد. یعنی این واحد‌ها با به کار‌بردن میزان مشخصی از نهاده‌های تولید به‌طور متوسط به ترتیب حدود 87 درصد و 82 درصد مقدار محصولی را تولید می‌کنند که با استفاده از همین میزان نهاده و تکنولوژی موجود می‌توانست تولید شود. کارایی فنی نسبت به تابع تولید فرامرزی در سیستم آبیاری بارانی 84/0 و در گروه فاقد سیستم آبیاری بارانی 72/0 می‌باشد. نسبت شکاف تکنولوژیکی برای دو گروه فوق به ترتیب 96/0 و 88/0 می‌باشد یعنی سیستم آبیاری بارانی عملکرد تکنیکی بهتری دارد و دارای نسبت شکاف تکنولوژیکی بالاتری در مقایسه با روش فاقد سیستم آبیاری می‌باشد. این امر نقطه امید بخشی برای سیاست‌گذاران بخش کشاورزی است که با بهبود تکنیک‌های تولید و استفاده از موجودی منابع فعلی، سطح تولید را ارتقاء بخشید. نتایج حاصل از عوامل مؤثر بر پذیرش تکنولوژی سیستم آبیاری بارانی که با استفاده از مدل پروبیت مورد بررسی قرار گرفت نشان داد که متغیرهای تجربه کشاورز، شرکت در کلاس‌های ترویجی، دارایی کشاورز، وام، تمایلات ریسکی و مالکیت چاه تأثیر مثبت و معنی‌داری بر پذیرش تکنولوژی سیستم آبیاری بارانی دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Economic Analysis of Transformation of Traditional Irrigation Systems to Modern Systems of Wheat Production in the Fars Province

نویسندگان [English]

  • Reza Esfanjari Kenari 1
  • Mostafa Eskandari 2
  • Hosein Mehrabi Boshrabadi 3
1 Ph. D. Student of Agricultural Economics, Zabol University, Zabol, Iran.
2 M.Sc. of Agricultural Economics, Zabol University, Zabol, Iran.
3 Professor of Agriculcural Economics, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran
چکیده [English]

In this study different irrigation methods of wheat in the Fars province were analyzed using metafrontier approach technological gap ratio. For this purpose, information about 100 farmers that were interviewed randomly in 2013 was used. The sample farms were divided into two groups (with and without sprinkler irrigation systems) based on  the different irrigation methods. The results of estimating the regional frontier production function showed that the technical efficiency for the group with sprinkler irrigation system and the group without sprinkler irrigation system is 0.87 and 0.82, respectively. It means that these producers with a certain amount of average input produce about 87 percent and 82 percent of the product, respectively that could possibly be produced using the same amount of input and available technology. The technical efficiency relative to the metafrontier production function in the group with sprinkler irrigation system and in the group without sprinkler irrigation is 0.84 and 0.72, respectively. The technological gap ratio for the above two groups is 0.96 and 0.88, which means that the sprinkler irrigation system has a better technical performance, and it has a higher technological gap ratio when compared with the with no irrigation system. This is a promising point for policy makers in the field of agriculture since production level could be improved by improvement in the production techniques and proper use of available resources. The results of the factors that are effective in acceptance of technology of sprinkler irrigation system that was evaluated using the Probit model have showed that variables of farmer experiment, their attending extension classes, farmer’s property, loan, risky propensities and ownership of wells all have a positive and significant effect on acceptance of technology of sprinkler irrigation systems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Wheat
  • Technological gap ratio
  • Meta frontier function
  • Probit

ابریشمی،  ح. 1387. مبانی اقتصاد سنجی جلد 1و 2. گجراتی دامودار. انتشارات دانشگاه تهران.

اسفنجاری کناری، ر. و زیبایی، م. 1391. بررسی کارایی فنی و شکاف تکنولوژی واحدهای پرورش مرغ تخم‌گذار ایران. نشریه‌ اقتصاد و توسعه کشاورزی، 26(4): 260-256.

امیرنژاد، ح. و  اژدری، س. 1390. مقایسه‌ی کاربرد لاجیت، پروبیت و توبیت در ارزش‌گذاری اقتصادی منابع زیست محیطی: مطالعه‌ی موردی برآورد ارزش گردشی منطقه‌ی بهشت گم‌شده‌ی استان فارس. نشریه اقتصاد کشاورزی، 5(3): 119-95.

پورزند، ف. 1388. کارایی فنی و شکاف تکنولوژی ذرت‌کاران به تفکیک سطح پایداری کشاورزی مناطق مختلف استان فارس. پایان‌نامه دوره کارشناسی، دانشگاه شیراز.

عیسی خانی، ا. 1389. طراحی مدل ریاضی ارزیابی کارایی گروه‌های آموزشی دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها. پایان نامه دوره کارشناسی ارشد ،دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت. مدرس.

موسوی، ح. و خلیلیان، ص. 1384. بررسی عوامل مؤثر بر کارایی فنی تولیدگندم. فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، 52: 89-78.

مهرابی بشرآبادی، ح. 1387. بررسی رابطه بین نسبت شکاف تکنولوژیکی و اندازه مزرعه برای گندم‌کاران استان کرمان. مجله علوم و صنایع کشاورزی، ویژه اقتصاد و توسعه کشاورزی، 22(1): 116-106.

نجفی، ب. و زیبایی، م. 1374 بررسی کارایی فنی گندم‌کاران در استان فارس. فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، 2(7):71-85..

Bakhshoodeh, M. and Thomson, K. 2001. Input and output technical efficiencies of wheat production in Kerman, Iran. Journal of Agricultural Economic, 24:307-313.

Battese, G. E., Rao, D. and O’Donnell, C. 2004. A Metafrontier Production Function for Estimation of Technical Efficiencies and Technology Gaps for Firms Operating Under Different Technologies. Journal of Productivity Analysis, 21(1): 91-103.

Charnes, A., Cooper, W. W. and Erodes, G. 1978. Measuring the efficiency of decision making units, European Journal of Operational Research, 2(60): 429-444.

Coelli, T. 2005. Guide to DEA P Version 2.1: A Data Envelopment Analysis (Computer) Program, Center of Efficiency and Productivity analysis. Department of Econometrics, University of New England.

Fausti, S. and Gillespie, J. 2000. A comparative analysis of risk elicitation procedures. Paper Presented at the Annual Meetings of the Western Agricultural Economics Association, June 29–July 1 2000, Vancouver, British Columbia, Canada.

Gold, M.V. 2007. Sustainable agriculture: Definitions and terms. Special Reference Briefs Series No. SRB 99-02 Updates SRB94-05, September.

Green, W. 2000. Econometrics analysis. 4th ed., prentice Hall, Englewood Cliffs

Karim Koshteh, M. H., Akbari, A. and Mehri, M. 2004. A survey on efficiency of wheat farms in Sistan area. Proceedings of the 4th Asia-Pacific Productivity Conference, University of Queensland, Brisbane.

Krejcie, R. V. and Morgan, D. W. 1972. Determining sample size for research activities. Journal of Educational and Psychological measurement, 30: 607- 610.

Mehrabi Boshrabadi, H., Renato, V. and Euan, F. 2007. Production Relations and Technical Inefficiency in Pistachio Farming Systems in Kerman Province of Iran . Journal of Forests, Trees and Livelihoods, 17(2): 141-156.

Moreira, V. H. and Bravo-Ureta, B. 2010. Technical efficiency and metatechnology ratios for agricultural farms in three southern cone contries: a stochastic metafronitier model. Journal of Prod Anal, 33: 33-45.

O'donnell, C J., Rao, D. and Battese, G. 2005. Metafrontier frameworks for the study of firm-level efficiencies and technology ratios. Unpublished paper, Centre for Efficiency and Productivity Analysis, University of Queensland, Brisbane.

O'donnell, C. J., Rao, D. and Battese, G. 2008. Metafrontier Frameworks for The Study of Firm-Level Efficiencies and Technology Ratio. . Journal of Empirical Economics, 34: 231-255.

Rao, D. S., O’Donnell, C. and Battese, G. 2003. Metafrontier Functions for the Study of Interregional Productivity Differences, Centre for Efficiency and Productivity Analysis. School of Economics, University of Queensland, Australia, Working Paper Series No.

Roling. N. 2009. Extension’s role in sustainable development. FAO. Rome.

Train, K. E. 2002. Discrit choice models with simulation. Cambridge University Press, 334.