شناخت عوامل مؤثر بر امنیت غذایی در مناطق روستایی (مطالعه موردی روستاهای منطقه زهک در استان سیستان و بلوچستان)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد

2 مدیر گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه زابل

3 دانشگاه زابل

10.22048/rdsj.2020.243527.1865

چکیده

استقرار امنیت غذایی خانوارها از جمله اهداف‏ برنامه‏های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر کشوری است. بنابراین، برآورد سطح امنیت غذایی خانوارها اهمیت ویژه‏ای دارد. در تحقیق حاضر، وضعیت امنیت غذایی روستاهای شهرستان زهک با استفاده از شاخص استراتژی مقابله در سال‏ 1395 بررسی شده است. نتایج نشان داد که حدود 80 درصد از خانوارهای مورد مطالعه در شرایط نامناسب غذایی قرار دارند و از استراتژی های مقابله در برخورد با ناامنی غذایی استفاده کرده‏اند. به‏علاوه، متغیرهای درآمد سالانه، وضعیت شغلی سرپرست خانوار، نوع شغل سرپرست خانور، فاصله روستا تا شهر، تعداد افراد خانوار، دسترسی به تلفن همراه و وضعیت اعتیاد سرپرست خانوار، از جمله عوامل موثر بر سطح امنیت غذایی تشخیص داده شد. بر این اساس، می‏ توان با تلاش در راستای توانمندسازی روستائیان، بهبود وضعیت شغلی و درآمدی سرپرست خانوار و ارتقاء سطح آگاهی افراد بوسیله مروجین کشاورزی، گام‏های مؤثری در راستای رسیدن به سطح امنیت غذایی مطلوب برداشت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Recognizing the factors affecting on food security in rural areas (Case study of villages in Zahak region in Sistan and Baluchestan province)

نویسندگان [English]

  • mojteba Okati 1
  • mahmoud ahmadpour borazjani 2
  • Valliollah Sarani 3
1 former MS student
2 faculty staff/ zabol university
3 faculty staff,/university of zabol
چکیده [English]

Establishing food security of households is one of the goals of economic, social and cultural development programs of the country and therefore it is important to estimate the level of household food security. In the present study, food security of rural areas of Zahak city was assessed using Coping Strategy Index in 2015 and 2016. The results showed that about 80% of the studied households are in poor nutrition and have used strategies to cope with food insecurity. In addition, the variables of annual income, household head occupation, type of household head occupant, rural to urban distance, number of households, access to mobile phones and household head addiction status are among the factors affecting food security level. Accordingly, effective steps can be taken to achieve the desired level of food security by trying to empower the villagers, improve the job situation and income of the head of the household and raise the level of awareness of the people by agricultural promoters.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Food Security
  • Zahak Villages
  • Coping strategy index
  • binary logit model
تنهایی، م.، زارع، ا.، شیرانی بید آبادی، ف.، جولایی، ر. 1394. بررسی وضعیت امنیت غذایی با استفاده از شاخص تنوع غذایی: مطالعه موردی مناطق روستایی شهرستان مرودشت، استان فارس. فصلنامه روستا و توسعه، 18(4): 17-35.
ﺣﻴﺪﺭی ﻣﻜﺮﺭ، ح. و ﭘﻮﺩﻳﻨﻪ ﻋﻠﻲ ﺁﺑﺎﺩﻱ، ن.1393. ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻧﻘﺶ ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺭﻭﺳﺘﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﯼ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺯﻫﮏ. ﺍﻭﻟﯿﻦ ﮐﻨﻔﺮﺍﻧﺲ ﻣﻠﯽ ﺟﻐﺮﺍﻓﯿﺎ، ﮔﺮﺩﺷﮕﺮﯼ، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪﺍﺭ. تهران، بهمن ماه 1393.
سالم، ج. 1395. ارتباط امنیت غذایی با جمعیت شهرنشین و برنامه‌های توسعه (مطالعه موردی: ایران). فصلنامه علمی - پژوهشی مدلسازی اقتصادی، 10 (36): 125-140.
سواری، م.، شعبانعلی فمی، ح.، دانشور عامری، ژ. 1393. امنیت غذایی و عوامل مؤثر بر آن در جامعه روستایی شهرستان دیواندره. مجله پژوهش های روستایی، دوره 5، شماره 2، ص 311- 332.
شیرانی‌بید‌آبادی، ف. دریجانی، ع. جولایی، ر. 1391. کاربرد استراتژی مقابله (CSI) در برآورد وضعیت امنیت غذایی بین کارکنان خدماتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. نشریه تحقیقاتی، 5(409): 17-10.
ضیائی، س. م.، شیرانی‌بیدآبادی، ف.، اشراقی، ف. و کرامت زاده، ع. 1397. شناسایی راهکارهای مقابله با عدم امنیت غذایی و عوامل مؤثر بر آن در مناطق روستایی گرگان. اقتصاد کشاورزی و توسعه. 26(104): 69-47.
فتحی، ه. 1382. کشاورزی در جهان به سوی 2030-2015. موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی.
قاسمی، ح. 1373. تعاریف و مبانی نظری امنیت غذایی، مجموعه مقالات ویژه‌نامه امنیت غذایی . فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه. مؤسسه پژوهش‌‌‌های برنامه‌ریزی و اقتصادکشاورزی.
محمدی، م.، اشراقیان، م. ر.، درستی، ا. ر.، اسدی لاری، م.، منصورنیا، م.ع.، حسنی نسب، س. 1394. بررسی عوامل مؤثر بر ناامنی غذایی در شهر تهران در سال 1390 با استفاده از مدل های آماری چند سطحی. مجله علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران، 10(4): 13-20.
هاشمی‏تبار، م.، اکبری، ا. و درینی، م. 1397. تحلیل عوامل مؤثر بر امنیت غذایی در نواحی روستایی جنوب استان کرمان. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی. 7(24): 1-18.
Abdalla, S. Ingrid-Ute, L., and Siegfried, B. 2010. Measuring Food Consumption using Coping Strategies Adopted by Farm Household in the Dry Land Sector of Sudan. Trope tag Conference, January 2010.
Davies, S. 1993. Are coping strategies a cop out? IDS bulletin, 24(4), 60-72.
Devereux, S. and Maxwell, S. (2001). Food security in sub Saharan Africa, ITDG Publishing.
Greene, W. 2003. Econometric analysis. 5th edition. New York: Prentice Hall.
Helen, H. J. 2002. Food Insecurity and the Food Stamp Program. American Journal of Agricultural Economics, 84(5): 1215-1218.
Hoddinot, J. 1999. Choosing outcome indicators of household food security, Technical Report No.7. International Food Policy Research Institute (IFPRI), Washington DC.
Maddala, G.S. 1983. Limited Dependent and Qualitative Variables in Econometrics. New York. Cambridge University Press, Cambridge.
Maharjan, K.L. and Khatri-Chhetri, A. 2006. Household Food Security in Rural Areas of Nepal: Relationship between Socio-economic Characteristics and Food Security Status. International Association of Agricultural Economists, Annual Meeting, August 12-18, 2006, Queensland, Australia
Omotesho, O. A., and Muhammad-Lawal, A. 2010. Optimal food plan for rural household’s food security in Kwara State, Nigeria: The goal programming approach. Journal of Agricultural Biotechnology and Sustainable Development, 2(1): 7-14.
Onyido, I. 1997. Poverty Alleviation: Agenda for Food Security, Integrated Agricultural Production in Nigeria: Strategies and Mechanisms for Food Security NARP and FMANRP, pp. 114-130.
Radimer, K.L., C.M., and Campbell, C.C. 1989. Development of indicators to assess hunger. Paper at the AIN Conference on Nutrition Monitoring and Nutrition Status Assessment, December 8-10, 1989, Charleston, SC.
Sharifkhani, R., Dastgiri, S., Gharaaghaji Asl, R., and Ghavamzadeh, S. 2011. factors influencing household food security status. Food and Nutrition Sciences, 2(1): 31-34.
Snel, E. and Staring, R. 2001. Poverty, migration, and coping strategies: an introduction. European Journal of Anthropology, 38: 7-22.