شناسایی و بررسی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری روستایی (مطالعه موردی: روستای زرآباد بخش الموت شرقی قزوین)

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد توسعه روستایی، دانشگاه پیام نور

2 استادیار توسعه روستایی، دانشگاه پیام

3 استادیار توسعه روستایی، دانشگاه پیام نور

10.22048/rdsj.2020.204571.1820

چکیده

گردشگری یکی از فعالیت‌های مهمی است که در دهه‌های اخیر از جایگاه ویژه‌ای در توسعه اقتصادی برخی کشورها برخوردار بوده است. گسترش گردشگری می‌تواند باعث توزیع عادلانه درآمد در سطح ملی به‌خصوص در روستاها شود و تا حدودی با پرکردن شکاف توسعه بین مناطق مختلف کشور (بخصوص در روستاها) به توسعه پایدار در تمام نواحی کشور کمک کند. این تحقیق با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری روستایی در روستای زرآباد بخش الموت شرقی قزوین انجام گرفته است . دیدگاه کلی حاکم براین پژوهش با توجه به ماهیت و نوع پژوهش دیدگاه کمی است. جامعه آماری این پژوهش شامل 400 نفر از فعالان حوزه گردشگری روستایی بوده که با استفاده از آماره کوکران و نمونه گیری تصادفی، 112 نفر مورد پرسشگری قرار گرفتند. در پژوهش حاضر ابزار اصلی گردآوری داده‎ها، پرسشنامه بوده است که روایی صوری آن توسط اساتید صاحب نظر و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت و مقدار آن یرای بخش‎های مختلف پرسشنامه بین 61/0 و 94/0 بدست آمد. در تحلیل داده‎ها با استفاده از آماره کای دو به بررسی گویه‎های هر یک از عوامل مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری پرداخته شد و همجنین با استفاده از رویکرد معادلات ساختاری به بررسی آزمون فرضیات و میزان تأثیرگذاری هر یک متغیرها بر توسعه پایدار گردشگری روستا پرداخته شد. نتایج نشان داد که تمامی شاخص‌های مورد نظر بر توسعه پایدار گردشگری روستایی دارای تأثیر معنادار بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identifying and Investigating Factors Affecting Sustainable Development of Rural Tourism (Case Study: Zarrabad Village, East Alamut Section of Qazvin)

نویسندگان [English]

  • Karim Mohammadi 1
  • Mahnaz Mohammadzadeh Nasirabadi 2
  • Tahereh Sharghi 3
1 MSc in Rural Development, Payame Noor University
2 Assistant Professor of Payame Noor University
3 Assistant Professor Payame Noor University
چکیده [English]

Tourism is one of the most important activities that have played a special role in the economic development of some countries in recent decades. The expansion of tourism can lead to a fair distribution of income at the national level, especially in the countryside. This can also somewhat contribute to sustainable development in all parts of the country by filling the development gap between different regions of the country (especially in the villages). The purpose of this study is to identify factors affecting sustainable development of rural tourism in the Zorabad village in the eastern Alamut district of Qazvin. The statistical population of this study consists of 400 rural tourism activists. 112 individuals were selected using Cochran statistic and random sampling. In the present study, the main instrument for data collection was a questionnaire whose face validity was confirmed by experts and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient (0.89). According to the results, five factors of rural potential, public participation, employment development, and governmental, cultural and social support for sustainable tourism development were identified.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable development
  • Rural tourism
  • Zarabad Village
ابراهیم‌پور، ح و روشندل‌اربطانی، ط. 1390. بررسی عوامل مؤثر در گردشگری بر اساس انتظارات و ادراکات گردشگران و مدل تحلیل شکاف (مطالعه‌ی موردی: منطقه گردشگری سرعین اردبیل)‏. مجله مدیریت بازرگانی، 3(8): .22-1
اکبریان‌رونیزی، س و رضوانی، م. 1394. تحلیل و تبیین توسعه گردشگری در مناطق روستایی (مطالعه موردی: بخش مرکزی شهرستان دماوند). مجله پژوهش های جغرافیای انسانی، 47(1): 95-81
باباخان‌زاده، ا. و لطفی، ص. ۱۳۹۱. ارزیابی آثار گردشگری بر روستای قوری قلعه، مطالعات مدیریت گردشگری، 7(۲۰) : ۱۱۶-۸۱
پورجعفر، م.، محمودی‌نژاد، ه.، ایلکا، ش. و عاقبت بخیر، ح. ۱۳۹۱. فراتحلیلی از ارزیابی رویکردهای توسعه گردشگری روستایی با تاکید بر تحلیل عوامل راهبردی (SWOT). فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، 14(2): 61-79.
پویا، س. 1395. ارزیابی پتانسیل­های اکوتوریسمی بخش سیوان در استان ایلام. پایان­نامه دوره کارشناسی ارشد. مؤسسه‌های آموزش عالی غیردولتی‌ـ‌غیرانتفاعی -مؤسسه آموزش عالی باختر ایلام- دانشکده جغرافیا
حسین‌زاده ‌دلیر، ک و حیدری‌چیانه، ر. 1382. توریسم در ایران، چالش‌ها و امیدها. جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 12: 41-23.
جعفریان، م.، اسکندریان، ا و سلیمی سبحان، م. 1395. راهکارهای توسعه گردشگری روستایی با استفاده از مدل SWOT (مورد مطالعه روستای لاسجرد شهرستان سمنان). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس، 8(30): 45-32.
خاتون‌آبادی، س.ا. و راست‌قلم، م. 1390. سنجش ارکان چهارگانه گردشگری روستایی با استفاده از تکنیکSWOT مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری استان چهارمحال و بختیاری. نشریه اقتصاد و توسعه کشاورزی، 25(3):338-330
داوری، ع.، رضازاده، آ. 1392. مدل‎سازی معادلات ساختاری با نرم افزار PLS. چاپ اول، انتشارات جهاددانشگاهی، تهران.
رضوانی، م. ۱۳۸۷. توسعه گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار. جلد اول، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
رضوانی، م.، فرجی‌سبکبار، ح.، دربان‌آستانه، ع.، کریمی، س. 1396. تحلیل نقش عوامل و شاخص های کیفیت محیطی مؤثر در برندسازی مقصدهای گردشگری روستایی، برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری6(33): 105-136.
سامیان، م.، بلالی، ح. ۱۳۹۲. بررسی آثار اقتصادی اجتماعی گردشگری روستایی با استفاده از رویکرد سیستمی (مطالعه موردی: روستای فرجین در همدان). فصلنامه برنامه - ریزی و توسعه گردشگری، 2(2): ۲۸۱-۲۵۳.
عنابستانی، ع.، سعیدی، ع.، درویشی، ح. ۱۳۹۱. بررسی آثار اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست محیطی توسعه گردشگری در سکونتگاه های روستایی از دیدگاه گردشگران و روستاییان (مطالعه موردی: دشت ارژن - فارس)، مجله برنامه ریزی فضایی، 2(2): ۲۰-۱.
قدیری‌معصوم، م.، باغیانی، ح.، نیک‌سیرت، م. ۱۳۹۴. اثرات اکوتوریسم بر توسعه پایدار روستاهای نواحی بیابانی، مطالعه موردی؛ مجموعه روستایی ده بالا در دهستان شیر کوه، استان یزد. مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، 26(3): ۱۴۸-۱۳۱.
کدیور، ع. 1396. بررسی قابلیت های گردشگری روستایی در استان خراسان رضوی، روستا و توسعه، 20(1): 1-23.
محمودزاده، س و بذرافشان، ش. ۱۳۹۵. ادراک ساکنان محلی از نقش گردشگری در تغییرات اجتماعی (مطالعه موردی: روستای زیارت شهرستان گرگان)، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی روستایی 4 (4): 44-31.
میرکتولی، ج.، مصدق، ر. 1389. بررسی وضعیت گردشگری روستایی و نقش آن در رونق صنایع دستی در دهستان استرآباد جنوبی شهرستان گرگان. مجله مطالعات و پژوهش­های شهری، 27(3): 9-14.
Baloglu, S. and Bringberg, D. 2013. Affective images of tourism destinations. Journal of Travel Research, 35(4): 11-15.
Bel, F., Lacroix, A., Lyser, S., Rambonilaza, T., Turpin, N .2015. Domestic Demand for Tourism in Rural Areas: Insights from Summer Stays in Three French Regions.  Journal of Tourism Management, 46, pp. 562-570.
Briedenhann, J. and Wichens, E. 2004.Tourism routes as a tool for the economic development of rural areas vibrant hope or impossible dream? Tourism Management
Cater. E. 2000. Ecotourism in the world; Problems and prospect for sustainability, New York, NY: John Wiley and Sons.
Dwyer L., Edwards D., Mistilis N., Roman C. & Scott N. 2009. Destination and enterprise management for a tourism future. Journal of Tourism Management, 30 (2): 63–74.
Zhang, X. 2012. Research on the Development Strategies of Rural Tourism in Suzhou based on SWOT Analysis.  Journal of Energy Procedia, 16: 1295-1299
Dwivedi, A. K. 2016. Agri-tourism entrepreneurship: A tool to rural development. Journal of Tourism Management 5(11): 1-15.
Garau, C. 2015. Perspectives on cultural and sustainable rural tourism in a smart region: The case study of marmilla in Sardinia (Italy). Journal of Sustainability 7(5): 12- 25.
Hoferkova, S and Eva s. 2012. The Role of the Public Administration in Relation to Pathological Phenomena Associated with Tourism in the Czech Republic. International journal of energy and environment, issue 2, volume 6, pp 164-172.
Hjalager, A. M., Kwiatkowski, G., & Ostervig Larsen, M. 2018. Innovation gaps in Scandinavian rural tourism. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 18(1), 1-17.
Kastenholz, E., Carneiro, M. J., Marques, C. P., and Loureiro, S. M. C. 2018. The dimensions of rural tourism experience: impacts on arousal, memory, and satisfaction. Journal of Travel & Tourism Marketing, 35(2), 189-201.
Kneafsey, M .2001. Rural cultural economy. Annals of Tourism Research 2(8): 52-63.
Mladan, M., Dragan, M., Snezana, U. 2014. Economic effects of rural tourism in eastern Serbia based on the concept of sustainable development. Quaestus multidisciplinary research journal. www.quaestus.ro › uploads › 2012/02 › maksimovic.mladan1.pdf
Nielsen, H. and Spenceley, A. 2015. The success of tourism in Rwanda – Gorillas and more. Journal of Toursim Management, 5(12): 125-165.
Sass, E. 2017. A Study on Rural Tourism as a Rural Development Breaking Point in the Hungarian Minority Inhabited Areas in Slovakia and Ukraine. In: Változások és kihívások a turizmusban. Budapesti Gazdasági Egyetem, Budapest, pp. 167-181. ISBN 978-615-5607-36-3
Swarbrooke, j. 1998. Sustainable Tourism Management, Newyork, Cobi
Tolon-Becerra, A., Lastra-Bravo, X. and Galdeano-Gomez, E. 2016. Endogenous model for sustainable development in Spanish rural areas. International Journal of Sustainable Society, 2(2): 156-176.
Vitasurya, V. R. 2016. Local wisdom for sustainable development of rural tourism, case on Kalibiru and Lopati village, province of Daerah Istimewa Yogyakarta. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 216, 97-108.